โฉนดที่ดิน มีหลายประเภท มีทั้งที่สามารถซื้อขายได้ โดยทั่วไปเรามักคุ้นเคยกันกับโฉนดสามประเภทคือ โฉนดที่มีตรา ครุฑแดง ครุฑดำ และครุฑเขียว แต่ทุกแบบล้วนต่างกัน

โฉนดที่ดิน มีกี่ประเภท รู้จักประเภทของโฉนด ครุฑแดง ครุฑเขียว ครุฑดำ และอื่นๆ

โฉนดที่ดิน มีหลายประเภท มีทั้งที่สามารถซื้อขายได้ โดยทั่วไปเรามักคุ้นเคยกันกับโฉนดสามประเภทคือ โฉนดที่มีตรา ครุฑแดง ครุฑดำ และครุฑเขียว แต่ทุกแบบล้วนต่างกัน
โฉนดที่ดิน มีหลายประเภท มีทั้งที่สามารถซื้อขายได้ โดยทั่วไปเรามักคุ้นเคยกันกับโฉนดสามประเภทคือ โฉนดที่มีตรา ครุฑแดง ครุฑดำ และครุฑเขียว แต่ทุกแบบล้วนต่างกัน

โฉนดที่ดิน มีหลายประเภท มีทั้งที่สามารถซื้อขายได้ และซื้อขายไม่ได้ โดยแบ่งเป็นแบบโอนกรรมสิทธิ์ได้ หรือเป็นเพียงหนังสือแสดงสิทธิ์การทำกิน หรือทำประโยชน์ในที่นั้นซึ่งไม่ใช่กรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้น โดยทั่วไปเรามักคุ้นเคยกันกับโฉนดสามประเภทคือ โฉนดที่มีตรา ครุฑแดง ครุฑดำ และ ครุฑเขียว ซึ่งในความจริงแล้วก็ยังมีมากกว่านั้น แต่ละแบบแตกต่างกันอย่างไร และมีข้อควรระวังในการซื้อขายโอนสิทธิ์อย่างไรนั้น ลองอ่านกันในบทความนี้ได้เลยครับ

โฉนดที่ดิน ที่เราคุ้นเคยกันจะมักจะเป็นโฉนดประเภท น.ส. 4 หรือ โฉนดที่ดิน โดยทั่วไป ที่ผู้ถือครองมีกรรมสิทธิ์เต็ม สามารถซื้อขายถ่ายโอนได้เป็นปกติ แต่ จริงๆแล้ว โฉนดที่ดินนั้นยังมีอยู่อีกหลายประเภท ซึ้งแล้วแต่มีหลักเกณฑ์ การใช้ประโยชน์ กละกรรมสิทธิการถือครองแตกต่างกันไป

อ่าน : ครอบครองปรปักษ์ เรื่องต้องรู้ก่อนที่ดินกลายเป็นของคนอื่น

โฉนดที่มักจะพบเจอโดยทั่วไป

น.ส.4 ครุฑแดง

ถูกใช้บนโฉนดที่ดิน น.ส.4 เป็นเอกสารแสดงกรรมสิทธิ์ที่ชัดเจนที่สุด ซื้อขายได้ โอนได้ถูกต้องตามกฎหมาย โฉนดโดนทั่วไปที่เราๆท่านๆถือครองเกือบทั้งหมดก็จะเป็น “ครุฑแดง” ตัวนี้กันทั้งนั้น

ลักษณะกรรมสิทธิ์ : สามารถซื้อขายโอนกรรมสิทธิ์ได้โดยสะดวก

น.ส.3 ก. ครุฑเขียว

จะถูกใช้บนหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ประเภท ..3 . เท่านั้น ซึ่ง ..3. ใช้เมื่อมีการออกหนังสือรับรองการทำประโยชน์โดยวิธีกำหนดตำแหน่งที่ดินในระวางรูปถ่ายทางอากาศ มีการรังวัด และจัดทำแผนที่

ลักษณะกรรมสิทธิ์ : สามารถครอบครองเพื่อทำประโยชน์ได้ แต่ไม่มีกรรมสิทธิ์สามารถซื้อขาย จำนองได้ โดยไม่ต้องมีการประกาศ

น.ส.3 , น.ส.3 ข. ครุฑดำ

จะถูกใช้บนหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ประเภท ..3 และ ..3 . โดยที่ทั้งสองประเภทนี้นั้นมีลักษณะเป็นแผนที่รูปลอย ไม่มีการกำหนดตำแหน่งที่ดินที่แน่นอน หรือออกในท้องที่ที่ไม่มีระวางรูปถ่ายทางอากาศนั้นเอง

ลักษณะกรรมสิทธิ์ : สามารถครอบครองเพื่อทำประโยชน์ได้ แต่ไม่มีกรรมสิทธิ์ สามารถซื้อขาย จำนองได้ แต่ต้องประกาศล่วงหน้าหนึ่งเดือน หากไม่มีผู้ใดคัดค้านก็สามารถจบธุรกรรมได้

เอกสารการใช้ประโยชน์ที่ดินแบบอื่นๆ

น.ส.4 โฉนดหลังแดง

โฉนดหลังแดงก็คือเอกสาร น.ส.4 ที่จะมีการระบุด้านหลังโฉนดว่าห้ามโอนภายในระยะเวลา 5-10 ปี

ลักษณะกรรมสิทธิ์ : สามารถซื้อขายโอนกรรมสิทธิ์ได้หลังกำหนดห้ามโอนที่สลักไว้หลังโฉนดส.

ส.ป.ก. 4-01

เป็นสิทธิในการทำเกษตรกรรม รวมตลอดจนถึงการจัดที่อยู่อาศัยในที่ดินเพื่อเกษตรกรรมนั้น
ไม่ใช่กรรมสิทธิ์ในที่ดินเป็นแค่เป็นสิทธิ์ครอบครองที่ดินเพื่อใช้ประโยชน์ทำเกษตรกรรม จึงซื้อขายโอนไม่ได้ นอกจากตกทอดแก่ทายาทใช้ทำเกษตรกรรมต่อไป

ลักษณะกรรมสิทธิ์ : สิทธิการเช่า เช่าซื้อ และเข้าทำประโยชน์ในทางเกษตรกรรม สามารถโอน แบ่งแยก และตกทอดทางมรดกแก่ทายาทได้ ห้ามซื้อขายและจำนอง ห้ามใช้ทำประโยชน์ในด้านอื่นที่ไม่ใช่ทางการเกษตร

...

เป็นหนังสือสิทธิทำกินในเขตป่าไม้ ซึ่งทางกรมป่าไม้เป็นผู้ออกให้

ลักษณะกรรมสิทธิ์ : สิทธิทำกินในเขตป่าไม้ ไม่สามารถซื้อขายได้ แต่ตกทอดเป็นมรดกได้

... 5

เป็นที่ดินมือเปล่า ไม่มีเอกสารสิทธิใดๆทั้งสิ้น ภ.บ.ท.5 เป็นแบบยื่นภาษีบำรุงท้องที่ ไม่ใช่เอกสารแสดงสิทธิครอบครองที่ดิน เพราะเจ้าของที่ดินเป็นของรัฐ เพียงแต่อาจให้มีการใช้ประโยชน์ชั่วคราว เหมือนการเช่าที่ของรัฐแล้วจ่ายเงินค่าเช่ารายปีให้ โดยเจ้าของก็คือรัฐนั่นเอง

ที่ดินลักษณะนี้ ซื้อขาย ไม่ได้ ส่วนมากจะซื้อขายกันเอง แต่แต่ไม่สามารถยืนยันด้วยกฏหมายได้ เพราะไม่ใช่โฉนด หากมีปัญหาก็ต้องเคลียร์กันเอง

ลักษณะกรรมสิทธิ์ : ไม่ถือเป็นกรรมสิทธิ์ ซื้อขายไม่ได้ เพราะเจ้าของที่แท้จริงคือรัฐ

 

สอบถามเพิ่มเติมได้กับกรมที่ดิน https://www.dol.go.th


เรื่อง : วุฒิกร สุทธิอาภา