โรคความดัน

โรคความดันสูง (Systemic hypertension) ในสัตว์เลี้ยงใกล้ตัวกว่าที่คุณคิด

โรคความดัน
โรคความดัน

 

ถาม: ถ้าไม่รักษาจะเกิดอะไรขึ้นคะ อันตรายไหมคะ ตอนนี้น้องยังดูไม่มีอาการอะไรเลยค่ะ

ตอบ:  อันตรายครับ ความเสียหายจะเกิดขึ้นกับอวัยวะ ซึ่งไม่สามารถทนแรงดันเลือดที่สูงได้อวัยวะเหล่านั้น ได้แก่ ไต ตา สมอง ระบบไหลเวียนโลหิตและหัวใจ ถ้าอวัยวะที่เสียหายจากความดันสูงเหล่านี้เรียกว่า “Target Organ Damage”

 

ถาม: ถ้าความดันสูงแล้วจะต้องตรวจอะไรบ้างคะ

ตอบ: คุณหมอต้องทำการตรวจเลือดอย่างละเอียด ตรวจปัสสาวะรวมถึงโปรตีนที่สามารถรั่วออกมาที่ไตได้ การอัลตราซาวด์ช่องท้องเพื่อตรวจหาความผิดปกติของต่อมหมวกไตและไตเองก็มีความสำคัญมากครับ รวมถึง คุณหมออาจจะทำการถ่ายภาพรังสีของช่องอกช่องท้องและอาจจะทำ CT-scan ของช่องท้องร่วมด้วย

 

ปัญหาของโรคความดันสูงเป็นโรคเรื้อรัง ความเสียหายที่เกิดจะค่อยๆ เกิด ไม่ได้เป็นกะทันหัน ดังนั้นเจ้าของสัตว์เลี้ยงมักจะ “ชะล่าใจ” แต่หลังจากได้อ่านบทความนี้ หมอขอเตือนคุณพ่อคุณแม่ทุกคนไว้ครับว่าอย่าได้นิ่งนอนใจนะครับเพราะผลที่ตามมาสามารถอันตรายถึงชีวิตได้เลยครับ

 

เช่นเดียวกับคนครับ ถ้าเราเคยอ่านบทความเกี่ยวกับโรคความดันสูงในคนตามโรงพยาบาลต่างๆก็จะได้ข้อมูลที่คล้ายกัน ในสัตว์เลี้ยงถ้าความดันสูงเป็นระยะเวลานานทำให้เกิดโรคแทรกซ้อนต่างๆในหลากหลายระบบ ดังนี้

  1. โรคไตวายเรื้อรัง (chronic kidney disease) ความดันที่สูงจะทำให้โดยการกรองของไต (nephron) เสียหาย คุณหมอสามารถตรวจพบการเปลี่ยนแปลงของค่าชีวเคมีที่เกี่ยวข้องกับการกรองของไต เช่น creatinine, SDMA (symmetric dimethylarginine), BUN (blood urea nitrogen) และการตรวจปัสสาวะพบว่ามีโปรตีนรั่วออกมา เราจะเห็นได้ว่าโรคไตวายก็ทำให้เป็นโรคความดันสูงและโรคความดันสูงก็สามารถทำให้เป็นโรคไตวายได้
  2. โรคจอประสาทตาเสื่อม (retinopathy) ความดันที่สูงจะทำให้เลือดไหลที่จอประสาทตา เส้นเลือดที่จอประสาทตาบิดคด จอประสาทตาบวม เลือดไหลภายในช่องหลังม่านตาและหน้าม่านตา จอประสาทตาเสื่อมและอาจจะทำให้เกิดต้อหิน (secondary glaucoma) ถ้าเป็นเยอะจะทำให้ตาบอดได้
  3. โรคเส้นเลือดในสมองแตก (stroke) อาการที่เจอก็จะเป็นอาการของระบบประสาทส่วนกลาง โดยมีอาการอย่างเฉียบพลัน เช่น ขาอ่อนแรง เสียสมดุลย์การทรงตัวและการเคลื่อนไหว ตาบอด ชัก เป็นต้น
  4. ผลต่อระบบไหลเวียนโลหิตจะทำให้หัวใจห้องล่างซ้ายมีการหนาตัวขึ้น (left ventricular hypertrophy) ในกรณีที่อาการหนักมากก็จะทำให้เกิดหัวใจข้างซ้ายล้มเหลวได้ ถ้าโชคร้ายมาก อาจจะมีหลอดเลือดแดงเอออร์ตาโป่งและแตกได้

 

ถาม: โรคความดันเลือดสูงสามารถรักษาให้หายขาดได้ไหมคะ

ตอบ: คุณหมอมีโอกาสที่จะรักษาโรคความดันสูงให้หายขาดได้ขึ้นอยู่กับโรคที่โน้มนำทำให้เกิดความดันสูง ถ้าทำการแก้ไขที่ต้นเหตุของโรคที่ทำให้เกิดความดันสูงได้โรคความดันสูงมีแนวโน้มที่จะหายขาดได้ครับ แต่โดยส่วนใหญ่จะไม่สามารถแก้ไขที่สาเหตุของโรคต้นเหตุได้ ดังนั้นสัตว์เลี้ยงของเราบางตัวก็จะต้องกินยาลดความดันไปตลอดชีวิต

 

ถาม: ถ้าสัตว์เลี้ยงของเรามีโรคความดันสูง สามารถให้ยาคนกินเองได้หรือไม่

ตอบ: คุณหมอไม่แนะนำการให้ยาลดความดันด้วยตัวเอง ครับ เพราะ ยาหลายตัวที่คุณหมอใช้เป็นยาเฉพาะสำหรับสัตว์แพทย์ ขนาดยาจำเพาะสำหรับสัตว์ และ ในการให้ยามีความจำเป็นจะค่อยๆ ปรับขนาดยาโดยมีการวัดความดันเลือดอย่างต่อเนื่องเสมอ คุณหมออาจมีการใช้ยามากกว่าหนึ่งหรือสองตัวในการควบคุมความดันเลือดของสัตว์เลี้ยง ดังนั้นคุณหมอแนะนำให้เจ้าของพาสัตว์เลี้ยงเข้ามารับการตรวจรักษาที่โรงพยาบาลแทนการให้ยาเองครับ

 

ในคนพบว่ายิ่งอายุมากและอ้วน โอกาสจะพบโรคความดันสูงก็จะมีมากตาม แต่ในสัตว์เลี้ยงโรคความดันสูงโดยไม่มีโรคอื่นเกี่ยวข้องไม่ได้พบมากขึ้นตามช่วงอายุที่สูงขึ้น แต่ด้วยอายุที่สูงขึ้นและความอ้วนสามารถทำให้เกิดโรคความเสื่อมต่างๆได้โดยเฉพาะโรคไตและหรือโรคต่อมไร้ท่อต่างๆดังนั้นตอนนี้คุณหมอแนะนำว่า คุณพ่อคุณแม่บ้านไหนที่มีหมาและแมวที่เข้า วัยกลางหมากลางแมวแล้ว คราวหน้าที่ไปตรวจสุขภาพของน้องที่โรงพยาบาลสัตว์ อย่าลืมบอกคุณหมอให้ช่วยวัดความดันเลือดให้ด้วยนะครับ

 

 

บทความโดย

อ.น.สพ. วรรณสิทธิ์ จันทรวงศ์ (อว. สพ. ศัลยศาสตร์)

Wannasit Chantornvong, DVM, MS, BVSc, DTBVS

โรงพยาบาลสัตว์ปาริชาต สุวินทวงศ์

Parichart Suwinthawong Animal Hospital


 

เสียงหัวใจ หน้าต่างแห่งสุขภาพของสัตว์เลี้ยง

รู้ไหมว่า? น้องหมาน้องแมวก็มีสัตวแพทย์เฉพาะทาง