เรียนรู้วิธีปลูกกุหลาบให้สวย ฉบับย่อที่ทำได้ง่าย

เมื่อลมหนาวเย็นพัดผ่านเข้ามาเยือน คงดีไม่น้อยที่จะมี ต้นกุหลาบ ยามผลิดอกงามเบ่งบานให้ชม หากแต่จะทำอย่างไรจึงจะดูแลกุหลาบให้มีอายุยืน ผลิดอกงดงามได้ตลอดทั้งปี มาเรียนรู้เทคนิคฉบับย่อกัน

ต้นกุหลาบ เป็นไม้ดอกที่มีเสน่ห์งดงามและเป็นที่นิยมอย่างมาก หลายคนคิดว่าการปลูกกุหลาบให้ออกดอกงดงามคงอยู่ตลอดทั้งปีนั้น คงเป็นไปได้ยาก เนื่องจากกุหลาบจะมีการเจริญเติบโตได้ดี ในช่วงเปลี่ยนจากฤดูร้อนเป็นฤดูฝน ระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงมิถุนายน ร่วมถึงต้นฤดูหนาวเมื่อหมดฝนตลอดจนฤดูหนาว ช่วงระหว่างเดือนพฤศจิกายนจนถึงกุมภาพันธ์  และจากสภาพอากาศในเมืองไทยบางพื้นที่ค่อนข้างร้อน จึงทำให้กุหลาบที่ปลูกไม่มีดอก หรือดอกที่ออกนั้นเหี่ยวเฉาโรยราไปตามสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง

กุหลาบเลื้อย พันธุ์ Summer Sunrise

ถึงแม้ว่าในบ้านเราจะมีสภาพอากาศที่เป็นอุปสรรคต่อการปลูกกุหลาบ แต่ก็ใช่ว่าการปลูกกุหลาบให้ออกดอกสวยงามจะเป็นไปไม่ได้เลย สำหรับนักปลูกมือใหม่ที่มีความสนใจในการเริ่มต้นปลูกต้นกุหลาบ เราก็จะมาแนะนำวิธีการปลูกเลี้ยง ดูแลต้นกุหลาบให้เติบโตออกดอกงดงามตลอดทั้งปีได้ง่าย ๆ ดังนี้

  1. ผู้ที่มีความสนใจต้องการปลูกกุหลาบ ควรเริ่มจากการเลือกพื้นที่บริเวณที่ต้องการปลูก ซึ่งกุหลาบจะปลูกได้ดีในภาคเหนือหรือทางภาคอีสานตอนบน เนื่องจากมีสภาพอากาศที่ค่อนข้างเย็น หากเป็นพื้นที่ที่มีอากาศร้อน เช่น ภาคกลาง พื้นที่ปลูกควรมีแสงแดดอย่างน้อย 6 ชั่วโมง อากาศโปร่ง ไม่ร้อนจนเกินไป
  2. ศึกษาสายพันธุ์กุหลาบ เลือกกุหลาบพันธุ์ที่ชอบและสนใจจะปลูก สำหรับมือใหม่ควรเลือกพันธุ์ที่แข็งแรงทนทานและปลูกได้ดีในเมืองไทยมาลองเลี้ยงก่อน เช่น กุหลาบพันธุ์ วาเลนไทน์ (Valentine) ที่หาซื้อได้ไม่ยาก, เกอร์ทรูด เกรกอรี่ (Gertrude Gregory), ออเนอร์ (Honor) พันธุ์ แองเจลา (Angela), แกลร์มาแต็ง (Clair Matin), คอมแพสชั่น (Compassion), ดอนฮวน (Don Juan), ไดอานา (Diana) และ พีซ (Peace) รวมทั้งกลุ่มกุหลาบอังกฤษซึ่งเป็นที่นิยมและมีหลายพันธุ์ให้เลือกปลูก เช่น อับราฮัม ดาร์บี้ (Abraham Darby), เอแกลนไทน์ (Eglantyne), อิงลิชการ์เด้น (English Garden), แพตออสติน (Pat Austin)

มารู้จักพันธุ์กุหลาบน่าปลูกกันก่อน

กุหลาบพันธุ์ วาเลนไทน์ (Valentine) หรือรู้จักกันในชื่อ กุหลาบ กทม. ปลูกเลี้ยงง่าย แข็งแรงทนทานออกดอกตลอดปี
อับราฮัม ดาร์บี้ (Abraham Darby) กุหลาบอังกฤษที่มีกลิ่นหอมคล้ายผลไม้
แอมบริดจ์โรส (Ambride Rose) กุหลาบอังกฤษ ต้นเป็นพุ่มเตี้ย กลิ่นหอมแรง สีหวาน เหมาะปลูกประดับสวน
เอแกลนไทน์ (Eglantyne กุหลาบอังกฤษที่มีกลิ่นหอมคล้ายชา เหมาะปลูกเป็นไม้กระถาง ใช้เป็นไม้ตัดดอกได้ดี
อิงลิชการ์เด้น (English Garden) กุหลาบอังกฤษที่แข็งแรงทนทาน เหมาะปลูกประดับสวน
แพตออสติน (Pat Austin) กุหลาบอังกฤษที่มีกลิ่นหอมแรง
โกลเด้นเซเลเบรชั่น (Golden Celebration) กุหลาบอังกฤษที่มีกลิ่นหอมแรงคล้ายผลไม้
แคทรีน มอร์ลีย์ (Kathryn Morley) กุหลาบอังกฤษที่มีกลิ่นหอมคล้ายชา แข็งแรง เหมาะปลูกประดับสวน
พีซ (Peace) กุหลาบพุ่มรุ่นเก่า มักกลายพันธุ์มาเป็นกุหลาบเลื้อย
ควีนสิริกิติ์ (Queen Sirikit) อยู่ในกลุ่มกุหลาบดอกเดี่ยว (Hybrid Tea) ต่างประเทศรู้จักกันในชื่อ เพียร์กินท์ (Peer Gynt) Andre Hendrickx เป็นผู้ขอพระราชทานนามในปี พ.ศ. 2514
  1. เตรียมดินที่เหมาะสำหรับการปลูกกุหลาบ ควรเป็นดินร่วนหรือดินร่วนปนทรายที่มีความโปร่ง เมื่อรดน้ำแล้วสามารถระบายน้ำได้เป็นอย่างดี และสามารถนำปุ๋ยคอกเก่าที่ย่อยสลายแล้วมาผสม เพื่อเพิ่มความโปร่งและให้ธาตุอาหารของดินได้
ดินปลูกที่เหมาะกับกุหลาบ
  1. สามารถปลูกได้ทั้งในกระถางหรือลงดิน ขึ้นอยู่กับพื้นที่ตามความสะดวก หากมีพื้นที่น้อยปลูกลงกระถาง สิ่งสำคัญคือกระถางนั้นต้องมีรูระบายน้ำมากพอ และมีขนาดที่เหมาะสม ตั้งในบริเวณที่ได้รับแสงแดดเพียงพอ ส่วนใครที่มีพื้นที่เพียงพอต่อการลงดิน ควรระวังเรื่องการระบายน้ำและระยะห่างในการปลูก เพื่อที่ต้นจะได้ชิดกันจนเกินไป ซึ่งช่วยให้ต้นเติบโตได้เต็มที่ ออกดอกสวยงาม และดูแลรักษาได้ง่าย
  2. การดูแลรดน้ำต้นกุหลาบ ควรใช้น้ำสะอาดไม่มีสิ่งสกปรกเจือปน ไม่เป็นกรดหรือด่างเกินไป สำหรับช่วงเวลาควรรดน้ำอย่างสม่ำเสมอทุกวันตอนเช้าที่มีแสงแดดอ่อน ๆ ซึ่งไม่ควรรดในช่วงที่มีแสงแดดแรง ๆ ยิ่งในช่วงฤดูร้อนจะทำให้ใบเฉาหรือเกิดรอยไหม้ ส่วนช่วงฤดูฝน อาจไม่จำเป็นต้องรดน้ำบ่อย เพราะจะทำให้ดินแฉะรากเน่าจนต้นกุหลาบตายได้
  3. ให้เวลาในกับการดูแลใส่ใจต้นกุหลาบอยู่เสมอ ตัดแต่งกิ่งให้เป็นทรงพุ่ม ใส่ปุ๋ยให้พอเหมาะ ดูแลไม่ให้โรคแมลงรบกวน เท่านี้กุหลาบของคุณก็จะผลิดอกสวยได้ตลอดปี
หลังดอกบานหมั่นตัดแต่งดอกโดยและใส่ปุ๋ย ช่วยให้ต้นไม่ทรุดโทรม

เทคนิคการตัดแต่งกุหลาบ

จุดประสงค์หลักคือ ทำให้กุหลาบมีพุ่มสวยงาม โดยตัดแต่งกิ่งแห้ง เป็นโรค กิ่งที่ซ้อนกันหรือเบียดกัน แบ่งเป็น 3 ระดับคือ ตัดเบา ที่เน้นตัดแต่งกิ่งที่เกะกะ หรือตัดดอกไปใช้งาน  ตัดกลาง เน้นการตัดกับต้นที่ไม่แข็งแรงมากนัก ให้กิ่งมีความยาวพอสมควร ไม่มากหรือน้อยไป และตัดหนัก เหมาะกับต้นที่แข็งแรง โดยตัดแต่งกิ่งเล็กออก จนเหลือแต่กิ่งประธาน เปรียบเทียบ ดังภาพ

โรคแมลงศัตรูที่สำคัญ

เพลี้ยอ่อน ศัตรูสำคัญของกุหลาบ
โรคราแป้ง (powdery mildew) หรือโรคใบพอง ลักษณะเหมือนมีฝุ่นแป้งจับ ใบย่น มักระบาดมากในช่วงฤดูหนาว ซึ่งกลางวันมีอากาศร้อน กลางคืนเย็น วิธีแก้ไข ฉีดพ่นสารป้องกันกำจัดเชื้อรา
โรคใบจุดสีดำ หรือแอนแทร็กโนส (antracnose) หรือตากบ เกิดจากเชื่อรา ทำให้ใบเป็นจุดสีดำทั่วใบ

ทั้งนี้การปลูกกุหลาบไม่เพียงแต่เลือกฤดูกาลสภาพอากาศให้เหมาะสม แต่การดูแลเอาใจใส่ในทุกขั้นตอนการปลูกเลี้ยงสำคัญยิ่งกว่า ดังนั้นกุหลาบจะออกดอกสวยงามได้จึงจำเป็นต้องอาศัยการเลี้ยงดูที่ดี ซึ่งคุณลุงพจนา นาควัชระ ผู้เขียนหนังสือ กุหลาบ : Roses ได้กล่าวไว้ว่า

หนังสือเล่มนี้เขียนด้วยความหวังในเบื้องต้นว่าจะทำให้คนอ่านได้ความรู้ เพลิดเพลินกับเรื่องราวและความงามของกุหลาบพันธุ์ต่างๆ แต่ถ้าทำให้คนที่ไม่เคยปลูกกุหลาบกระโดดลงมาปลูกกับเขาบ้าง หรือช่วยให้คนที่ปลูกอยู่แล้วปลูกได้ดีขึ้ ก็ถือว่าประสบความสำเร็จอีกขั้นหนึ่ง แต่ด้วยเหตุผลใดก็ตาม ถ้าหนังสือเล่มนี้เป็นแรงกระตุ้นให้สวนกุหลาบเกิดขึ้นในเมืองบางเมืองที่อากาศเหมาะพอที่จะปลูกได้ หรือทำให้คนปลูกกุหลาบที่กำลังจะยอมแพ้ฮึดสู้ขึ้นมาอีก ก็จะถือเป็นความสำเร็จสุดยอด”

 

อ่านเพิ่มเติมในหนังสือ กุหลาบ : Roses โดย พจนา นาควัชระ  โดยสำนักพิมพ์บ้านและสวน

ปลูกบอนโคโลคาเซีย เลี้ยงง่าย รายได้งาม

วิธีปลูกราสป์เบอร์รี่ ในเมืองไทยก็ปลูกได้ ด้วยเทคนิคที่ง่ายกว่าที่คิด

 

เรื่อง : จุฑามาศ ศรีสนทอง, อุไร จิรมงคลการ

ภาพ : อภิรักษ์ สุขสัย