“ว่าน 10 ชนิด” พืชสมุนไพร สรรพคุณเป็นยา

ว่านมีความเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตของคนไทยมาแต่โบราณ ทั้งในเรื่องของความเชื่อว่าเป็นพืชสิริมงคลแล้ว ยังเป็นพืชที่มี สรรพคุณเป็นยา

10 ว่านมงคล ปลูกไว้ก็ดี เอามาทำยาก็ได้

ว่าน เป็นชื่อเรียกของพืชบางชนิดที่มีหัวบ้าง และไม่มีหัวบ้าง มีสารพัดประโยชน์ ทั้งนำมาทำยา และยังมีความเชื่อกันว่า ทำให้อยู่ยงคงกระพันและเป็นสิริมงคล

ว่าน สมุนไพร ไม้มงคล ฉบับปรังปรุงและเพิ่มเติม

ฉบับปรังปรุงและเพิ่มเติม เลขมาตรฐานสากลประจำหนังสือ: 978-616-18-1170-9 นักเขียน: ณรงศักดิ์ ค้านอธรรม บรรณาธิการ: วิรัชญา จารุจารีต จำนวน 360 หน้า ราคา 666 บาท ว่าน พรรณไม้ที่มีสรรพคุณทางยา คนโบราณเชื่อว่า มีอิทธิปาฏิหาริย์ต่างๆ เช่น คงกระพันชาตรี มีเสน่ห์ ทำมาค้าขายดี ฯลฯ ว่านจึงจัดเป็นสมุนไพรและไม้มงคลที่นิยมปลูกเลี้ยงกันมาแต่โบราณ เนื้อหาในเล่มว่าด้วยเรื่องการบอกเล่าที่มาของว่านที่อยู่คู่สังคมไทยมาช้านาน การปลูกเลี้ยง การเก็บกู้ว่าน การขยายพันธุ์ และการนำไปใช้ในแง่มุมต่างๆ เช่น การจัดสวน การใช้เพื่อเป็นที่พึ่งทางใจที่มีมาแต่ดั้งเดิม และการนำเสนอข้อมูลในเชิงวิทยาศาสตร์ เพื่อพิสูจน์สรรพคุณทางยา ซึ่งเป็นภูมิปัญญาแต่โบร่ำโบราณ นอกจากนี้ผู้เขียนยังได้รวบรวมภาพและข้อมูลพันธุ์ว่านจำนวนมากกว่า 200 ต้นไว้ให้ได้ค้นคว้ากันอย่างจุใจ “ว่าน 10 ชนิด” พืชสมุนไพร สรรพคุณเป็นยา  

มาเป็น “นักเลงว่าน” กันไหม

พอเอ่ยถึง “ว่าน” หลายคนก็มักบอกว่า เหย…แก่อ่ะ แล้วก็คิดเลยเถิดไปว่า เป็นพวกงมงาย ฝักใฝ่มนตร์ดำ อำนาจลี้ลับ ท่องบ่นคาถาทั้งวัน มีรอยสักทั้งตัว ฯลฯ ซึ่งถ้าศึกษากันให้ลึกซึ้งแล้ว จะพบว่าว่านนั้นมีที่มาที่ไป อย่าง สรรพคุณทางยาก็ได้รับการพิสูจน์แล้วว่าใช้ได้ผล และนับเป็นภูมิปัญญาระดับชาติที่ทุกคนควรสืบทอด ว่านมีที่มาอย่างไร ความหมายของคำว่า “ว่าน” ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายถึง “ชื่อเรียกพืชบางชนิดที่มีหัวบ้าง ไม่มีหัวบ้าง ใช้ทำยาบ้าง หรือเชื่อกันว่าทำให้อยู่ยงคงกระพันและเป็นสิริมงคล เช่น ว่านนางล้อม ว่านเสน่ห์จันทร์แดง” ตามตำราว่ากันว่า ความเชื่อเรื่องว่านมีมาแต่ก่อนคริสตกาลประมาณ 200 ปี เริ่มจากชาวโรมันเก็บหน่อไม้ฝรั่งมากิน และในอีก  300 ปีต่อมาจึงนำมาใช้ทำยารักษาโรค แก้แมลงกัดต่อย แก้ปวดฟัน ออกัสตุส (Augustus) จักรพรรดิองค์แรกของชาวโรมันยังเชื่อว่า หากใครนำหน่อไม้ฝรั่งที่ตากแห้งมาชงน้ำดื่มพร้อมกับเสกคาถาจะช่วยให้อยู่ยงคงกระพัน ในบ้านเรายังไม่ทราบแน่ชัดว่า ความเชื่อเรื่องว่านมีกำเนิดมาตั้งแต่เมื่อใด แต่คาดว่าคงได้รับอิทธิพลจากชาวมอญและขอม เพราะในตำราพิชัยสงครามปลายสมัยกรุงศรีอยุธยากล่าวว่า “ว่าน” คือ สุดยอดคงกระพัน ก่อนออกศึกนักรบทุกคนต้องอาบน้ำว่านหรือเคี้ยวว่านเพื่อให้หนังเหนียว ฟันแทงไม่เข้า ต่อมาในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ความเชื่อเรื่องว่านก็ยังคงมีอยู่ในสังคมไทย โดยเฉพาะในสมัยรัชกาลที่ 5 […]

คู่มือคนรักต้นไม้ ชุดที่ 5

แต่ละเล่มรวบรวมพรรณไม้ไว้กว่า 50 ชนิด ในชุดประกอบด้วย  

ว่านเศรษฐีจีน

สลัดไดเหลือง/Candelabra Cactus/Dragon Bones/False Cactus/Hat Rack Cactus ชื่อวิทยาศาสตร์: Euphorbia lactea Haw. วงศ์: Euphorbiaceae ประเภท: ไม้พุ่มอายุหลายปี ความสูง: 1 – 1.50 เมตร ลำต้น: ทุกส่วนอวบน้ำและมีน้ำยางสีขาว ลำต้นสีเขียวเป็นสี่เหลี่ยมตั้งตรง มีลายสีขาวที่กึ่งกลางของทุกด้าน เมื่ออายุมากขึ้นมีสีน้ำตาล หน้าตัดเป็นรูปสี่เหลี่ยม ใบ: ใบเดี่ยว เรียงเวียนสลับ รูปไข่กลับ หูใบเป็นหนาม ดอก: ออกเป็นช่อที่ซอกใบ ดอกแยกเพศร่วมช่อเดียวกัน ผล: เป็นผลแห้งแตก อัตราการเจริญเติบโต: ปานกลาง ดิน: ดินร่วนหรือดินร่วนปนทราย น้ำ: ปานกลาง ทนแล้งได้ดี แสงแดด: เต็มวัน ขยายพันธุ์: ปักชำ การใช้งานและอื่นๆ : หากปลูกไว้หน้าบ้านจะช่วยให้ทำมาค้าขึ้น เจริญรุ่งเรือง บางตำราเชื่อว่าสามารถป้องกันภูตผีได้

ว่านรางเงิน

ชื่อวิทยาศาสตร์: Hippeastrum reticulatum (L’Herit) Herb. วงศ์: Amaryllidaceae ประเภท: ไม้ล้มลุกอายุหลายปี ความสูง: 30-50 เซนติเมตร ลำต้น: มีลำต้นใต้ดินเป็นหัวกลม ใบ: ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปขอบขนานกว้าง 3 – 4 เซนติเมตร ยาว 30 – 40 เซนติเมตร ปลายใบมน แผ่นใบสีเขียวเป็นมัน มีเส้นสีขาวขนาดใหญ่บริเวณกลางใบ ดอก: ออกบริเวณซอกใบ ชูตั้งขึ้น สูง 30 – 40 เซนติเมตร มี 4 – 5 ดอก ขึ้นอยู่กับความสมบูรณ์ของต้น กลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นกรวย ปลายแยกเป็น 6 กลีบ พื้นดอกสีขาว มีลายเส้นสีแดงอมชมพู เกสรเพศผู้ 6 อันกระจุกอยู่รวมกันเป็นกลุ่มบริเวณกลางดอก อัตราการเจริญเติบโต: ปานกลาง […]

ว่านมหาเสน่ห์

ดอกทองเขมร ดอกทองปราจีน ดินสอฤษีตัวเมีย มหาเสน่ห์ดอกทอง ว่านดอกทอง ชื่อวิทยาศาสตร์: Elettariopsis sp. วงศ์: Zingiberaceae ประเภท: ไม้ล้มลุกอายุหลายปี ความสูง: 30 – 50 เซนติเมตร ลำต้น: เหง้ากลมรี แตกแขนงเป็นไหลห่าง ลำต้นเทียมสีแดงอมเขียว ใบ: ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปใบหอก กว้าง 3 – 4 เซนติเมตร ยาว 15 – 20 เซนติเมตร ปลายใบเรียวแหลม เมื่อยังอ่อนใต้ใบมีสีเขียวอมแดงเรื่อ ดอก: ช่อดอกออกจากเหง้า มีใบประดับเล็กๆ ปลายแหลมสีแดงอ่อน ดอกสีขาว เกสรเพศผู้ที่เป็นหมันเปลี่ยนรูปเป็นกลีบปากสีขาวมีแถบกลางสีเหลืองอมส้ม อัตราการเจริญเติบโต: พักตัวในฤดูแล้ง ดิน: ดินร่วนระบายน้ำดี น้ำ: ปานกลาง แสงแดด: รำไร ขยายพันธุ์: แยกหัวหรือแยกกอ การใช้งานและอื่นๆ : […]

ว่านมหานิยม

ว่านเฒ่าหนังแห้งใบด่าง/ ว่านปราบสมุทรใบด่าง ชื่อวิทยาศาสตร์: Kaempferia angustifolia Roscoe วงศ์: Zingiberaceae ประเภท: ไม้ล้มลุกอายุหลายปี ความสูง: 12 – 15 เซนติเมตร ลำต้น: ลำต้นใต้ดินเป็นเหง้ากลม อวบน้ำ ลำต้นเหนือดิน ใบ: ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปใบหอกแกมรูปขอบขนาน กว้าง 2.5 – 3 เซนติเมตร ยาว 12 – 18 เซนติเมตร ปลายใบแหลม แผ่นใบบางสีเขียวอ่อน ขอบใบสีขาวหรือขาวอมเหลือง ดอก: ช่อดอกออกที่ปลายยอด ดอกสีขาว เกสรเพศผู้เป็นหมันและเปลี่ยนรูปเป็นกลีบปากสีม่วงอ่อน  อัตราการเจริญเติบโต: เติบโตได้ดีในฤดูฝนและพักตัวในฤดูแล้ง ดิน: ดินร่วน ระบายน้ำดี น้ำ: ปานกลาง แสงแดด: รำไร หากปลูกในที่แห้งหรือแสงแดดจัดใบจะไหม้และเล็กลง ขยายพันธุ์: แยกกอหรือแยกเหง้า การใช้งานและอื่นๆ : โบราณเชื่อกันว่า […]

นางกวัก

นางกวักใบโพธิ์/ว่านกวักศรีมหาโพธิ์/ว่านทรหด/ว่านเศรษฐีใบโพธิ์ ชื่อวิทยาศาสตร์: Alocasia cucullata (Lour.) G.Don วงศ์: Araceae ประเภท: ไม้ล้มลุกอายุหลายปี ความสูง: 30 – 60 เซนติเมตร ลำต้น: ลำต้นใต้ดินเป็นหัวคล้ายเผือก ต้นแก่จะมีลำต้นโผล่สูงขึ้นมาเหนือพื้นและแตกหน่อรอบด้าน ทุกส่วนอวบน้ำ ใบ: ใบเดี่ยว เรียงเวียนรอบต้น รูปหัวใจ กว้าง 10 – 12 เซนติเมตร ยาว 12 – 15 เซนติเมตร ปลายใบแหลม โคนใบรูปหัวใจ แผ่นใบมีร่องตื้นตามแนวเส้นใบ ก้านใบยาว ดอก: ออกเป็นช่อเชิงลดที่บริเวณกาบใบ ปลีเป็นแท่งเรียวสีเขียวอ่อน มีใบประดับสีเดียวกันรองรับ อัตราการเจริญเติบโต: เร็ว ดิน: ดินทุกประเภท น้ำ: ปานกลาง ความชื้นสูง แสงแดด: รำไร ขยายพันธุ์: แยกหน่อ การใช้งานและอื่นๆ : เป็นว่านที่ได้รับความนิยมมาแต่ครั้งโบราณ เชื่อว่าจะช่วยให้บ้านร่มเย็น […]