สวนหน้าบ้านสไตล์อังกฤษ บนพื้นที่แค่ 30 ตารางเมตร - บ้านและสวน
สวนหน้าบ้านสไตล์อังกฤษ

สวนหน้าบ้านสไตล์อังกฤษ บนพื้นที่แค่ 30 ตารางเมตร

สวนหน้าบ้านสไตล์อังกฤษ ที่เจ้าของบ้านต้องการรีโนเวตใหม่ให้สวย เป็นสวนดูแลง่าย นำของเดิมที่มีในสวนกลับมาใช้ใหม่ พร้อมปรับฟังก์ชันสวนใหม่ให้ทุกพื้นที่ใช้งานได้จริงในพื้นที่เพียงแค่ 30 ตารางเมตร

Design Directory : ออกแบบ ใบอ่อนการ์เด้นดีไซน์ Bai-orn Garden design

สวนหน้าบ้านสไตล์อังกฤษ
สวนหน้าบ้านสไตล์อังกฤษ
ทางเดินหน้าบ้านรื้อคอบเบิลสโตนออก เปลี่ยนเป็นบล็อกปูพื้นศิลาเหลี่ยมวางลายก้างปลา ซึ่งเป็นแพตเทิร์นที่ไม่ละเอียดจนไปแย่งซีนพื้นคอบเบิลสโตนในสวน ถ้าใช้ก้อนขนาดเล็กและวางลายที่เกิดเส้นจำนวนมาก ยิ่งจะทำให้รู้สึกว่าพื้นที่แคบ รื้อแปลงปลูกต้นไม้เดิมออก ให้เหลือพื้นดินกว้าง 30 เซนติเมตร ก็เพียงพอสำหรับปลูกสนใบพายเป็นไม้แนวรั้ว ทำให้ทางเดินหน้าบ้านกว้างเพิ่มขึ้นมาจากเดิมอีก 30 เซนติเมตร

สวนหน้าบ้านสไตล์อังกฤษ ขนาด 5 x 6 เมตร ที่เจ้าของบ้านต้องการรีโนเวตใหม่ให้สวย เป็นสวนดูแลง่าย เพราะไม่ค่อยมีเวลา นำของเดิมที่มีในสวนกลับมาใช้ใหม่ และชอบดอกไม้สีม่วง พื้นสวนปูคอบเบิลสโตนเกือบเต็มพื้นที่ นักจัดสวนตัดสินใจรื้อออกทั้งหมด เพราะไม่อยากให้เหลือภาพสวนเดิม พื้นที่สวนได้แดดแค่ช่วงเช้า โอลีฟรากเน่าที่ต้องได้รับการแก้ไขด่วน ปรับฟังก์ชันสวนใหม่ให้ทุกพื้นที่ใช้งานได้จริง จะทำอย่างไรให้ความต้องการทุกอย่างนี้ลงตัวในพื้นที่เพียงแค่ 30 ตารางเมตร

“ทั้งประตูเหล็กดัดลายเถาองุ่น อ่างน้ำพุปูนปั้น ชุดสนามอัลลอย พื้นคอบเบิลสโตน ทั้งหมดที่มีเหมือนโดนบังคับให้ต้องรีโนเวตเป็นสวนอังกฤษครับ กระพี้จั่นต้นใหญ่ที่ไม่ได้ตัดแต่ง แสงลอดลงมาไม่ถึง ทำให้ต้นไม้ด้านล่างโทรม ปัญหาใหญ่คือต้นโอลีฟที่อยู่มุมด้านในได้รับแสงไม่พอ ทำให้รากเน่า ต้องรีบย้ายที่ด่วนครับ” คุณต๋อง – ณัฐวุฒิ โพธิ์เขียว นักจัดสวนจาก ใบอ่อนการ์เด้นดีไซน์ Bai-orn Garden design เล่าย้อนให้เห็นภาพตอนเข้ามาสำรวจพื้นที่

สวนหน้าบ้านสไตล์อังกฤษ
ประตูและรั้วเหล็กดัดลายเถาวัลย์พวงองุ่นที่มักเห็นทั่วไปและเป็นที่นิยมมานาน นอกจากความสวยงามอ่อนหวานแล้ว ยังแฝงความหมายที่เป็นมงคลตามความเชื่อ ทั้งเรื่องความอุดมสมบูรณ์ ทรัพย์สิน ความมั่งคั่ง ความเจริญงอกงาม ความก้าวหน้า และโชคลาภ ใต้ดินเทฟุตติ้งยึดไว้ให้มั่นคงแข็งแรง
สวนหน้าบ้านสไตล์อังกฤษ
อ่างน้ำพุย้ายที่ตั้งใหม่ ทำโครงสร้างใต้ดินเสริมความแข็งแรงโดยเทฟุตติ้งเทพื้น ค.ส.ล. ให้ใหญ่กว่าฐานน้ำพุเล็กน้อย วางท่อไว้ด้านในฟุตติ้งเพื่อเดินสายระบบไฟซ่อนไว้ให้เนียน เป็นน้ำพุแบบเติม หมายถึงน้ำจะวนอยู่แค่อ่าง 3 ชั้นด้านบน ดึงน้ำด้วยปั๊มตู้ปลาขนาดเล็กทั่วไป
สวนหน้าบ้านสไตล์อังกฤษ
อ่างน้ำพุขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1.20 เมตร ปกติต้องเผื่อถึงรัศมีการกระเซ็นของน้ำที่อาจไปถึงคนที่นั่งที่ขอบกระถางโอลีฟได้ ตำแหน่งที่ตั้งนี้จึงยังไม่ค่อยเหมาะสมนัก จริงๆแล้วควรจะอยู่ด้านนอกของประตูเตี้ย แต่ถ้าเลือกวางตำแหน่งดังกล่าวก็ต้องเลื่อนประตูเตี้ยเขยิบเข้ามา ทำให้พื้นที่สวนยิ่งเหลือน้อยลงไปอีก

“เพราะหน้าบ้านหันไปทางทิศเหนือ สวนเล็ก ๆ ข้างบ้านเลยได้รับแสงแดดเฉพาะช่วงเช้า บ่ายจะโดนเงาของบ้านพาดทับ มีแสงก็จริงแต่ไม่ได้แดดครับ และด้วยพื้นที่สวนค่อนข้างเล็ก ตำแหน่งใหม่ของโอลีฟมีทางเลือกไม่มากนัก ผมผลักให้ไปอยู่ชิดริมรั้วหน้าบ้านที่ได้แสงแดดมากที่สุด เมื่อได้ตำแหน่งใหม่ของโอลีฟที่ตั้งใจให้เป็นจุดเด่นหลักของสวนแล้ว ก็ต้องปรับฟังก์ชันในสวนใหม่ ย้ายตำแหน่งน้ำพุที่เป็นองค์ประกอบที่เด่นรองลงมา เราก็จะมองออกว่าควรลงไม้ใหญ่ที่จะเป็นองค์ประกอบที่สาม และแปลงต้นไม้บริเวณไหนบ้าง ความยากคือออกแบบอย่างไรให้องค์ประกอบทั้งสามอยู่ในตำแหน่งที่ลงตัวพอเหมาะพอดีกันในพื้นที่ 30 ตารางเมตรนี้ครับ”

คุณต๋องพาเดินเข้าไปด้านในสวน พร้อมเล่าถึงการปรับสวนในแต่ละส่วนให้ฟังว่า “หน้าบ้านและพื้นสวนเดิมปูคอบเบิลสโตนหินแกรนิตเกือบเต็มพื้นที่ เรารื้อออกทั้งหมด บริเวณหน้าบ้านเปลี่ยนเป็นบล็อกปูพื้นศิลาเหลี่ยมวางลายก้างปลาให้มีดีเทลขึ้นมาหน่อย เส้นทแยงจะช่วยหลอกตาให้รู้สึกว่าพื้นที่ยาวและกว้างกว่าความเป็นจริงครับ เพราะบริเวณนี้กว้างแค่ประมาณ 1.20 เมตร ผมรื้อแปลงปลูกต้นไม้เดิมออกเพื่อทำให้ทางเดินกว้างขึ้น เดินได้สะดวกกว่าเดิม เหลือพื้นดินแค่พอปลูกไม้ตามแนวรั้ว เปลี่ยนจากไทรเกาหลีที่ดูแลยาก ต้องตัดแต่งทุกเดือนเป็นสนใบพายที่อยู่ในสภาพแสงรำไรได้ โตช้า แตกยอดแตกพุ่มช้า เพื่อลดเรื่องของการตัดแต่ง โดยเลือกใช้ที่ความสูง 2.50 เมตร ปลูกยาวตลอดแนวรั้วด้านหน้า ยกเว้นบริเวณประตูเข้าบ้านหลักจะใช้ต้นสูงแค่ 1.50 เมตร เพื่อลดความรู้สึกอึดอัดในพื้นที่แคบ แต่ก็สูงพอจะสร้างความเป็นส่วนตัวได้ครับ ย้ายอ่างน้ำพุตั้งชิดประตูเหล็กดัดทางเข้าสวน เทฟุตติ้ง (Footing) ใต้ดินรองรับน้ำหนักของอ่างน้ำพุให้ตั้งอยู่กับที่ได้อย่างแข็งแรงมั่นคง ซ่อนท่อเดินระบบสายไฟไว้ในฟุตติ้งให้ดูเรียบร้อย ประตูเหล็กดัดก็มีโครงสร้างฐานรากใต้ดินรองรับและยึดให้นิ่งอยู่กับที่เช่นเดียวกัน

สวนหน้าบ้านสไตล์อังกฤษ
ย้ายโอลีฟที่ปลูกในกระถาง เปลี่ยนมาปลูกในกระบะทรงสี่เหลี่ยมลบมุมให้โค้งล้อรับกับพื้นคอบเบิลสโตนลายวงกลม โครงสร้างฐานรากใต้ดินเทฟุตติ้งหนา 15 เซนติเมตร เทคานเสริมเหล็ก ก่ออิฐบล็อกเป็น 2 ชั้น เสียบเหล็กตรงกลางแล้วเทปูนเติมระหว่างชั้นเพิ่มความแข็งแรง กระบะปลูกที่ดินมีปริมาณมาก แรงอัดและแรงดันของดินในกระบะจะยิ่งสูง อาจทำให้กระบะปลูกแบะแยกออกจากกันได้ และเมื่อรดน้ำ ความชื้นจะถูกกักอยู่แค่อิฐบล็อกชั้นใน ไม่ซึมมาที่ผิวชั้นนอกที่จะทำให้เกิดคราบสกปรกบนวัสดุแต่งผิว กรุแต่งผิวด้วยหินภูเขา กะเทาะแต่งด้วยเครื่องเจียรลูกหมู แล้วค่อย ๆ วางเรียงทีละก้อนให้มุมเข้ากันพอดีแบบต่อจิ๊กซอว์ ท็อปด้านบนด้วยแผ่นหินแกรนิตที่กว้างพอจะนั่งได้
สวนหน้าบ้านสไตล์อังกฤษ
สวนเดิมพื้นปูด้วยคอบเบิลสโตน กระพี้จั่นแตกกิ่งโตใหญ่ ไม่ได้ตัดแต่งทำให้บังแสง ต้นไม้ด้านล่างไม่รอด โอลีฟที่ไม่ได้แสงแดด และรับน้ำฝนจากรางระบายน้ำจนรากเน่า เปลี่ยนเป็นแก้วเจ้าจอมดอกสีม่วงตามที่เจ้าของบ้านชอบ ย้ายโอลีฟไปริมรั้วหน้าบ้านที่ได้แสงแดดมากกว่า ปรับพื้นใหม่ ได้ภาพสวนที่ดูแปลกตาต่างไปจากเดิม

“ปัญหาใหญ่คือโอลีฟที่รากเน่า ถามว่าจะตายไหม ไม่ตายครับ โอลีฟต้องการการดูแลเฉพาะกว่าไม้จัดสวนทั่วไป ทั้งเรื่องดินปลูก ความต้องการน้ำ เขาไม่ชอบน้ำขัง วัสดุปลูกต้องโปร่ง ระบายน้ำดี ส่วนใหญ่จึงต้องปลูกแบบยกต้นให้สูงกว่าปกติ และมีขอบเขตให้โดยเฉพาะ เราต้องย้ายที่ให้ได้รับแสงแดด และปรุงดินปลูกใหม่ ผมใช้ดินใบก้ามปูผสมกับทรายถมก็คือทรายชนิดเดียวกับที่ใช้เทปรับพื้น ซึ่งพอจะมีแร่ธาตุอาหารบ้างแต่ก็ไม่มาก แต่ก็ดีกว่าทรายหยาบที่แทบจะไม่มีธาตุอาหารอะไรเลย ผสมในอัตราส่วน 70 ต่อ 30 ทำกระบะปลูกเพื่อยกให้ต้นสูงขึ้น และใช้หินก่อสร้างรองพื้นกระบะหนา 20 เซนติเมตร วางท่อระบายน้ำใต้ดิน (Neodrain) เพื่อช่วยการระบายน้ำ ต้นไม้ถ้ารากมีปัญหา ยอดมักจะเหี่ยว ผมตัดเล็มยอดทุกยอด ใส่ยาเร่งรากและยาฆ่าเชื้อราที่ราก แต่จะไม่ตัดแต่งราก เพราะอาจมีผลกระทบกับต้นได้ครับ

 “คอบเบิลสโตนที่รื้ออกมา เราต้องหาตำแหน่งปูใหม่ ทำอย่างไรให้ดูสมูทและมีลูกเล่นมากขึ้น ผมใช้ปูพื้นในสวน วางเป็นแพตเทิร์นวงกลม เพิ่มเส้นโค้ง เติมดีเทล ออกแบบเป็น 3 วงต่างขนาดกัน และทำให้ซ้อนเกยกันเล็กน้อยเพื่อลวงตาว่าพื้นที่สวนมีขนาดใหญ่ ถ้าเราทำเป็นวงเดียวใหญ่ ๆ มันจะดูหนัก ควบคุมน้ำหนักในการมอง คุมบาลานซ์ภาพรวมของสวนได้ยาก และดีไซน์อย่างอื่นต่อยากด้วยครับ เราต้องเลือกขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางวงกลมให้บาลานซ์กับขนาดพื้นที่ วงในจะใหญ่สุดเพื่อวางชุดสนามอัลลอยเป็นมุมนั่งเล่น วงด้านหน้าขนาดเล็กลงมาตั้งใจให้ล้อกับขอบโค้งของกระบะโอลีฟ ส่วนวงด้านในขนาดเล็กสุดเพื่อเชื่อมไปทางเดินข้างบ้าน

คอบเบิลสโตนของเดิมนำมาเรียงใหม่เป็นแพตเทิร์นวงกลมแบบที่เจ้าของต้องการ เทคนิคสำคัญคือต้องวางบนพื้นซีเมนต์เพื่อยึดให้แน่นอยู่กับที่ วงด้านในก้อนคอบเบิลสโตนจะถูกตัดให้มีขนาดเล็กลง เวลาเหยียบอาจขยับ พลิก หรือเสียหายได้
สวนหน้าบ้านสไตล์อังกฤษ
มุมด้านในเลือกใช้ไทรใบสักซึ่งเป็นไม้ที่อยู่ในร่มได้ เพราะบริเวณนี้จะได้รับแสงเฉพาะในช่วงเช้าเท่านั้น[D1]  ด้วยใบที่มีขนาดใหญ่สามารถสังเคราะห์แสง สร้างอาหารเก็บสะสมไว้เลี้ยงตัวเองได้มาก คุณต๋องต้องการให้ไทรใบสักเป็นองค์ประกอบรอง รับกับแก้วเจ้าจอม เพราะฟอร์มต้นคล้ายกัน แต่เลือกต้นที่มีขนาดเล็กและเตี้ยกว่า เพื่อไม่ให้แย่งซีนแก้วเจ้าจอม และช่วยลดทอนความสูงมายังแปลงต้นไม้ที่อยู่อีกมุมด้านล่าง

“ปัญหาต่อมาที่ต้องแก้คือกระพี้จั่นต้นเดิมที่แตกกิ่งโตเป็นต้นใหญ่ และเป็นไม้ผลัดใบที่อาจสร้างปัญหาใบร่วงในพื้นที่เพื่อนบ้าน ผมเปลี่ยนเป็นแก้วเจ้าจอมตามที่เจ้าของชอบ ใบจะไม่ค่อยร่วง ใบมีขนาดไม่ใหญ่มากและพุ่มเรือนยอดโปร่งพอให้แสงลอดผ่านลงมาได้บ้าง แต่ก็พอจะให้ร่มเงา สร้างความร่มรื่นให้มุมนั่งเล่นได้ ด้านล่างเลือกใช้พรรณไม้ที่ไม่ต้องการแสงมากนัก  ใส่ไม้ดอกโทนสีม่วงและชมพูตามความต้องการของเจ้าของ เช่น ยี่โถ พยับหมอก ฟ้าประดิษฐ์ นีออน แฮปปี้เนส ผกากรอง กล้วยไม้ดิน หลิวไต้หวัน เดซี่ม่วง บลูฮาวาย

บลูฮาวาย ผกากรองเลื้อย และยี่โถ ไม้ดอกในสวนเลือกโทนสีฟ้า สีม่วง และสีชมพูตามคำขอจากจ้าของบ้าน เป็นไม้ดอกที่ใช้จัดสวนทั่วไป ดูแลง่ายกว่าไม้ดอกนำเข้าที่คุณต๋องคิดว่าดูแลยากกว่า จึงไม่ค่อยเลือกนำมาใช้

“สวนอังกฤษในมุมมองผมจะเด่นที่สไตล์การจัดวางต้นไม้ มีทั้งไม้ใหญ่ ไม้พุ่ม ไม้คลุมดิน เล่นระดับสูงต่ำ ผมชอบลงต้นไม้เป็นกลุ่ม อาจเพราะผมมาจากสายจัดสวนบ้านในโครงการหมู่บ้านมาก่อน ซึ่งจะให้ความสำคัญกับเรื่องของการดูแล เลือกใช้ต้นไม้ที่ดูแลง่าย ๆ และใช้น้อยชนิด การใช้ต้นไม้หลายชนิดจะยิ่งเพิ่มดีเทลในการดูแล แต่ก็ขึ้นอยู่กับโจทย์ความต้องการของลูกค้า ลักษณะพื้นที่ ดีไซน์ และสไตล์สวนครับ สำหรับสวนนี้ผมใช้พรรณไม้ไม่กี่อย่าง เลือกที่นิยมใช้ในงานจัดสวนทั่วไป เพราะพิสูจน์แล้วว่าปลูกเลี้ยงดูแลง่าย โดยส่วนตัวผมจะไม่ค่อยชอบเลือกใช้พรรณไม้ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว เช่น สนเลื้อยออสเตรเลีย ปริกหางกระรอก ต้นไม้พวกนี้มีรูปทรงเส้นสายที่ชัดเกินไป เด่นเกินไป ดึงดูดสายตาให้มองมากเกินไปครับ ผมต้องการให้ในมุมสวนแต่ละมุมมีจุดเด่นแค่เพียงจุดเดียว ไม่ควรเด่นแข่งกัน หรือมีองค์ประกอบอื่นมาแย่งซีน อย่างเช่นโคนต้นโอลีฟในกระบะเลือกเป็นผกากรองเลื้อย จะไม่ใช้สนเลื้อยออสเตรเลีย เพราะจะไปแย่งซีนโอลีฟครับ

คอบเบิลสโตนและหินกาบแผ่นใหญ่ที่ใช้เป็นทางเดินมีความหนาประมาณ 5 เซนติเมตร วางให้อยู่ในระนาบที่เสมอกัน เพื่อให้เดินง่ายไม่สะดุด ดังนั้นกรวดแกลบสีขาวจึงไม่จำเป็นต้องโรยให้หนามาก ซึ่งมีข้อดีที่เวลาเดินเหยียบจะไม่ค่อยยุบเหมือนการโรยหนา

“ถึงสวนนี้จะมีขนาดเล็ก แต่ก็มีองค์ประกอบใช้งานในสวนครบ ทั้งน้ำในสวน ไฟส่องสว่าง เฟอร์นิเจอร์ และของแต่งสวนที่เข้ากัน ก็เป็นสวนที่สวยสมบูรณ์ได้ไม่แพ้สวนขนาดใหญ่ครับ” คุณต๋องกล่าวทิ้งท้าย

เจ้าของ : คุณจักรพล กุลเส็ง

ออกแบบ : ใบอ่อนการ์เด้นดีไซน์ Bai-orn Garden design โดยคุณณัฐวุฒิ โพธิ์เขียว

สวนแห่งนี้ตีพิมพ์ในนิตยสารบ้านและสวน ฉบับพฤศจิกายน 2569 คลิกสั่งซื้อที่นี่

เรื่อง : วชิรพงศ์ หวลบุตตา

ภาพ : กรานต์ชนก บุญบำรุง

สวนครอบครัว ในสไตล์เมดิเตอร์เรเนียนและอิงลิชคอตเทจ มีทั้งน้ำตกและลำธารส่วนตัว มีสนามหญ้าให้ลูกวิ่งเล่น

สวนกลางนา มุมมองที่มากกว่าความสวยงาม