สวนกลางนา มุมมองที่มากกว่าความสวยงาม - บ้านและสวน
สวนกลางนา

สวนกลางนา มุมมองที่มากกว่าความสวยงาม

สวนกลางนา แห่งนี้มีภาพรวมเป็นสวนโมเดิร์นทรอปิคัล นำต้นไม้ในกลุ่มปาล์ม และไม้ทนแล้ง มาใช้ตามความชอบของเจ้าของบ้าน ซึ่งนอกจากจะเข้ากันได้ดีกับสไตล์บ้านแล้ว ยังเหมาะกับสภาพอากาศในพื้นที่ที่ร้อนและแล้ง

Design Directory : ออกแบบ ใบอ่อน การ์เด้น ดีไซน์

สวนกลางนา
สวนกลางนา

สวนกลางนา แห่งนี้อยู่ภายในบ้านสไตล์โมเดิร์นที่ได้แรงบันดาลใจในการออกแบบมาจาก “อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง” โบราณสถานขึ้นชื่อของจังหวัดบุรีรัมย์ ซึ่งมีสถาปัตยกรรมโดดเด่นเรื่องการจัดวางช่องแสงและจังหวะของพื้นที่อย่างมีชั้นเชิง แนวคิดนี้ได้ถูกส่งต่อมาถึงสวนแห่งนี้ เริ่มต้นจากไอเดียพื้นฐานง่าย ๆ คือเรื่องของ “มุมมอง” ที่นักออกแบบตั้งคำถามกับตัวเองว่า “อยากให้มองเห็นอะไร และรู้สึกอย่างไร”

สวนกลางนา
ยีราฟ กลด หรือฉัตรพระอินทร์ ทรงต้นสูงชะลูด แตกพุ่มใบด้านบน โคนต้นโล่งไม่เกะกะตา ไม่บังวิวจากในบ้านที่มีผนังเป็นกระจก เหมาะปลูกในพื้นที่แคบเล็ก วิธีปลูกให้ดูสวยควรลงหลายต้นเล่นระดับสูงต่ำ ต้นนี้โตไว สูงเร็ว หากต้นสูงเกินไปควรตัดแต่งยอดให้แตกกิ่งใหม่ พุ่มจะใหญ่และหนาทึบขึ้น
สวนกลางนา
ยุ้งข้าวออกแบบใหม่ ดีไซน์หน้าตาให้ดูทันสมัยเข้ากับบ้าน มีไว้เก็บข้าวที่คุณพ่อคุณแม่ปลูกและสีเก็บไว้กินเอง ประตูไม้เป็นของเก่าโบราณ มีประตูทางออกไปนาที่อยู่หลังบ้าน ถนนจากหน้าบ้านจึงต้องเชื่อมต่อถึงกันได้ทั้งหมด และกว้างพอให้รถขนาดใหญ่ เช่น รถไถนา รถหกล้อ รวมถึงฝูงวัวควายเดินไปที่นาได้สะดวก
ข้างยุ้งข้าวมีพื้นที่แคบ ๆ ให้พอจัดสวนเพิ่มสีเขียวเพื่อพรางบางส่วนของสิ่งก่อสร้าง เลือกปลูกปาล์มยะวาที่มีทรงต้นสูงชะลูด บาลานซ์กับความสูงของยุ้งข้าว ด้านล่างจัดเป็นสวนแล้ง สวนทะเลทราย ที่คุณปกป้องร่วมออกแบบด้วย

คุณปกป้อง-ภูริชสิทธิ์ แก้วแกมจันทร์ เจ้าของบ้าน เล่าย้อนไปถึงตอนสร้างบ้านทำสวนให้ฟังว่า “ผมปลูกบ้านหลังนี้ให้พ่อกับแม่ และตั้งใจจะมาใช้ชีวิตอยู่พร้อมหน้ากันในตอนที่เกษียณแล้ว บ้านเป็นสไตล์โมเดิร์นทรอปิคัลที่ผสมผสานความเรียบเท่ของสถาปัตยกรรมสมัยใหม่เข้ากับธรรมชาติในเขตร้อน เน้นความโปร่งโล่ง อากาศถ่ายเทดี เหมาะกับสภาพอากาศที่ร้อนและแล้งของบุรีรัมย์ คิดไว้แต่แรกแล้วครับว่าอยากมีสวนรอบบ้าน มองหาคนมาช่วยจัดการให้ จนไปเจอผลงานของ คุณต๋อง-ณัฐวุฒิ โพธิ์เขียว ใน TikTok พอได้คุยกันแล้วเขาเข้าใจในสิ่งที่เราต้องการ เลยนัดกันไปดูพื้นที่จริงแล้วค่อยคุย ค่อยปรึกษา บอกเขาว่าเราอยากได้อะไร ช่วยกันคิดได้ครับ”

คุณต๋อง นักจัดสวนจาก ใบอ่อน การ์เด้น ดีไซน์ เล่าถึงการจัดสวนนี้ว่า“ตอนมาสำรวจพื้นที่ ผมค่อนข้างแปลกใจนะครับ บ้านอยู่ในเขตชนบท เริ่มขึ้นโครงสร้างบ้านอยู่บนเนินล้อมรอบด้วยทุ่งนา มีฝูงวัวควาย และมียุ้งข้าวในบ้าน ผมเดินวนดูพื้นที่รอบ ๆ ดูรูปทรีดีของบ้าน ประกอบกับศึกษาภาพอ้างอิงที่คุณปกป้องส่งมาให้ ดูว่าชอบอะไร รวมกับความต้องการต่าง ๆ ภาพสวนในหัวชัดขึ้นครับ รู้ว่าตรงไหนควรทำอะไร สวนจะออกมาหน้าตาประมาณไหน หลังจากนั้นประมาณสองอาทิตย์ก็ส่งแบบให้คุณปกป้องดู ซึ่งก็ไม่แก้อะไรเลยครับ มีแค่ขอเพิ่มเติมในบางจุด”

สวนข้างห้องน้ำต้องการอารมณ์เหมือนอาบน้ำเอาต์ดอร์ในรีสอร์ต ผนังกระจกเต็มบานเพื่อให้มองเห็นสวนด้านนอก บริเวณนี้แสงน้อย จึงเลือกใช้ไม้ใบในร่มเป็นหลัก เน้นที่มีฟอร์มต้นสวย ใบเด่น
สวนกลางนา
หลังบ้านพื้นที่กว้างพอ ตั้งใจลงศาลาชมวิวหลังใหญ่ เพราะตรงนี้เป็นจุดที่จะเห็น “วิวดีที่สุดของบ้าน” เปิดสายตาไปสู่ทุ่งนารอบ ๆ แบบเต็มตา จะเห็นว่าลงต้นไม้ไม่มากนักเพื่อไม่ให้บังสายตา เปิดมุมมองวิวท้องนาที่สามารถมองเห็นได้จากห้องนั่งเล่นและห้องนอนในบ้านอีกด้วย
สวนกลางนา
ดีไซน์ โทนสี และองค์ประกอบบางอย่างของศาลาชมวิว เช่น เสาเหล็กกรุไม้เทียม พื้นไม้ ที่ถูกหยิบยืมรายละเอียดมา เพื่อออกแบบให้ศาลาชมวิวดูเชื่อมโยงกันอย่างแนบเนียนเหมือนเป็นห้องเป็นส่วนหนึ่งของบ้าน

บ้านชั้นเดียวบนเนื้อที่กว่า 2 ไร่ มีสวนอยู่รอบบ้านประมาณครึ่งหนึ่งของพื้นที่ ดีไซน์ของบ้านได้แรงบันดาลใจและแนวคิดมาจากปรากฏการณ์แสงอาทิตย์ลอดผ่าน 15 ช่องประตูที่อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง วางแนวอาคารเพื่อเปิดช่องให้แสงทะลุผ่านจากหน้าบ้านถึงหลังบ้านได้ และยังมองทะลุจากมุมหนึ่งถึงอีกมุม ซึ่งแนวคิดนี้ได้ส่งต่อมายังพื้นที่สวนด้วยเช่นกัน

“ผมดูมุมมองจากจุดต่าง ๆ ทั้งจากสวนมองเข้าไปในบ้าน และโดยเฉพาะจากในบ้านมองไปที่สวน พิจารณาความสำคัญของแต่ละพื้นที่ จัดฟังก์ชันการใช้งานในสวนให้ตรงกับความต้องการของผู้อยู่อาศัยเป็นหลัก โจทย์คืออยากได้เนินดินที่ดูมีมิติสูงต่ำ ทางเดินที่เป็นแผ่นหิน หลุมที่นั่ง (Sunken Seat) บริเวณสระว่ายน้ำ และศาลาในสวนครับ หน้าบ้านมีพื้นที่ค่อนข้างโล่งและกว้าง สามารถปั้นเนินดินทำสนามหญ้าได้ รอบบ้านล้อมรอบด้วยทุ่งนา เราจะใช้ประโยชน์จากวิวนี้ให้ได้มากที่สุด ศาลาในสวนจึงกำหนดให้อยู่โซนหลังบ้าน เปิดมุมมองเห็นทุ่งนารอบ ๆ แบบเต็มตา และยังมองทะลุเห็นนาได้จากห้องนั่งเล่นและห้องนอนในบ้านด้วยครับ อีกด้านมียุ้งข้าวไว้เก็บข้าวที่คุณพ่อปลูกและสีไว้กินเองในบ้าน มีทางออกไปนาที่อยู่ด้านหลัง ถนนจากหน้าบ้านจึงต้องเชื่อมต่อถึงหลังบ้านได้ และกว้างพอจะให้รถขนาดใหญ่ เช่น รถไถนา รถหกล้อขนข้าว รวมถึงฝูงวัวควายเดินไปที่นาได้สะดวก และเชื่อมต่อทุกจุดในสวนให้เดินถึงกันได้ทุกพื้นที่

“ผมวางผังและออกแบบงานฮาร์ดสเคปในสวนทั้งหมด โดยใช้ทีมงานผู้รับเหมาในท้องที่เพื่อลดค่าใช้จ่ายของลูกค้า ผมรับงานต่างจังหวัดที่นี่เป็นที่แรกครับ ใช้วิธีนี้ทำงานสะดวกกว่า ผมจะมาตรวจงานทุกสองอาทิตย์ คุณปกป้องเป็นสถาปนิกมีความรู้เรื่องพวกนี้อยู่แล้วครับ งานโครงสร้างต่าง ๆ เตรียมไว้อย่างดี คุณปกป้องถมที่ไว้นานแล้ว ดินค่อนข้างแน่นอยู่ตัว ไม่มีปัญหาทรุด ไม่ต้องปรับพื้นที่อะไรมากนัก แค่ใช้หน้าดินมาถมเพิ่มเพื่อปลูกต้นไม้ครับ”

สวนกลางนา
สเปซโล่งกว้างระหว่างห้องนอนกับศาลาชมวิวมีความสูงต่างระดับกันมากกว่า 1 เมตร ออกแบบเป็น สเต็ปขั้นบันได โดยให้ลูกนอนบันไดกว้างกว่าปกติเพื่อใช้เป็นที่นั่งได้ คุณปกป้องเลือกปูกระเบื้องสีเข้มที่บันไดขั้นหนึ่งเพื่อเพิ่มลูกเล่น พื้นด้านล่างปูหินแกรนิตลูกเต๋าโดยใช้วิธีวางเรียงทีละก้อน
รอบบ้านออกแบบเป็นระเบียงกว้างไว้นั่งเล่นห้อยขาแบบชานบ้านชนบทญี่ปุ่น เป็นดีไซน์เพื่อแก้ปัญหาความต่างระดับของพื้นบ้านและพื้นสวน
สวนกลางนา
สระว่ายน้ำตั้งใจให้อยู่ตำแหน่งที่รับวิวท้องนาแบบพานอรามา ปูทางเดินรอบสระด้วยพื้นไม้เทียมเชื่อมต่อมาจากพื้นไม้ในบ้าน เติมสีเขียวด้วยไม้ตัดแต่งพุ่มกลมให้ดูเป็นระเบียบสะอาดตา เพิ่มปาล์มแว็กซ์และอินทผลัมฟอร์มสวยให้ฟีลเหมือนอยู่บ้านพักตากอากาศ
ทางเดินพื้นไม้เทียมต่อเนื่องมาจากรอบสระว่ายน้ำเพื่อให้พื้นที่ทั้งหมดต่อเนื่องกัน ด้านข้างเป็น “หลุมที่นั่ง” (Sunken Seat) โซนนี้ใช้ไม้ในกลุ่มปาล์มเป็นหลัก ทั้งปาล์มแว็กซ์และอินทผลัม เสริมด้วยเตยทะเลที่มีลักษณะคล้ายกัน เพื่อให้ร่มเงา ความร่มรื่นในแบบสวนกึ่งโมเดิร์น
อีกหนึ่งในไฮไลต์ของสวนคือ “หลุมที่นั่ง” พื้นที่นั่งเล่นที่ถูกลดระดับลงไป 50-60 เซนติเมตร เพื่อเปลี่ยนความรู้สึกจาก “นั่งในสวน” เป็น “อยู่ในสวน” ซึ่งต้องไม่ใช่แค่สวย แต่ต้องใช้งานได้จริง ใต้พื้นวางระบบระบายน้ำฟลอร์เดรน (Floor Drain) ไว้ เพื่อช่วยป้องกันปัญหาน้ำท่วมขังในฤดูฝน
สวนกลางนา
ซอกบ้านอีกมุมปลูก “โอลีฟ” อีกหนึ่งต้นไม้โปรดของคุณปกป้องที่ไปสั่งซื้อไว้ตั้งแต่เริ่มสร้างบ้าน เป็นมุมสวนเล็ก ๆ ที่มองเห็นได้จากห้องนอน
สวนกลางนา
อีกโจทย์จากคุณปกป้องคืออยากได้เนินดินที่ดูมีมิติสูงต่ำ และทางเดินที่เป็นแผ่นหิน คุณต๋องปั้นเนินดินปูด้วยหญ้าพาสพาลัมบริเวณหน้าบ้าน ไม่ลงต้นไม้เยอะเพื่อลดการดูแล และเปิดมุมมองให้เห็นท้องนาที่อยู่ด้านข้าง พื้นที่ที่เป็นเนินมักมีปัญหาเรื่องการระบายน้ำ ป้องกันโดยการวางระบบท่อนีโอเดรน (Neodrain) ไว้ทั้งหมด

คุณปกป้องหัวเราะอารมณ์ดี พร้อมกับเล่าต่อว่า “ผมตื่นเต้นกับการสร้างบ้านและจัดสวนมากครับ ด้วยความที่ชอบงานจัดสวน ชอบต้นไม้ เลยไปหาต้นไม้ใหญ่มาไว้ลงในสวน เจอต้นที่ชอบคิดว่าเหมาะกับมุมไหนก็ซื้อเก็บไว้ แล้วค่อยมาบอกคุณต๋องว่าไปซื้ออะไรมาไว้บ้างครับ”

คุณต๋องเล่าเสริมว่า “คุณปกป้องซื้อไม้ต้นไว้กว่า 10 ต้นครับ ทั้งประดู่ กันเกรา เสม็ดแดง อินทนิล แต่ละต้นมีขนาดใหญ่มากครับ ซึ่งเหมาะกับสเปซของพื้นที่ แต่พอเป็นบ้านชั้นเดียว ความสูงอาจไม่บาลานซ์กันครับ หน้าที่ของผมคือต้องหาตำแหน่งปลูกที่เหมาะสมและสวยงามลงตัวให้ดูกลมกลืนกันทั้งสวน ต้องเพิ่มไม้ระดับรองเพื่อช่วยทอนความสูงของไม้ใหญ่และดึงระดับมาที่ไม้พุ่มด้านล่าง ให้ความสูงของต้นไม้ในสวนดูบาลานซ์กับความสูงของบ้าน คุณปกป้องชอบไม้ในกลุ่มปาล์ม สนเกรวิลเลีย และไม้ทนแล้ง ไม้ทะเลทราย อย่างพวกแคคตัส อากาเว่ นอกจากนี้ผมยังเพิ่มต้นไม้ที่แตกกอ มีทรงต้นที่มีความสวยงามในตัวเอง ใบเป็นเส้นเรียวยาว ผมจะเรียกว่า ‘ไม้กราฟิก’ ตัวอย่างเช่น เข็มกุดั่น จันทร์หอม จันทน์ผา ดราเซียนา เตยทะเล ลิ้นมังกร พญาไร้ใบ เข็มสามสี โรสแมรี่ หญ้าน้ำพุ เฟินต่าง ๆ ซึ่งเหมาะกับสภาพอากาศของพื้นที่และเข้ากันได้ดีกับสวนโมเดิร์นทรอปิคัลครับ”

โถงประตูทางเข้าบ้านจัดเป็นมุมสวนเล็ก ๆ เน้นความร่มรื่น แต่ก็ใส่ความโมเดิร์นผสมด้วยหมากเม่าฟอร์มสวย รวมไปถึงไม้ระดับล่างที่มีฟอร์มต้น ลักษณะพุ่ม รูปทรงใบ และสีสันที่สวยงามด้วยตัวเองในแบบ “ไม้กราฟิก”
ทางเดินเข้าสวนปูด้วยหินแกรนิตลูกเต๋า ส่วนถนนจากหน้าบ้านไปยังประตูหลังบ้านเป็นคอนกรีตแสตมป์ลายคล้ายกัน เพื่อให้ดูแล ทำความสะอาดได้ง่าย เพราะรถใหญ่ต้องวิ่งผ่าน อีกทั้งฝูงวัวควายที่ต้องเดินผ่านไปนา
กระบะปลูกต้นไม้แคบ ๆ ก่ออิฐลอยสูงแค่ 30 เซนติเมตร ที่อยู่ชิดกับอาคารโซนหน้าบ้านจะช่วยลดความแข็งของถนนและทอนความสูงอาคารสูง ใส่พื้นที่สีเขียวเพิ่มลงไป จัดเป็นสวนแล้ง สวนทะเลทรายตามที่คุณปกป้องชอบ

สิ่งที่ทำให้สวนแห่งนี้แตกต่างไม่ใช่แค่ความสวยหรือฟังก์ชันที่ครบถ้วน แต่คือการทำหน้าที่เป็น “ตัวเชื่อม” ระหว่างภายในกับภายนอก ทุกการมองเห็น ทุกการเดินผ่าน ทุกการใช้งานออกแบบให้ต่อเนื่องกันอย่างเป็นธรรมชาติ สวนจึงไม่ใช่พื้นที่ส่วนหนึ่งของบ้าน แต่คือความเชื่อมโยงจากบ้านสู่สวน การมองสู่ความรู้สึก และเป็นพื้นที่แห่งความสุขที่ผู้อยู่อาศัยอยากใช้เวลาให้นานที่สุด

เจ้าของ : คุณภูริชสิทธิ์ แก้วแกมจันทร์

ออกแบบ : ใบอ่อน การ์เด้น ดีไซน์ โดยคุณณัฐวุฒิ โพธิ์เขียว

สวนนี้ตีพิมพ์ในนิตยสารบ้านและสวน ฉบับพฤษภาคม 2569 คลิกสั่งซื้อที่นี่

เรื่อง : วชิรพงศ์ หวลบุตตา

ภาพ : คุณภูริชสิทธิ์ แก้วแกมจันทร์, คุณณัฐวุฒิ โพธิ์เขียว

สวน 11 ไร่ บนเนินเขา เชื่อมพื้นที่เปิดโล่งสู่ความร่มรื่นของธรรมชาติ

สวนทรอปิคัลในบ้านโมเดิร์น เชื่อมธรรมชาติเข้ากับบ้านได้อย่างลงตัว

ติดตามบ้านและสวน