รีโนเวตสวนอายุกว่า 30 ปี ให้เป็นพื้นที่รองรับกิจกรรม - บ้านและสวน
รีโนเวตสวนอายุกว่า 30 ปี

รีโนเวตสวนอายุกว่า 30 ปี ให้เป็นพื้นที่รองรับกิจกรรมของคนทุกวัย

รีโนเวตสวนอายุกว่า 30 ปี โดยความยากของสวนนี้คือการจัดการกับของเดิมที่มีในสวน ทั้งต้นไม้ใหญ่จำนวนมาก และของตกแต่งหลากหลายสไตล์ นำทั้งหมดมาจัดวางใหม่ให้อยู่ด้วยกันได้อย่างลงตัว สร้างสวนใหม่ที่ดูสดชื่นร่วมสมัย

Design Directory : ออกแบบ บริษัทสวนสวย แลนด์สเคป จำกัด

รีโนเวตสวนอายุกว่า 30 ปี
ศาลาไม้สไตล์จีนของเดิมที่ยังสวยและแข็งแรง ทำสเต็ปเพิ่มอีกขั้นบริเวณทางขึ้นเพื่อให้ผู้ใหญ่เดินได้ง่ายขึ้น รื้อพื้นไม้เดิมที่ผุออก ปูคอบเบิลสโตนที่เหมาะกับพื้นที่กลางแจ้ง ตัดขอบใส่ดีเทลด้วยไม้หมอนรถไฟเทียมตามสไตล์คุณไห ส่วนไหทรงสูงเป็นของเดิมที่เปลี่ยนปั๊มน้ำใหม่ให้ระบบน้ำล้นกลับมาทำงานได้เหมือนเดิม
รีโนเวตสวนอายุกว่า 30 ปี
น้ำตกหน้าตาโมเดิร์นอายุกว่า 30 ปี ตั้งแต่สมัยสวนบาหลีได้รับความนิยมในบ้านเรา แต่ยังมีความร่วมสมัย และยังใช้งานได้ดี จึงเก็บไว้เป็นตัวแทนของภาพจำในอดีต
รีโนเวตสวนอายุกว่า 30 ปี
อ่างบัวลายไทย กี๋เซรามิกแบบจีน รูปปั้นเด็กชายยืนปัสสาวะพร้อมฐานเสาโรมัน พื้นคอบเบิลสโตนวางลายวงกลม พื้นหินกาบแผ่นใหญ่ ทุกอย่างล้วนต่างสไตล์กันโดยสิ้นเชิง แต่ก็พอจะกลมกลืนไปด้วยกันได้ด้วยการออกแบบให้ภาพรวมเป็นสวนทรอปิคัล ใช้พรรณไม้มาช่วยกลืนให้ทุกสิ่งเข้ากันได้

ตัวบ้านและพื้นที่สวนนี้มีอายุกว่า 30 ปี เป็นที่อยู่ของคนหลายเจนเนอเรชัน ตั้งแต่คุณย่าวัย Baby Boomer คุณพ่อคุณแม่ Gen X  และลูก ๆ หลาน ๆ ใน Gen Y ไปจนถึง Gen Alpha ร่วมอาศัยอยู่ในละแวกเดียวกัน ทุกคนในบ้านรักสวนและต้นไม้มาก สวนรอบบ้านจึงได้รับการปรับแปลงมาตลอดตามยุคสมัย ตั้งแต่สวนบาหลี สวนอังกฤษ สวนโมเดิร์น สวนทรอปิคัล ที่สำคัญคือต้นไม้ใหญ่ทุกต้นในบ้านได้รับการดูแลอย่างดีโดยรุกขกร (Arborist) หรือ “หมอต้นไม้” ผู้เชี่ยวชาญ ทำหน้าที่บริหารจัดการ ดูแลรักษา และประเมินสุขภาพของต้นไม้ใหญ่โดยเฉพาะ

เพราะมีการดูแลโรค การกำจัดแมลง และการตัดแต่งอย่างถูกวิธี โดยรุกขกรที่ชำนาญงาน จึงช่วยให้ต้นไม้ใหญ่ยังมีความร่มรื่นสวยงามและไม่ทึบจนเกินไป ไม่โค่นล้มเมื่อเจอลมแรง ๆ และยังมีแสงแดดให้ลอดผ่านพุ่มใบมาเผื่อแผ่ให้ต้นไม้พุ่มไม้ใบที่อยู่ด้านล่างยังได้เจริญเติบโตไปด้วยกันอย่างสวยงามและยั่งยืน

ไม้ใหญ่ในบ้านกว่า 10 ต้น หลากหลายชนิดที่เจ้าของบ้านให้ “รุกขกร” หรือ “หมอต้นไม้” ทำหน้าที่ดูแลรักษา และประเมินสุขภาพของต้นไม้ใหญ่โดยเฉพาะ พิจารณาการตัดแต่งกิ่งที่เหมาะสม รักษาและป้องกันโรคแมลง ไม่ให้ทำอันตรายถึงขั้นโค่นล้มได้
รีโนเวตสวนอายุกว่า 30 ปี
มุมด้านในมีน้ำตกปูนปั้นขนาดใหญ่ อายุหลายสิบปีที่ยังคงสภาพใช้งานได้ดี มีแค่พื้นไม้ที่ผุพังไปตามกาลเวลา รื้อเปลี่ยนใหม่เป็นไม้เทียมที่ทนแดดทนฝนกว่า ยืดอายุใช้งานต่อไปได้อีกกว่า 10 ปี
เทคนิคสำคัญของคุณไหในการเบลนด์ของตกแต่งหลากสไตล์ที่ไม่เข้ากันเลย คือการเบนความสนใจด้วยพรรณไม้ที่มีรูปทรงใบ สีสันสะดุดตา ทั้งยังช่วยให้มุมสวนที่ค่อนข้างร่ม มืดทึบดูสว่างขึ้นด้วย

“ในสวนมีต้นไม้ใหญ่อยู่หลายต้นและหลากหลายมากครับ ทั้งโสกระย้า โสกสปัน โสกเหลืองหรือศรียะลา สาละลังกา กันเกรา ปีบ เกล็ดกระโห้ด่าง ทองกวาว ขนุน หมากเขียว หมากสง อินทผลัม แต่ละต้นมีขนาดใหญ่ อายุเยอะ เจ้าของรักและหวงมาก ๆ จึงให้รุกขกรเข้ามาดูแลโดยเฉพาะครับ” คุณไห – ทินกร  ศรีวัฒนะธรรมา เล่าที่มาของการปรับแปลงสวนในครั้งนี้ขณะพาชมสวนหลังบ้านริมทะเลสาบ

รีโนเวตสวนอายุกว่า 30 ปี
พื้นคอบเบิลสโตนวางลายวงกลมของเดิมที่ทำไว้หลายสิบปียังคงแข็งแรง และยังดูร่วมสมัยไม่ตกยุค เดิมตั้งไม้กระถางระเกะระกะ ปลูกเพิ่มปรับใหม่ด้วยไม้พุ่มไม้ใบ เปลี่ยนมุมเดิมเป็นสวนใหม่ได้ไม่ยาก
รีโนเวตสวนอายุกว่า 30 ปี
ทางเดินจากสวนหลังบ้านเป็นพื้นหินกาบเก่าแก่ของเดิมอีกเช่นกัน บริเวณนี้ค่อนข้างแคบและร่มด้วยเงาของไม้ใหญ่ ปลูกต้นไม้อะไรไม่ได้มากนัก รื้อพื้นบางส่วน นำหินมาตกแต่งเป็นประติมากรรม บางแผ่นใช้ทำที่นั่งเปลี่ยนการใช้งานให้เกิดประโยชน์แทนที่จะทิ้งให้สูญเปล่า
รีโนเวตสวนอายุกว่า 30 ปี
ทางเดินไปสวนญี่ปุ่นหน้าบ้าน ได้ อาจารย์เลอสรร สุดใจ จากห้างหุ้นส่วนปั้นสวนใส การ์เด้น จำกัด ผู้เชี่ยวชาญด้านหินเทียมมาช่วยจัดการให้ เทปูน พิมพ์เป็นลายหินก้อนใหญ่ล้อกับลายของทางเดินข้างบ้าน เซาะร่องด้วยมือให้ดูคล้ายพื้นหินแผ่นใหญ่ที่โรยช่องว่างระหว่างแผ่นด้วยกรวด

“นอกจากต้นไม้ใหญ่ ๆ งานฮาร์ดสเคปต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นศาลาไม้ทรงจีน น้ำตกปูนปั้น ผนังประดับสไตล์บาหลี พื้นและทางเดินในสวนที่มีทั้งไม้ ทรายล้าง คอบเบิลสโตนวางลายวงกลม และแผ่นหินขนาดใหญ่ รวมถึงของตกแต่งที่มีความหลากหลายไม่แพ้กัน ทั้งรูปปั้นเด็กชายยืนฉี่พร้อมฐานเสาโรมันคอรินเทียนแบบฝรั่ง ประติมากรรมดินเผาสไตล์สวนบาหลี ตะเกียงหินโบราณของญี่ปุ่น โอ่ง ไห และกี๋เซรามิก แบบจีนที่ประยุกต์มาใช้เป็นชุดที่นั่งในสวน กระถางลายคราม อ่างบัวลายไทยที่วางกระจัดกระจายตามมุมต่าง ๆ ผมตั้งใจเก็บทุกอย่างนี้ไว้เพราะทุกชิ้นมีประวัติ มีเรื่องเล่า มีความทรงจำ ความยากคือการปรับทุกอย่างที่มีอยู่ในสวนให้ลงตัวมากขึ้น ทำอย่างไรให้ของทุกอย่างนี้อยู่ด้วยกันได้แบบไม่ขัดตาครับ

“เจ้าของบ้านอยากขยับปรับเปลี่ยนหน้าตาสวนให้ได้อารมณ์ใหม่ ๆ ให้สวนดูสดชื่นขึ้น โดยไม่ได้กำหนดว่าอยากได้สวนสไตล์ไหนเป็นพิเศษ ผมจึงวางฟังก์ชันการใช้งานในสวนหลังบ้านโดยดูจากของเดิมที่มีอยู่ น้ำตกปูนปั้น ศาลาและทางเดินในสวนยังใช้งานได้ บางอย่างต้องปรับเปลี่ยนใหม่ เช่น ระเบียงไม้ที่ผุพังตามกาลเวลา รื้อออกปูไม้เทียมที่ทนแดดทนฝนกว่าแทน เพิ่มสเต็ปบริเวณศาลาให้เดินได้ง่ายขึ้น ปูพื้นด้วยคอบเบิลสโตนเพิ่มบางจุดเพื่อให้เดินเข้าไปถึงทุกพื้นที่ของสวนเข้าไปเซอร์วิสดูแลต้นไม้ได้ทั่วถึง ส่วนของแต่งสวนต่าง ๆ ก็ย้ายสลับจัดกลุ่มใหม่ วางในตำแหน่งที่ทำให้ดูเด่นขึ้น แต่ก็ต้องผสมกลมกลืนไปด้วยกันได้ทั้งหมด ของตกแต่งชิ้นไหนที่ดูต่างจากพวกมากเกินไปก็ย้ายออกไปหลบอยู่ตามมุมสวน ชิ้นไหนที่เคลื่อนย้ายไม่ได้ก็ใช้ต้นไม้ช่วยบังช่วยพรางไว้

“สวนหลังบ้านดูร่มรื่นด้วยต้นไม้ใหญ่ ๆ แต่ก็ต้องตัดกิ่ง แต่งเรือนยอดให้โปร่ง เพื่อให้แสงส่องถึงต้นไม้ระดับล่างได้มากขึ้น ต้นไม้เดิมส่วนใหญ่ยังดูสวยแต่ยังไม่แน่นพอ เราเลยเพิ่มไม้พุ่ม ไม้คลุมดิน จัดวางในตำแหน่งที่เหมาะสมโดยพิจารณาจากสภาพแวดล้อม ทิศทางและปริมาณแสง ส่วนใหญ่จะเป็นต้นไม้ที่เติบโตได้ในสภาพแสงรำไร เช่น จั๋ง พุดกังหัน พุดกุหลาบ บอนกระดาด จันผา ลิ้นมังกร ฟิโลเดนดรอน มอนสเตอร่า หน้าวัวใบ หนวดปลาหมึก เล็บครุฑ เฟินต่าง ๆ เติมไม้ใบที่มีสีสวยงามแทนการใช้ไม้ดอก เช่น หมากแดง หมากผู้หมากเมีย โกสน คล้า อโกลนีมา ใบนาค หงส์ฟู่ ยูจิเนีย บีโกเนีย สับปะรดสี และไม้ด่างเพื่อดึงความสนใจแทนที่จะไปโฟกัสที่ของตกแต่งหลากสไตล์ที่ดูไม่ค่อยเข้ากันนัก ภาพรวมเลยจะเป็นสวนทรอปิคัลประยุกต์ที่ใส่ความโมเดิร์นเพิ่มเข้าไปครับ”

รีโนเวตสวนอายุกว่า 30 ปี
ที่นั่งโค้งทำด้วยหินเทียมที่อาจารย์เลอสรรทำตามแบบที่คุณไหดีไซน์ไว้ เนื่องจากถ้าใช้หินจริงค่อนข้างหายาก นอกจากใช้นั่งชมสวน ยังใช้แบ่งพื้นที่กั้นโซนวิ่งเล่นของน้องหมาไม่ให้ข้ามมาซนในแปลงต้นไม้ไปในตัว
รีโนเวตสวนอายุกว่า 30 ปี
สวนน้ำตกลำธารตามความถนัดของคุณไห แต่เปลี่ยนหน้าตาใหม่ใช้เป็นหินแกรนิตสีดำที่เหมาะกับสวนญี่ปุ่นมากกว่า ตั้งใจให้หัวน้ำตกอยู่ลึกเข้าไปข้างบ้าน เสมือนน้ำไหลมาจากหลังบ้านไกล ๆ มีลำธารเลียบเลาะขนานกับหน้าบ้าน ปลายทางจบที่บ่อปลาตรงตามหลักฮวงจุ้ยที่เจ้าของบ้านต้องการ
รีโนเวตสวนอายุกว่า 30 ปี
สะพานไม้กึ่งระเบียงซ่อนระบบกรองไว้ด้านล่าง พื้นปูด้วยไม้เทียม ราวสะพานเป็นไม้จริงเพื่อใช้เป็นที่นั่งได้ ตกแต่งผนังด้วยระแนงไม้สนนิวซีแลนด์ หน้าต่างที่เห็นบานตายไม่ได้เปิดใช้งาน และหน้าต่างบานนี้เป็นที่มาให้ต้องมีน้ำตกบ่อปลาไว้ดักพลังงานไม่ดีตามคำแนะนำของซินแส

หากเดินเลาะข้างบ้านไปตามทางเดินหินกาบของเดิมที่ทำไว้กว่าสิบปี ปลายทางฝั่งซ้ายจึงเป็นสนามหญ้าเทียมซึ่งเป็นโซนไว้ให้น้องหมาวิ่งเล่น กั้นแบ่งขอบเขตด้วยที่นั่งหินเทียมทรงโค้งรับกับเส้นโค้งของทางเดิน และเชื่อมโยงมาจากพื้นคอบเบิลสโตนลายวงกลม รวมไปถึงที่นั่งโค้งบริเวณสวนหลังบ้าน ระหว่างทางยังสังเกตเห็นตะเกียงหิน และได้ยินเสียงน้ำจากน้ำตกทางฝั่งขวา เป็นน้ำตกก่อด้วยหินแกรนิตสีเทาเข้มต่างจากน้ำตกหินทรายสีแดงสีเหลืองตามสไตล์ของคุณไหอย่างที่คุ้นเคย

เพราะตั้งใจว่าไม่อยากให้มีไม้ค้ำยันต้นไม้มาเกะกะตา จึงปั้นปูนทำเป็นรากเทียมค้ำต้นไม้ไว้แทน ระยะค้ำที่เหมาะสม รวมถึงการทำปูนปั้นขนาบต้นหรือกิ่งควรยาวแค่ไหน ต้องมีการคำนวณการรับน้ำหนักที่ถูกต้องเหมาะสม โครงด้านในเป็นเหล็ก ส่วนโครงสร้างใต้ดินลงเสาเข็มยาว 1 เมตร 3-4 ต้นต่อหนึ่งรากเทียม
พื้นที่มุมสวนเล็ก ๆ บริเวณทางเข้าบ้านจัดเป็นสวนญี่ปุ่นให้รับกับสวนน้ำตกสไตล์ญี่ปุ่นฝั่งตรงข้าม ใช้ระแนงไม้สนแทนรั้วไม้ไผ่แบบญี่ปุ่นเป็นฉากทำหน้าที่บังทางเดินของแม่บ้านที่อยู่ด้านหลังฉาก ด้านบนเป็นช่องสกายไลต์ ซึ่งจะเห็นว่าบริเวณนี้แสงค่อนข้างน้อย มีผลต่อการเลือกต้นไม้มาใช้ เช่น สนใบพาย กวักมรกต ฟิโลเดนดรอน เสน่ห์จันทน์แดง ตกแต่งเพิ่มด้วยตะเกียงหิน น้ำตกรางไม้ไผ่ และอ่างน้ำริน
รีโนเวตสวนอายุกว่า 30 ปี
มุมสวนญี่ปุ่นข้างลานจอดรถ ใช้เสม็ดแดงฟอร์มลีลาเป็นต้นไม้เด่น สนใบพายตัดแต่งพุ่มฟอร์มบอนไซ ประดับด้วยหินแกรนิตสีเทา และไม้พุ่มน้อยชนิด ตะเกียงหินรูปแบบพิเศษสั่งนำเข้า เรียบ ๆ นิ่ง ๆ แต่ทรงพลัง

“หน้าบ้านตั้งใจให้เป็นสวนญี่ปุ่นครับ เป็นสไตล์สวนที่ผมไม่ค่อยได้ทำนัก อยากเปลี่ยนอารมณ์สวนให้ต่างจากหลังบ้าน อยากให้ดูนิ่ง มีน้ำไหลเบา ๆ รู้สึกเย็นสบาย ออกแบบเป็นสวนญี่ปุ่นร่วมสมัยใส่ความโมเดิร์นเพิ่มเข้าไปเพื่อให้เข้ากับสไตล์บ้านและไลฟ์สไตล์ของลูก ๆ ที่อาศัยอยู่ในบ้านหลังนี้  เดิมจะมีบ่อน้ำพุทรงกลมกรุกระเบื้องและต้นไม้สะสมวางระเกะระกะอยู่เป็นจำนวนมาก เราเคลียร์พื้นที่ทำเป็นสวนน้ำตก มีลำธารและบ่อปลา คงความเชื่อเรื่องฮวงจุ้ยไว้ตามความต้องการของเจ้าของ แต่งด้วยของแต่งสวนสไตล์สวนญี่ปุ่น เช่น ตะเกียงหินนำเข้า น้ำตกรางไม้ไผ่ และอ่างน้ำริน ส่วนต้นไม้ก็เลือกที่มีฟอร์มลีลางดงามตามสไตล์สวนญี่ปุ่น เช่น สนใบพาย เสม็ดแดง แก้วเจ้าจอม พรรณไม้ที่ใบมีลักษณะเป็นเส้นเรียวยาว เช่น ไอริส ลิ้นมังกร ลิริโอเป้ เพิ่มสีสันด้วยไม้ใบสีสวยในแบบสวนทรอปิคัล เช่น อโกลนีมา คล้า หมากผู้หมากเมีย บีโกเนีย สับปะรดสี ลิ้นมังกร เข็มสามสี ว่านกาบหอยแครง และไม้ใบด่าง เช่น เล็บครุฑด่าง ไผ่ฟิลิปปินส์ด่าง ซุ้มกระต่ายด่าง ให้เกี่ยวเนื่องกันกับสวนโมเดิร์นทรอปิคัลหลังบ้านครับ

“สวนของบ้านอีกหลังที่อยู่ด้านหน้าจัดให้เป็นสวนโมเดิร์นแบบง่าย ๆ ไม่มีอะไรมาก ตกแต่งด้วยกระถางทรงสูงสไตล์โมเดิร์น กระบะปลูกต้นไม้ข้างบ้านก็แค่ปลูกพรรณไม้ที่เลี้ยงง่าย โตดีเพียงไม่กี่ชนิด เช่น ลิ้นมังกร ว่านกาบหอยแครง บีโกเนีย เข็มชมพูนุช เพื่อลดในเรื่องของการดูแล”

กระบะปลูกต้นไม้ด้านข้างของบ้านสไตล์โมเดิร์นหลังข้างหน้า มีข้อบังคับเรื่องของคานและแผ่นพื้นสำเร็จรูปที่ทำหน้าที่กันไม่ให้ดินไหลลงไปใต้บ้านที่ฝังอยู่ด้านในกระบะ ทำให้ใส่ดินปลูกได้น้อย ทั้งยังต้องเลือกใช้ต้นที่มีขนาดเล็ก ขนาดกระถางไม่เกินเส้นผ่านศูนย์กลางไม่เกิน 8 นิ้ว สวนของบ้านนี้จะเป็นสไตล์โมเดิร์น เพื่อฉีกแนวออกไปอีก เพิ่มความหลากหลายให้สวน

ที่นี่จึงเป็นสวน 3 สไตล์รอบ ๆ บ้าน 3 หลัง ของ 3 เจนเนอเรชันที่อาศัยอยู่ร่วมในพื้นที่เดียวกัน โดยมีการปรับเปลี่ยนหน้าตาไปตามยุคสมัย ผสมไปกับการใช้ของเดิมที่มีแต่ปรับเปลี่ยนรูปแบบใหม่ให้เหมาะกับช่วงเวลาและการใช้งาน นอกจากความงามที่เป็นนิรันดร์แล้ว สวนนี้ยังเป็นพื้นที่รองรับทุกกิจกรรม ตอบทุกความต้องการ และเป็นศูนย์กลางความอบอุ่นของคนทุกวัยในครอบครัวด้วยเช่นกัน

เจ้าของ : คุณนภัส จิรา

ออกแบบ : บริษัทสวนสวย แลนด์สเคป จำกัด โดยคุณทินกร  ศรีวัฒนะธรรมา

สวนแห่งนี้ตีพิมพ์ในนิตยสารบ้านและสวน ฉบับตุลาคม 2569 คลิกสั่งซื้อที่นี่

เรื่อง : วชิรพงศ์ หวลบุตตา

ภาพ : ฤทธิรงค์ จันทองสุข

ผู้ช่วยช่างภาพ : ภัทรพล จันทพุฒ

สวนธรรมชาติร่วมสมัย ที่เก็บไม้ยืนต้นเดิมไว้ร้อยเปอร์เซ็นต์

สวนป่าเมืองร้อนรูปแบบประยุกต์ สำหรับคนหลายวัยในครอบครัวใหญ่