สวนธรรมชาติร่วมสมัย ที่เก็บไม้ยืนต้นเดิมไว้ร้อยเปอร์เซ็นต์
สวนธรรมชาติร่วมสมัย ที่ปรับพื้นที่โดยรบกวนดินเดิมให้น้อยที่สุด เพื่อรักษาสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการหายใจของรากไม้ ขณะเดียวกันก็ออกแบบโครงสร้างและองค์ประกอบต่าง ๆ ให้หลบเลี่ยงและเว้นระยะจากระบบรากและโคนต้น เพื่อให้สามารถเก็บรักษาต้นไม้เดิมไว้ได้มากที่สุด
Design Directory : จัดสวน บริษัทบุปผาโรจน์ แลนด์สเคป จำกัด
สวนธรรมชาติร่วมสมัย (Modern Natural) ที่เน้นการอยู่ร่วมกันระหว่างสถาปัตยกรรม ต้นไม้เดิม และพื้นที่พักผ่อน โดยใช้เส้นสายเรียบง่ายช่วยจัดระเบียบพื้นที่ ขณะที่มีพรรณไม้และไม้ยืนต้นขนาดใหญ่เข้ามาเติมความร่มรื่นและเป็นธรรมชาติให้สวน
“พื้นที่ตรงนี้ปลูกต้นไม้ใหญ่ไว้ล่วงหน้ากว่าสิบปี ก่อนจะแทรกอาคารส่วนกลางของครอบครัวลงไป เพื่อรองรับการใช้งานที่หลากหลาย ทั้งงานเลี้ยง งานประชุม และกิจกรรมต่าง ๆ ซึ่งโจทย์สำคัญที่มอบให้นักจัดสวนคือ อยากให้สวนเป็นมากกว่าพื้นที่ที่มองเห็นจากภายในบ้าน แต่สามารถออกมาใช้งานได้จริง ทั้งนั่งพักผ่อน รับแขก และทำกิจกรรมร่วมกันของสมาชิกในครอบครัว รวมถึงสามารถเดินชมสวนได้โดยรอบ เพื่อให้แต่ละพื้นที่เชื่อมต่อและใช้งานได้อย่างต่อเนื่อง อีกอย่างที่สำคัญคืออยากให้รักษาต้นไม้เดิมไว้ให้ได้มากที่สุด ทั้งไม้ดอก ไม้ใหญ่ และไม้ผล เพื่อให้สวนใหม่สามารถเติบโตต่อเนื่องและกลมกลืนไปกับภูมิทัศน์เดิมของพื้นที่” เจ้าของบ้านเกริ่นนำถึงสวนนี้ให้ฟัง
คุณเอก – ภรัญโรจน์ อมรสิริธนากรณ์ นักจัดสวนเล่าถึงการออกแบบว่า หัวใจสำคัญของการออกแบบจัดสวนคือการเก็บรักษาต้นไม้ใหญ่เดิมไว้ โดยเฉพาะมะม่วง ทองกวาว พิกุล จิกน้ำ และกระพี้จั่น แล้วนำมาเป็นพระเอกของพื้นที่ เพราะต้นไม้ขนาดใหญ่บริเวณกลางสวนมีลำต้นและกิ่งก้านแผ่กว้าง ช่วยสร้างร่มเงา เป็นจุดนำสายตา และเติมบรรยากาศร่มรื่นให้สวนได้ดี
“ผมใช้ต้นไม้เดิมเป็นโครงหลักในการวางองค์ประกอบต่าง ๆ โดยตัดแต่งทรงพุ่มให้สวยงาม และปรับระดับพื้นที่ให้สอดคล้องกับการใช้งานและตัวอาคาร แต่พยายามปรับให้น้อยที่สุด โดยเฉพาะบริเวณใกล้รากที่จะต้องหลีกเลี่ยงการถมดินทับมากเกินไป เพื่อให้ต้นไม้ยังสามารถหายใจได้ จากนั้นจึงแทรกด้วยไม้พุ่ม ไม้คลุมดิน และไม้ใบที่มีรูปทรงละเอียดและเรียวยาว เน้นโทนสีเขียวเป็นหลัก จัดวางให้ดูโปร่งและเป็นธรรมชาติ ก่อนเสริมด้วยไม้ใบเฉดสีเทา สีเงิน และดอกไม้เพียงเล็กน้อย เพื่อให้สวนดูสดชื่น ร่มรื่น และน่าเดินชมในทุกมุมครับ
ความรู้สึกเหมือนเป็นพื้นที่สีเขียวส่วนตัว
“แม้ไม้ยืนต้นเดิมจะช่วยให้พื้นที่ดูอิ่มฟูและร่มรื่นโดยไม่ต้องรอการเติบโตของต้นไม้ใหม่หรือมีไม้ค้ำยันมากวนสายตา แต่ระบบรากก็เป็นข้อจำกัดสำคัญในการวางองค์ประกอบก่อสร้าง ทั้งแนวทางเดินและระบบระบายน้ำใต้ดิน ผมจึงออกแบบทางเดินให้สอดรับกับตำแหน่งของต้นไม้และเชื่อมต่อพื้นที่ต่าง ๆ ของบ้านเข้าด้วยกัน เริ่มจากด้านหน้าอาคารและวางต่อเนื่องไปยังพื้นที่ด้านข้าง โดยเลือกใช้โครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก (ค.ส.ล.) ปูด้วยแผ่นกระเบื้องทางเดินขนาดใหญ่โทนสว่างที่แข็งแรง ทนทาน และดูแลง่าย ส่วนช่องว่างระหว่างแผ่นโรยด้วยกรวดสีขาว เกิดเป็นเส้นสายเรขาคณิตที่ช่วยเติมความร่วมสมัยและลดความแข็งของพื้นคอนกรีต ทำให้ทางเดินดูเบาและกลมกลืนกับสวนมากขึ้น ขณะเดียวกันยังช่วยให้น้ำซึมลงสู่ดินได้ง่าย กลายเป็นพื้นที่สัญจรที่เป็นระเบียบ ใช้งานสะดวก และเหมาะกับสมาชิกในครอบครัวทุกช่วงวัย
“ในแต่ละพื้นที่รอบบ้านผมเพิ่มฟังก์ชันการใช้งานให้หลากหลายขึ้น เริ่มจากมุมชิงช้าหน้าบ้านที่ตั้งใจให้เป็นมุมนั่งรับลมและถ่ายรูปในช่วงเย็น ทางเดินข้างบ้านเพิ่มน้ำพุเพื่อสร้างความสดชื่นและความเคลื่อนไหว ส่วนคอร์ตกลางบ้านออกแบบให้เป็นพื้นที่สำหรับทำกิจกรรม ขณะที่สนามหญ้าหลังบ้านเป็นพื้นที่พักผ่อนที่มีความเป็นส่วนตัวมากขึ้น แต่ละโซนจึงมีทั้งหน้าที่และบรรยากาศที่แตกต่างกัน โดยใช้กรอบของธรรมชาติ ระดับพื้นที่ และองค์ประกอบของสวนเป็นตัวกำหนดขอบเขตอย่างเป็นธรรมชาติ แต่ทั้งนี้ผมได้เชื่อมบรรยากาศของสวนให้ต่อเนื่องกันด้วยการเลือกใช้ไม้ ปูน เหล็ก และสีเขียวเป็นองค์ประกอบหลัก สร้างภาษาการออกแบบที่เรียบง่ายและร่วมสมัย รวมถึงทำให้พื้นที่ภายนอกกลมกลืนไปกับสถาปัตยกรรมของอาคารตามความต้องการของเจ้าของบ้านครับ”
การออกแบบสวนแห่งนี้เริ่มต้นจากการให้ต้นไม้เดิมเป็นตัวตั้ง แล้วค่อย ๆ วางองค์ประกอบใหม่เข้าไปโอบล้อมและเชื่อมต่อกับต้นไม้เหล่านั้น แทนการสร้างสวนขึ้นใหม่ทั้งหมด จึงเกิดเป็นความสมดุลระหว่างความโมเดิร์นของสถาปัตยกรรมกับความร่มรื่นเป็นธรรมชาติของสวน ขณะเดียวกันการออกแบบให้มีพื้นที่ใช้งานหลากหลาย ยังเปิดโอกาสให้สมาชิกในครอบครัวเลือกใช้พื้นที่ได้ตามความต้องการ และสัมผัสบรรยากาศที่แตกต่างกันในแต่ละจุด “ตั้งแต่บ้านและสวนสร้างเสร็จ ผมก็ใช้พื้นที่จัดงานเลี้ยงไปหลายครั้งแล้ว จะเห็นว่าแต่ละคนมักเลือกนั่งกันตามมุมต่าง ๆ บางมุมก็ไว้นั่งเล่นคุยกัน บางมุมก็ไว้นั่งพักผ่อน เพราะแต่ละพื้นที่ให้บรรยากาศและความรู้สึกที่แตกต่างกันออกไป” เจ้าของบ้านกล่าวทิ้งท้าย
เจ้าของ : ครอบครัวสงวนพงศ์
จัดสวน : บริษัทบุปผาโรจน์ แลนด์สเคป จำกัด โดยคุณภรัญโรจน์ อมรสิริธนากรณ์
เรื่อง : สริดา จันทร์สมบูรณ์
ภาพ : ศุภกร ศรีสกุล
