เตรียมดินปลูกผัก

สูตรเตรียมดินสำหรับปลูกผักออร์แกนิก ปลอดภัยไร้สารเคมี

เตรียมดินปลูกผัก

การปลูกผักออร์แกนิกเป็นเรื่องที่หลายคน หันมาสนใจมากขึ้นครับ สำหรับผู้ที่มีพื้นที่สักหน่อย แล้วอยากจะปลูกผักรับประทานเองในบ้านแบบปลอดสาร ไม่ใช้ปุ๋ยเคมี และไม่ฉีดฮอร์โมนสังเคราะห์ เราสามารถใช้เทคนิคง่ายๆ ในการ เตรียมดินปลูกผัก เพาะเมล็ดป้องกันแมลงกัดกิน รวมถึงหมักปุ๋ยเพื่อเพิ่มธาตุอาหารในดิน สิ่งเหล่านี้หากมีการจัดการที่เหมาะสมแล้วสารเคมีก็ไม่จำเป็นอีกต่อไป

แต่ก่อนจะลงมือปลูกอะไรนั้นแนะนำให้เริ่มต้นจากการ เตรียมดินปลูกผัก โดยตรวจสอบคุณภาพดินเสียก่อน คำนึงถึงคุณสมบัติการดูดซึมน้ำของดิน สังเกตความสามารถในการอุ้มน้ำและระบายน้ำของดิน เพราะหากดินอุ้มน้ำมากเกินไปจะทำให้รากของพืชผักเน่าเสียได้ง่าย และหากดินไม่อุ้มน้ำเลยต้นผักก็อาจเหี่ยวเฉาเพราะขาดน้ำดูดซึมมาหล่อเลี้ยงลำต้นเเละใบ

ทดสอบการเตรียมดิน

วิธีการตรวจสอบคุณภาพการอุ้มน้ำของดินปลูกผักอย่างง่ายๆ โดยการขุดดินเป็นหลุมขนาด 30×30×30 เซนติเมตร เเล้วเติมน้ำให้เต็มหลุมที่เราขุด จับเวลาช่วงน้ำเต็มจนน้ำดูดซึมเเห้งไป (เวลาปกติ 120 – 180 นาที) หลังจากนั้น เติมน้ำลงให้เต็มหลุมเป็นครั้งที่สอง และเริ่มจับเวลาจนกระทั่งน้ำเหือดเเห้ง จากนั้นนำความลึกทั้งสองรอบคือ 60 เซนติเมตรหารด้วยเวลาทั้งสองรอบบวกกัน

การปลูกผักออร์แกนิก

รอบเเรกใช้เวลา 120 นาที รอบที่สองใช้เวลา 150 นาที รวม 120+150 = 270 นาที

นำ 60 เซนติเมตร หารด้วย 270 นาที=0.22 เซนติเมตรต่อนาที (เป็นค่ามาตรฐานที่ดีสำหรับพืชผัก)

-หากดินมีค่าใกล้เคียงกับค่ามาตรฐานนี้ ถือว่าเบื้องต้นเป็นดินที่เหมาะสมในการปลูกพืชผัก กล่าวคือ อุ้มน้ำพอดี ระบายน้ำพอดีกับรากพืชผัก ซึ่งส่วนใหญ่รากจะตื้น เเผ่กระจายบริเวณผิวดิน

-หากผลการทดสอบดินมีค่าการดูดซับมากกว่า ค่านี้ ดินชนิดนั้นจะมีคุณสมบัติไม่อุ้มน้ำและมีอินทรียวัตถุน้อย ควรเพิ่มอินทรียวัตถุจากปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอก และปุ๋ยพืชสด ดินชนิดนี้เหมาะกับพืชที่มีความทนทานต่อสภาพอากาศเเห้งเเล้ง

-หากผลการทดสอบดินมีค่าการดูดซับน้อยกว่า ค่านี้ ดินชนิดนั้นจะเป็นดินที่อุ้มน้ำมาก เหมาะกับพืชที่มีความสามารถเเช่ในน้ำขังได้นานๆ

 

ในกรณีดินเป็นกรดหรือด่างจะทำให้ความสามารถในการดูดซึมธาตุอาหาร จากดินลดประสิทธิภาพลง เราสามารถทดสอบง่ายๆ ได้โดยนำดินมาละลายน้ำเเล้ววัดด้วยกระดาษลิตมัสเพื่อหาค่า pH (ค่าปกติ5.5 – 6.5) กรณีค่า pH เท่ากับ 4.5 – 5.0 แสดงว่าดินเป็นกรด ให้ใช้ปูนขาวช่วยปรับสภาพ ของเเถมที่ได้คือเเคลเซียมเสริมจากปูนขาวด้วยหรือถ่านแกลบ เหมาะกับดินเหนียวที่มีภาวะเป็นด่าง ในถ่านเเกลบยังมีโพเเทสเซียมสูง รวมถึงเมื่อย่อยสลายแล้วยังช่วยทำให้ดินร่วนซุยขึ้นด้วย กรณีค่า pH มากกว่าหรือเท่ากับ 7 แสดงว่าดินเป็นด่าง อันเกิดจากการสะสมหินปูนในดินเป็นปริมาณมาก มีการตรึงฟอสฟอรัสในดินมาก เป็นสาเหตุทำให้พืชขาดฟอสฟอรัส ควรเเก้ปัญหาโดยไถกลบตอซังอย่างสม่ำเสมอ เเละเพิ่มปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยพืชสด เพื่อเพิ่มอินทรียวัตถุให้เเก่ดินและช่วยให้ดิน อุ้มน้ำได้ดีขึ้น

 

วิธีปรับสภาพดินให้สมบูรณ์

การปลูกผักออร์แกนิก

1 ใช้คราดเกลี่ยปรับหน้าดินและย่อยดินให้มีขนาดเล็กลง

การปลูกผักออร์แกนิก
โรยปูนขาวปรับสภาพดิน

2.โรยปูนขาวปรับสภาพดินที่มีความเป็นกรดสูง

การปลูกผักออร์แกนิก

3. ให้ใช้มูลสัตว์ที่แห้งแล้ว เนื่องจากมีการย่อยสลายที่สมบูรณ์แล้ว จึงไม่เกิดความร้อนจนเป็นอันตรายต่อพืช

การปลูกผักออร์แกนิก เตรียมดิน

4. รดน้ำหมักชีวภาพช่วยเพิ่มจุลินทรีย์และทำให้เกิด การย่อยสลายของอินทรียวัตถุในดินได้ดีขึ้น ทำให้เนื้อดินร่วนซุยเหมาะสำหรับปลูกพืช

เตรียมดินปลูกผักออร์แกนิก

5. คลุมฟางข้าวทับหน้าดินเพื่อเก็บรักษาความชื้น ภายในดินที่กำลังหมักอยู่

 

สูตรปรุงดินให้อุดมด้วยธาตุอาหาร

เริ่มจากการทำแปลงยกร่องเล็กๆ หรือก่ออิฐบล็อกสูงประมาณหนึ่งคืบจากดิน สับดินหรือพรวนดินให้เป็นก้อนเล็กหรือละเอียด เเล้วโรยอินทรียวัตถุเป็นชั้นๆ ตามลำดับดังนี้

เตรียมดินปลูกผักออร์แกนิก

1. เริ่มจากชั้นล่างสุด ในดินที่เป็นดินเหนียว จะโรยแกลบดำสองกำมือต่อหนึ่งตารางฟุต (30×30 เซนติเมตร) กรณีที่เป็นดินทราย จะโรยเเกลบดำหนึ่งกำมือต่อ ตารางฟุต เเกลบดำจะช่วยทำให้ดินเหนียวร่วนซุยขึ้นและยังช่วยปรับสภาพดินที่มีสภาพเป็นกรดให้กลายเป็นกลางได้

2. ดินที่ขาดเเคลเซียม เเมกนีเซียม จะโรย“ปูนขาว” (กรณีดินมีค่า pH เป็นกรด) หรือโรย”ยิปซัม” เพื่อการเกษตร (กรณีดินมีค่า pH เป็นกลาง) โดยโรยบางๆ ให้ทั่วแปลง 3. มูลสัตว์ที่เเห้งเเล้ว โรยสามกำมือต่อตารางฟุต

4. ปุ๋ยหมักออร์แกนิก สูตรไร่ปลูกรักจะใช้การหมักจากรำข้าว แกลบดำ มูลวัว น้ำหมักชีวภาพ น้ำตาล (โปรดติดตามสูตรในฉบับหน้า)

5. รดน้ำหมักชีวภาพผสมน้ำตาลและน้ำหนึ่งแก้วต่อหนึ่งตารางฟุต

6. ใช้ฟางข้าวคลุมให้หนามองไม่เห็นดินด้านล่าง เพื่อช่วยป้องกันเเสงเเดดส่องถึงดินที่กำลังหมักไว้โดยตรง และช่วยลดการระเหยของน้ำหน้าดินที่กำลังหมัก

7. รดน้ำเล็กน้อยทุกวันเพื่อควบคุมความชื้น อย่ารดน้ำมากจนปุ๋ยและอินทรียวัตถุไหลออกจากขอบแปลง

8. หมักไว้7 วันก่อนปลูกหรือโรยเมล็ดพืชผัก

 

เรื่องและภาพ : “กานต์ ฤทธิ์ขจร”


สูตรดินปลูกผักสลัด สำหรับปลูกผักไร้สารพิษ

แหล่งเรียนรู้วิธีปลูกผักปลอดสารพิษ สำหรับสวนผักคนเมือง

โรงเรือนปลูกผักออร์แกนิค สร้างสวนหลังบ้านให้เป็นอาหารชั้นดี