“สวนเบญจกิติ” เปลี่ยนโรงงานยาสูบ กลายเป็นสวนสาธารณธะใจกลางกรุงเทพฯ

ถือว่าเป็นข่าวดีที่สุดข่าวหนึ่งรับปีใหม่ 2565 สำหรับคนกรุงเทพมหานคร ที่กระทรวงการคลัง กรมธนารักษ์ร่วมกับกองทัพบก และการยาสูบแห่งประเทศไทยเป็นผู้สนับสนุนค่าใช้จ่ายในการก่อสร้างและรับผิดชอบในการจัดสร้างสวนสาธารณะ “เบญจกิติ” เนื้อที่รวมประมาณ 453 ไร่ แบ่งเป็น 2 ส่วน คือ สวนน้ำ เนื้อที่ประมาณ 130 ไร่ ที่แล้วเสร็จและเปิดใช้อย่างเป็นทางการมาตั้งแต่ปี 2535 และสวนป่าส่วนใหม่ปัจจุบันได้ก่อสร้างเสร็จเป็นที่เรียบร้อยแล้ว และในส่วนงานที่เหลือมีกำหนดแล้วเสร็จสมบูรณ์ในเดือนเมษายน 2565 ความพิเศษของสวนเบญจกิติเฟสใหม่ที่พึ่งเสร็จสมบูรณ์ไปไม่ใช่เพียงการปลูกต้นไม้และทำทางเดินสำหรับวิ่งและออกกำลังกายเช่นเดียวกับสวนสาธารณะทั่วไปที่เราเคยรู้จัก สวนแห่งนี้ออกแบบให้มีพื้นที่ชุ่มน้ำขนาดใหญ่สำหรับสร้างระบบนิเวศเลียนแบบธรรมชาติที่สมบูรณ์ ซึ่งป่าต้องอาศัยความชุ่มชื้นจากแหล่งน้ำธรรมชาติเหล่านี้หล่อเลี้ยงพืชพันธุ์ในสวน อีกทั้งภูมิประเทศเดิมของกรุงเทพมหานครเองก็เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความหลากหลายทางชีวภาพที่ซับซ้อนของพันธุ์พืชและสิ่งมีชีวิตจำนวนมากที่กำลังสูญหายไปจากการขยายตัวของเมืองอย่างต่อเนื่องและรวดเร็ว สวนทำหน้าที่เหมือนฟองน้ำที่รับเอาน้ำที่ระบายไม่ทันและกำลังท่วมขังมากักเก็บและช่วยบำบัดน้ำเสียด้วยวิธีธรรมชาติ กลายเป็นพื้นที่หน่วงน้ำในกรณีที่มีน้ำมากเกินความจำเป็นและเป็นสาเหตุของปัญหาน้ำท่วมขังในกรุงเทพมหานคร โดยเฉพาะน้ำจากคลองไผ่สิงโตที่อยู่ทางทิศเหนือของสวน พื้นที่เดิมเป็นที่ตั้งของโรงงานยาสูบ หลังจากทำการรื้อถอน เศษวัสดุที่เกิดจากการรื้อถอนอาคารนำมาใช้ในการก่อสร้างงานฮาร์ดสเคปในสวนด้วย เช่นอิฐโครงสร้างของอาคารนำมาใช้ในการทำระบบทางเดินน้ำในส่วนของคลองระบายน้ำ หรือ เศษคอนกรีตทั่วไปนำมาทุบให้เล็กเพื่อทำหน้าที่เหมือนหินธรรมชาติเพื่อรองรับน้ำไหลบ่าบนผิวดิน (Surface Runoff) ป้องกันการกัดเซาะและทำให้ฐานแน่น ส่วนถนนและโครงสร้างงานฮาร์ดสเคปเดิมยังคงเก็บไว้เป็นส่วนหนึ่งของสวน ทำให้งบในการก่อสร้างประมานโดยเฉลี่ยอยู่ที่ตารางเมตรละ 2,000 บาท ซึ่งถือว่าต่ำกว่าโครงการออกแบบภูมิทัศน์ทั่วไปในปัจจุบัน การออกแบบพรรณไม้ในสวนจะเก็บต้นไม้เดิมไว้ทั้งหมด โดยเฉพาะต้นไม้ใหญ่ที่มีอยู่ 1,733 ต้น และยังเพิ่มต้นไม้ที่ลงใหม่ 7,155 ต้น โดยใช้พรรณไม้ที่เป็นพืชท้องถิ่นเดิมในบริเวณกรุงเทพมหานคร กว่า 300 ชนิด […]

สวนสาธารณะคลองช่องนนทรี กับความน่าจะเป็นในการกระจายรายได้สู่ชุมชน

ขณะนี้มีข่าวว่ากทม.กำลังมีโครงการปรับปรุงสองฝั่งคลองช่องนนทรีจากถนนสุรวงศ์ถึงถนนพระรามสาม เป็นระยะทาง 4.5 กิโลเมตร โครงการพาดผ่านสามเขตคือ บางรัก สาธร ยานาวา โดยจะทำเป็นสวนสาธารณะเลียบริมคลองไปตลอดทั้งสองฝั่ง ใช้งบประมาณ 980 ล้านบาท  แบ่งการทำงานเป็นห้าช่วง ในช่วงแรกนี้เริ่มจากถนนสาธรถึง ซอยนราธิวาสฯ 7 ระยะทาง 200 เมตร แล้วเสร็จต้นปี 2565 ที่เหลือค่อยๆของบและค่อยๆทำไปจนเสร็จ คลิป : สวนสาธารณะคลองช่องนนทรี โครงการ สวนสาธารณะคลองช่องนนทรี เป็นโครงการที่ดีครับ เมื่อแล้วเสร็จจะทำให้บริเวณย่านธุรกิจกลางเมืองอย่างนั้นสวยงามร่มรื่น ข้อสำคัญคือ มีการออกแบบชายตลิ่งให้ลดหลั่นเป็นชั้นเชิงลงไปสู่คลอง ทำลายตลิ่งชันขอบคอนกรีตสูงทิ้ง ขอบเขื่อนแบบนั้นทำให้คลองดูเป็นท่อระบายน้ำมามากต่อมากแล้ว มีสถาปนิกเก่งๆให้ความเห็นเกี่ยวกับการออกแบบชายฝั่งคลองเอาไว้หลายท่าน คือท่านไม่เห็นด้วยกับการทำคลองให้ดูเป็นท่อระบายน้ำโสโครก แต่ก็ยังมีการสร้างขอบเขื่อนแบบนี้กันขึ้นมาอยู่เรื่อยๆ เข้าใจว่าเพราะเขตที่ดินบังคับ แต่คลองที่ไม่มีปัญหาเรื่องเขตที่ดินเช่นคลองสาทร  คลองบางกอกน้อย และที่อื่นๆสามารถทำตลิ่งลดหลั่นแบบนี้ได้ ดีกว่าไปสร้างถนนคร่อมคลอง คร่อมแม่น้ำอย่างที่เคยทำกันมา อีกเรื่องที่อยากเสนอไอเดียคือ จัดให้มีซุ้มขายของตลอดระยะทางเอาตรงที่พอมีพื้นที่ เช่น ตรงลานอเนกประสงค์ หรือลานเล็กที่ทำไว้ป็นระยะๆตลอดเส้นทาง ของที่น่าจะขายที่สุดน่าจะเป็นอาหาร นอกจากนั้นก็เป็นร้านขายหนังสือและอะไรอื่นๆตามความเหมาะสม เพราะย่านนั้นเป็นย่านคนทำงาน ตอนกลางวันคนทำงานต้องออกมาหาอาหารรับประทานกัน ส่วนใหญ่ก็เป็นร้านในตรอกซอกซอยแถวนั้น ถ้าเราทำเป็นซุ้มเล็กๆ สวยๆ ขายอาหารฟาสต์ฟู้ดที่นั่งกินง่ายๆเร็วๆไม่แพง […]

EI TERRENO COMMUNAL GARDEN ศาลาในสวน ดอกไม้ แหล่งเรียนรู้ของเด็กในชุมชนเมือง

ศาลาในสวน จากวัสดุเหลือใช้ในงานก่อสร้าง ที่เปิดให้เด็ก ๆ ในชุมชนได้มาพักผ่อนและเรียนรู้กลางทุ่งดอกไม้แห่งนี้ ตั้งอยู่ในเมืองเม็กซิโกซิตี ประเทศเม็กซิโก ที่นี่เกิดขึ้นจากความต้องการของ Michelle Kalach ผู้ก่อตั้งโครงการ ซึ่งต้องการให้ ศาลาในสวน แห่งนี้ เป็นสถานที่พักผ่อนและเรียนรู้สำหรับเด็ก ๆ ในชุมชนเมือง โดยเฉพาะการปลูกฝังให้พวกเขาได้เรียนรู้เรื่องราวเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม และกระตุ้นพัฒนาการทางสังคมไปพร้อมกัน   ภายในพื้นที่ตั้งของโครงการ ผู้ออกแบบจาก Vertebral ได้จำลองบรรยากาศให้เหมือนเนินเขาขนาดย่อมตามธรรมชาติ โดดเด่นด้วยพาวิเลียน หรือศาลาอเนกประสงค์ที่สร้างจากวัสดุเหลือใช้ในงานก่อสร้าง เพราะสำหรับบริษัทแล้ว สิ่งสำคัญในการออกแบบก็คือการสร้างอาคารจากวัสดุรีไซเคิลร้อยเปอร์เซ็นต์ โดยนำมาผ่านกระบวนการคิดและก่อสร้างในกระบวนการใหม่ เพื่อสร้างเอกลักษณ์ให้แก่โครงการนี้โดยเฉพาะ ตัวอาคารทำจากไม้ที่นำกลับมาใช้งานใหม่ มีท่อนเหล็กทำหน้าที่เป็นเสา เชื่อมเข้ากับผนังบรรจุหินที่ได้จากการขุดไซต์ก่อสร้าง โครงถักทั้งหมดถูกประกอบขึ้นโดยอาสาสมัครจากชุมชนท้องถิ่น ที่นี่จึงสามารถสร้างเสร็จได้อย่างรวดเร็วจากแรงกำลังของจิตอาสาทั้งหลาย นอกจากผู้ใช้งานจะเป็นกลุ่มเด็ก ๆ แล้ว ที่นี่ยังเปิดต้อนรับกลุ่มผู้ใช้งานอื่น ๆ เป็นพื้นที่ที่มีการใช้งานได้อย่างยืดหยุ่นในหลากหลายมิติ ทั้งนี้ก็เพื่อให้เป็นสถานที่เพื่อรับใช้ชาวชุมชนอย่างแท้จริง นอกจากส่วนของศาลา พื้นที่สวนรอบ ๆ ยังส่งเสริมแนวคิดชุมชนแบบพอเพียง เพราะนอกจากพืชผักที่ปลูกไว้จะช่วยสร้างภูมิทัศน์อันสวยงามแล้ว ยังสามารถเก็บนำไปจำหน่ายได้อีกด้วย ซึ่งเป็นหนึ่งในโปรแกรมการศึกษาเพื่อสร้างเสถียรภาพทางเศรษฐกิจให้เกิดขึ้นแก่ผู้คนในชุมชน ขณะที่น้ำที่นำมาใช้รดต้นไม้ภายในสวนนั้น ส่วนหนึ่งมาจากหลังคาของศาลา ซึ่งไหลผ่านรางระบายน้ำมาตามท่อก่อนลงมายังบ่อเก็บน้ำ แล้วถูกสูบขึ้นมาใช้รดต้นไม้ด้วยพลังงานไฟฟ้าจากเครื่องสูบน้ำ ซึ่งมีกำลังไฟมาจากแผงโซลาร์เซลล์ El […]

LITTLE ISLAND สวนสาธารณะลอยน้ำกลางแม่น้ำฮัดสัน

LITTLE ISLAND สวนสาธารณะลอยน้ำกลางแม่น้ำฮัดสัน ที่ตั้งอยู่บนกระถางคอนกรีตยักษ์จำนวนกว่า 132 กระถางที่เชื่อมกันจนเกิดเป็นสวน พร้อมพันธุ์ไม้นานาพรรณ

สวนเบญจกิติ ควรเป็นสวนป่ากลางเมืองหรือสวนแบบมิกซ์ยูส

ขณะนี้มีการดำเนินการสร้างสวนเบญจกิติ ณ บริเวณโรงงานยาสูบเดิม ถนนรัชดาภิเษก  ติดกับศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ที่กำลังปิดบูรณะอยู่ โดยเฟสแรกออกแบบเป็นสวนน้ำซึ่งแล้วเสร็จไปตั้งแต่ปี 2547 บนพื้นที่130 ไร่ ใครผ่านไปแถวนั้นคงจะเห็นกันแล้ว หลายคนคงเคยไปใช้บริการกันมาแล้วด้วยซ้ำ ผู้รับผิดชอบการสร้างสวนนี้คือกรมธนารักษ์ กระทรวงการคลัง ดำเนินการหลังจากได้รับการส่งมอบพื้นที่จากโรงงานยาสูบ ซึ่งย้ายไปอยู่ที่อื่น เมื่อสร้างเสร็จแล้วก็ได้มอบให้กรุงเทพมหานครรับไปดูแลบริหารจัดการต่อ สวนป่าบนพื้นที่ 259 ไร่ บนทำเลทอง สวนเบญจกิติ ส่วนที่อยู่ระหว่างการก่อสร้างในขณะนี้มีพื้นที่ 259 ไร่ ตามแผนการคือจะออกแบบเป็นสวนป่า มีพรรณไม้ออกดอกทั่วสวน มีพิพิธภัณฑ์ หอสูงชมเมือง อาคารนันทนาการและกีฬา ในเฟสสองที่เป็นสวนป่านี้ใช้งบประมาณก่อสร้าง 652 ล้านบาท คาดว่าจะแล้วเสร็จทั้งหมดในเดือนกุมภาพันธ์ 2565 พื้นที่ทั้งหมดนี้ไม่ถึงกับใหญ่โตเป็นเมืองก็จริงแต่ก็ไม่เล็ก คะเนว่าน่าจะพอๆกับสวนลุมพินี  ทำเลก็อยู่กลางเมืองขนาดนั้น มีรถไฟฟ้าผ่าน ด้านหน้าติดถนนรัชดาภิเษก ด้านหลังติดทางด่วน มีโลคัลโรด ออกจากทางด่วนมาเข้าสวนนี้ได้เลย เป็นทำเลทองที่นักลงทุนคงน้ำลายหกแต่ก็ต้องกลืนน้ำลายกลับไป เพราะเขานำมาทำสวนสาธารณะเสียแล้ว ซึ่งก็ถือเป็นเรื่องดี ความจริงการทำอะไรๆให้เป็นสาธารณะก็ดีทั้งนั้น เพราะชาวบ้านจะได้มาใช้ประโยชน์กันได้อย่างทั่วหน้าและเสมอภาคกัน ฝันกันเล่นกับสวนแบบมิกซ์ยูส สวนในความคิดของผม ถ้าพื้นที่ทั้งหมดนี้นำมาทำเป็นทั้งสวนป่า สวนน้ำ ย่านธุรกิจการค้า การบริการสาธารณะที่รวมอยู่ด้วยกันจะได้หรือไม่ โดยยำให้ทุกฟังก์ชันอยู่รวมกันบนพื้นที่นี้  เพราะทำเลดังกล่าวมีมูลค่าสูง […]

POCKET PARK ON XINHUA ROAD เปลี่ยนถนนร้างเป็นสวนดอกไม้กลางเมือง

Pocket Park on Xinhua Road โปรเจ็กต์ที่เปลี่ยนถนนที่ขนาบไปด้วยบ้านจีนแบบโบราณ และต้นไม้ตลอดสองข้างทางที่เคยเสื่อมโทรมให้กลายเป็น สวนสาธารณะ ขนาดย่อมของเมือง

COPENHAGEN ISLANDS ต้นแบบสวนสาธารณะแห่งอนาคตในรูปแบบหมู่เกาะเคลื่อนที่

Copenhagen Islands หรือ หมู่เกาะเคลื่อนที่ได้ในชื่อ “Parkipelago” เกิดขึ้นจากความร่วมมือของ Marshall Blecher สถาปนิกและนักสร้างเกาะชาวออสเตรเลีย และ Magnus Maarbjerg สถาปนิกแห่ง FOKSTROT โดยโมเดลต้นแบบตัวแรกที่เรียกว่า CPH-Ø1 นั้นมีขนาดพื้นที่เพียง 20 ตารางเมตรเท่านั้น มันถูกสร้างขึ้นจริงจากแผ่นไม้คล้ายกับแพที่ลอยน้ำและสามารถลากเพื่อเคลื่อนย้ายตำแหน่งด้วยเรือหนึ่งลำอย่างสะดวก

พาไปชม Ilsan Lake Park สวนสาธารณะ ที่เมืองโกยาง ประเทศเกาหลีใต้

เส้นทางวิ่งวันนี้เป็นทางที่พาผมไปพบกับ สวนสาธารณะ แห่งหนึ่งชื่อว่า Ilsan Lake Park ขนาดกว้างขวางถึง 619 ไร่ สร้างขึ้นในปี 1996 มีขนาดใหญ่ที่สุดในเอเชีย

10 พื้นที่ใต้ทางด่วนแปลงโฉมให้เป็น พื้นที่สาธารณะ

จะดีแค่ไหน หากพื้นที่ทิ้งร้างไร้ประโยชน์อย่าง พื้นที่ใต้ทางด่วน ถูกเปลี่ยนให้เป็น พื้นที่สาธารณะ ที่สวยงามน่ามอง อีกทั้งเกิดประโยชน์แก่คนในชุมชนอีกด้วย

สวนลอยน้ำ สวนสมมุติทำได้จริงในงาน Bangkok Design Week 2018

ต้นแบบ สวนลอยน้ำ สวนสาธารณะแห่งแรกในเมืองไทยที่เคลื่อนที่ได้ ผลงานการออกแบบของยศพล บุญสม ภูมิสถาปนิกแห่ง SHMA ส่วนหนึ่งของงาน Bangkok design week 2018

เที่ยวปอดกรุงเทพฯในวันฝนพรำที่ “ คุ้งบางกะเจ้า ”

หลายคนคงทราบกันดีว่า “ คุ้งบางกะเจ้า ” นั้นได้รับการขนามนามให้เป็น “ปอดกรุงเทพฯ” แม้แต่นิตยสาร TIME ก็ยังยกให้เป็น “The Best Urban Oasis of Asia” ในปี 2549

ส่อง 3 สวนน่าวิ่ง

ช่วงนี้กระแสการออกกำลังกายมาแรง โดยเฉพาะการวิ่งซึ่งไม่ต้องใช้อุปกรณ์เยอะ ครั้งนี้ผมขอพาคุณผู้อ่านไปส่อง 3 สวนที่น่าวิ่งกันครับ