คนทีเขมาฝรั่ง

ไม้พุ่มที่มีถิ่นกำเนิดในประเทศแถบเมดิเตอร์เรเนียน เมืองไทยนิยมปลูกเป็นไม้ประดับในสวนสไตล์อังกฤษและสวนสไตล์เมดิเตอเรเนียน ปลูกเลี้ยงและดูแลง่าย ทั้งยังให้ดอกตลอดปี ลักษณะคล้ายกับคนทีเขมา แตกต่างกันที่ใบคนทีเขมาฝรั่งไม่มีขนปกคลุม แผ่นใบย่อยกว้างกว่า ดอกสีม่วง

คนทีสอฝรั่ง / Abraham’s Balm / Chasteberry / Chaste Tree / Monk’s Pepper

ชื่อวิทยาศาสตร์: Vitex agnus-castus L.

วงศ์: Lamiaceae

ประเภท: ไม้พุ่มขนาดใหญ่อายุหลายปี

ลำต้น: แตกกิ่งก้านเป็นพุ่ม สูง 3-6 เมตร เปลือกต้นสีน้ำตาลอมเทา กิ่งก้านเป็นเหลี่ยม

ใบ: ใบออกตรงข้าม เป็นใบประกอบแบบนิ้วมือ มี 5 ใบย่อย รูปรีแกมรูปใบหอก ขอบใบหยักฟันเลื่อย แผ่นใบบาง เมื่อขยี้ใบมักมีกลิ่นหอม ก้านใบรวมยาว ก้านใบย่อยสั้น

ดอก: ช่อดอกแบบช่อเชิงลด ออกที่ปลายยอด แต่ละช่อมีดอกย่อยจำนวนมาก สีม่วงอมฟ้า มี 5 กลีบ 1 กลีบเป็นกลีบปาก เกสรเพศผู้ยื่นพ้นดอก มีกลิ่นหอมอ่อนๆ

ผล: ผลทรงกลม เมื่อสุกสีดำถึงม่วงคล้ำ มีเนื้อนุ่มเมล็ดแข็ง

อัตราการเจริญเติบโต: เร็ว

ดิน: ดินร่วนถึงดินร่วนปนทราย ระบายน้ำดี

น้ำ/ความชื้น: ปานกลาง-มาก

แสงแดด: แสงแดดเต็มวัน-ครึ่งวัน

การขยายพันธุ์: ปักชำกิ่ง ตอนกิ่ง หรือเพาะเมล็ด

การใช้งานและอื่นๆ: ปลูกประดับสวนหรือปลูกเป็นไม้กระถาง ควรหมั่นตัดแต่งกิ่งแห้งและช่อดอกอยู่เสมอ จะได้ทรงพุ่มสวยงามและให้ดอกได้ตลอดปี เติบโตได้ดีทั้งในเขตร้อนและเขตอบอุ่นที่มีอากาศเย็น

มีบันทึกไว้ว่าใช้เป็นสมุนไพรพื้นบ้านของชาวกรีก เพื่อช่วยให้สตรีมีบุตรง่าย และช่วยปรับสมดุลฮอร์โมนและอารมณ์ให้กับสตรีวัยทองได้ แต่ไม่ควรใช้กับสตรีที่กำลังตั้งครรภ์ เพราะจะส่งผลเสียกับเด็กได้

เกร็ดน่ารู้: ชื่อสกุล Vitex มาจากภาษาละตินว่า vieo แปลว่า สานหรือผูก สื่อถึงการใช้ประโยชน์ ลำต้นกิ่งก้านนำมาสานเป็นตะกร้าใส่ของได้ สำหรับชื่อระบุชนิด agnus-castus มาจากภาษาละตินว่า สื่อถึงความบริสุทธิ์ chaste แปลว่า บริสุทธิ์ เพราะพืชชนิดนี้เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์สำหรับเทพเฮสเทีย ผู้บริสุทธิ์ ดังชื่อสามัญว่า Chaste Tree และ Monk’s Pepper  ปัจจุบันเป็นไม้ประดับที่นิยมปลูกกันมากเพราะช่วยเรียกผีเสื้อและผึ้งได้ดี

ติดตามหนังสือใหม่ได้ทาง : สำนักพิมพ์บ้านและสวน

ศึกษาเรื่องพรรณไม้เพิ่มเติมจากหนังสือ : ไม้มงคล Lucky Plants