กล้วยไม้ที่จะอยู่ในใจตลอดไปของอาจารย์ระพี สาคริก บิดาแห่งกล้วยไม้ไทย

ศาสตราจารย์ ดร.ระพี สาคริก ปูชนียบุคคลที่ได้รับการกล่าวขานให้เป็นบิดาแห่งวงการกล้วยไม้ไทย ท่านยังมีผลงานด้านบทความและงานแต่งหนังสือด้านต่างๆ อีกกว่า 10 เล่ม

5 ดอกไม้ในสวนที่จะทำให้เหมือนมีทุ่งดอกไม้ส่วนตัว

เข้าสู่ฤดูหนาว อากาศเย็นสบาย เป็นฤดูดอกไม้หลายชนิดเบ่งบาน โดยเฉพาะทุ่งดอกไม้เมืองหนาวทางภาคเหนือของเมืองไทย ทั้งทุ่งดอกบัวตอง ทุ่งดอกเก๊กฮวย ทุ่งดอกไฮเดรนเยีย ทุ่งดอกมาร์กาเร็ต แม้ว่าจะบานสะพรั่งให้ได้เชยชมเฉพาะในช่วงหน้าหนาว แต่หากสถานที่ปลูกมีอากาศดี และสภาพดินสมบูรณ์เหมาะแก่การเติบโตออกดอก ก็จะทำให้สวนที่บ้านที่ดอกไม้บานให้ชมไม่ต่างจากทุ่งดอกไม้เลยทีเดียว สำหรับใครที่อยากปลูกไม้พุ่มและไม้คลุมดินให้ออกดอกบานสะพรั่งเสมือนทุ่งดอกไม้ สามารถเลือกปลูกไม้คลุมดิน ไม้พุ่มเตี้ย ที่มีดอกสวยช่วยเสริมสร้างให้สวยดูอ่อนหวานได้ โดยทั่วไปแล้วไม้คลุมดิน ไม้พุ่มเตี้ยจะทำหน้าที่เหมือนพรมที่ปกปิดความไม่หน้ามองของดินและทำหน้าที่รักษาความชุ่มชื่นให้ดินในสวน เป็นส่วนที่ทำให้แปลงปลูกสวยเนี้ยบในทุกมุม ซึ่งการเลือกไม้คลุมดินในสวนส่วนใหญ่จะเลือกให้เหมาะกับตามสไตล์ของสวน แต่จะต้องดูแลง่าย ทนทาน เหมาะกับบริเวณที่ปลูก และอายุหลายปีเพื่อให้สวนสวยนาน แต่อยากให้สวนมีบรรยากาศหวานๆ ลองมาปลูกต้นไม้เหล่านี้กัน   1 | เวอร์บีน่า เป็นอีกหนึ่งไม้ดอกที่ปลูกเป็นทุ่งดอกไม้สวยที่ม่อนแจ่ม จ.เชียงใหม่ มีดอกขนาดเล็ก น่ารัก ออกดอกกระจุกที่ปลายกิ่ง อายุหลายปี มีทั้งพันธุ์เลื้อยสูงประมาณ 30-50 เซนติเมตรและพันธุ์พุ่มทรงต้นสูงประมาณ 1 เมตร ชอบแดดเต็มวัน อากาศเย็น น้ำปานกลาง เวอร์บีนามีชื่อภาษาไทยว่าดอกลมหนาว เพราะจะออกดอกเป็นจำนวนมากในช่วงฤดูหนาว และปลูกเป็นไม้พุ่มประดับสวนสไตล์อังกฤษหรือจะปลูกเป็นทุ่งดอกไม้ก็ได้ วิธีปลูกเลี้ยงเวอร์บีน่า   2 | มาร์กาเร็ต ไม้พุ่มขนาดเล็ก สูงตั้งแต่ 0.50-1 […]

4 เคล็ดลับปลูกโรสแมรี่ให้รอด

เชื่อว่าผู้ชื่นชอบต้นไม้ต่างตกหลุมรักและต้องการ ปลูกโรสแมรี่ สมุนไพรฝรั่งซึ่งมีพุ่มเตี้ยทรงสวย ใบเรียวยาวและกลิ่นหอมเป็นเอกลักษณ์ ไม่เพียงปลูกในกระถางเดี่ยวประดับตามมุมบ้าน ริมกำแพงหรือรั้วบ้านเท่านั้น แต่ยังนิยมปลูกแทรกผสมผสานกับไม้ดอกไม้ประดับอื่น ๆ ในสวนสวยหลายสไตล์ โดยเฉพาะสวนอังกฤษที่ให้กลิ่นอายสวนชนบทยุโรป แต่หลายคนกลับไม่ประสบความสำเร็จในการปลูกเลี้ยงเท่าที่ควร ทั้งที่ดูแลเอาใจใส่อย่างสม่ำเสมอ ส่วนใหญ่พบปัญหาว่าซื้อมาปลูกได้สักพักต้นก็ค่อย ๆ เหี่ยวโทรม เลี้ยงไม่ค่อยรอด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงฤดูฝนที่ผ่านมา บ้านและสวนมีเคล็ดไม่ลับ จาก คุณศุภกิจ มีลาภ นักจัดสวนเจ้าของสุขเย็น การ์เด้นท์ ผู้เขียนหนังสือ My Little Farm Vol.9 สมุนไพรฝรั่ง มาฝาก ซึ่งจะช่วยเพิ่มเปอร์เซ็นต์การปลูกเลี้ยงโรสแมรี่ของผู้ปลูกมือใหม่ให้สำเร็จมากขึ้น ทำความรู้จักโรสแมรี่ ไม่ว่าจะปลูกพืชชนิดไหน สิ่งสำคัญอันดับแรกที่ละเลยไม่ได้คือต้องรู้จักพืชชนิดนั้นก่อนว่ามีลักษณะการเจริญเติบโตอย่างไร ชอบดินปลูก แสงแดด และน้ำแบบไหน เพื่อจะได้ดูแลตรงตามความต้องการของพืช สำหรับโรสแมรี่เป็นไม้พุ่ม อายุหลายปี ใบรูปแถบปลายแหลม สีเขียวสดหรือสีเขียวอมเทา มีกลิ่นหอม รสเผ็ดร้อน สามารถปลูกได้ตลอดปี ชอบดินปลูกระบายน้ำดี ไม่ขังแฉะ แสงแดดเต็มวัน แต่ไม่ควรโดนแสงแดดโดยตรง โรสแมรี่เป็นสมุนไพรฝรั่งที่เลี้ยงง่ายเหมาะกับมือใหม่ ในตลาดมีให้เลือกซื้อไปปลูกเลี้ยงหลายสายพันธุ์ เช่น คอมมอนโรสแมรี่หรืออิตาเลียนโรสแมรี่ เฟรนช์โรสแมรี่ โรสแมรี่เลื้อย […]

ชบาเมเปิ้ล ไม้ใบสีแดง ปลูกโชว์ใบออกดอกสวย

หากคุณกำลังมองหาไม้พุ่มใบสวยที่มีสีแดงทุกส่วนของต้นไว้ปลูกประดับแปลงหรือปลูกในกระถางเพิ่มสีสันให้สวนสวย ชบาเมเปิ้ล เป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ เพราะไม่เพียงมีรูปทรงใบและสีสวยเท่านั้น แต่ยังปลูกเลี้ยงง่าย เติบโตได้ดีในดินทุกประเภท ชอบแสงแดดจัด แถมยังทนแล้งได้ดีอีกด้วย ชบาเมเปิ้ล พรรณไม้ในวงศ์ Malvaceae เช่นเดียวกับชบา กระเจี๊ยบ และฝ้าย มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Hibiscus acetosella Welw. ex Hiern ไม้ประดับชนิดนี้มีถิ่นกำเนิดในทวีปแอฟริกาจึงเรียกชื่อสามัญว่า African Rosemallow ต่อมากระจายพันธุ์ไปยังบราซิลและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เพื่อเป็นอาหารของทาสที่ถูกจับมา นิยมกินเป็นผักสดหรือนำมาประกอบอาหาร มีรสเปรี้ยวจึงเรียกกันอีกชื่อหนึ่งว่า Cranberry Hibiscus นอกจากนี้ยังรู้จักกันในชื่อ False Roselle, Maroon Mallow และ Red Leaved Hibiscus ชบาเมเปิ้ลเป็นไม้พุ่ม อายุหลายปี สูงได้ถึง 2 เมตร ทั้งลำต้น กิ่งก้าน ใบและดอกมีสีแดงถึงสีแดงอมม่วง ลำต้นและกิ่งก้านมีขนปกคลุม ใบเดี่ยวออกเรียงสลับ รูปนิ้วมือเว้าลึก 3-5 แฉกคล้ายใบเมเปิ้ล ดอกออกเป็นดอกเดี่ยวหรือเป็นคู่ตามซอกใบ โคนดอกเชื่อมกันเป็นหลอดปลายแยกเป็น 5 กลีบคล้ายดอกชบา มีใบประดับรูปใบหอก […]

ชมความงามของกล้วยไม้รองเท้านารี จากเส้นทางโครงการพัฒนาดอยตุงฯ

เมื่อเอ่ยถึงโครงการพัฒนาดอยตุง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ หลายคนคง นึกถึงไม้ดอกเมืองหนาวสีสดใสที่จัดไว้อย่างสวยงาม เพื่อให้นักท่องเที่ยวถ่ายรูป การดื่มด่ำกับอากาศ หนาวเย็น พร้อมจิบกาแฟหอมกรุ่น และช็อปปิ้ง ของที่ระลึกก่อนกลับบ้าน ครั้งนี้เราจะพาไปชม กล้วยไม้รองเท้านารี ที่โครงการพัฒนาดอยตุงฯ ของมูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ใน พระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดเชียงราย ซึ่งได้รับ เกียรติจาก อาจารย์น้อย – คุณธีรพันธ์  โตธิรกุล ผู้จัดการส่วนงานวิจัยและพัฒนาพืช มูลนิธิแม่ฟ้าหลวงฯ เล่าถึงความเป็นมาของโครงการนี้ให้ฟังว่า “โครงการนี้มีจุดเริ่มต้นมาจากเมื่อครั้งสมเด็จย่า เสด็จทอดพระเนตรพื้นที่ป่าบนดอยตุง ทรงพบว่า ถูกทำลายจนเหลือน้อยมาก ทำให้พืชพรรณต่างๆ โดยเฉพาะกล้วยไม้รองเท้านารีดอยตุงเกือบสูญพันธุ์ ไป พระองค์ท่านจึงรับสั่งว่า จะพลิกฟื้นพื้นที่แห่งนี้ ให้กลับมาสมบูรณ์เหมือนเดิมให้ได้ และก่อตั้ง โครงการพัฒนาดอยตุง (พื้นที่ทรงงาน) อันเนื่อง มาจากพระราชดำริ เมื่อปีพ.ศ. 2531 บนเนื้อที่ ประมาณ 93,515 ไร่” โครงการกล้วยไม้รองเท้านารีเกิดขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2536 เริ่มจากรวบรวมและคัดเลือกรองเท้านารีชนิดแท้จากแหล่งต่างๆ มาปลูกเลี้ยงที่นี่ให้ได้มากที่สุด เพื่อให้ดอยตุงมีกล้วยไม้รองเท้านารีที่หลากหลาย สำหรับนำมาพัฒนาพันธุ์ให้คนทั่วไปสามารถปลูกเลี้ยงและทำเป็นการค้าได้ เดิมอาจารย์น้อยมีประสบการณ์ด้านการปลูกไม้ดอกเมืองหนาวเท่านั้น […]

โอห์ม-ภวพล นักสะสมต้นไม้ที่เริ่มต้นตอนป.5 สู่เส้นทางน้ำหมึก 400 หน้าในหนังสือแคคตัสที่สมบูรณ์ที่สุดในเมืองไทย

ก่อนจะมาเป็นนักเลี้ยงแคคตัสหรือ กระบองเพชร ที่มีผลงานเป็นหนังสือแคคตัสฉบับสมบูรณ์ ที่สุดในไทยด้วยความหนาเกือบ 400 หน้า คุณ โอห์ม ภวพล ศุภนันทนานนท์ ยังเคยเป็นนักเลี้ยง แอฟริกันไวโอเลต กล้วยไม้ และสับปะรดสีมาก่อนด้วย เพราะชอบต้นไม้มาตั้งแต่เด็ก จึงหัดเลี้ยงต้นนั้นต้นนี้มาเรื่อย รู้ตัวอีกที โอห์ม ภวพล ศุภนันทนานนท์ ก็หลงรักบรรดา กระบองเพชร และต้นไม้เหล่านี้ กลายเป็นผู้เชี่ยวชาญที่มีผลงาน หนังสือไม้ประดับกับสำนักพิมพ์บ้านและสวนอยู่หลายเล่ม แม้จะบอกว่าทำเป็นงานอดิเรก แต่เมื่อ ได้ทำสิ่งที่หลงรักอย่างเต็มที่โดยไม่คิดถึงปลายทาง ผลลัพธ์มักเหนือความคาดหมายเสมอ เหมือนอย่างที่เขากำลังทำหนังสือไม้อวบน้ำที่สมบูรณ์แบบไม่แพ้หนังสือแคคตัสให้เหล่าสาวก ได้ติดตามกัน เพื่อนใหม่ที่รู้จักกันตอน ป.5 และกลายเป็นเพื่อนสนิทจนปัจจุบัน “จำได้ว่าตอนเด็กๆ เห็นคุณตาเลี้ยงต้นโป๊ยเซียนโดยที่ผมเป็นลูกมือคอยช่วยหยิบกระถางหยิบดินให้มาตลอด จนโต มาช่วงป. 5 -ป. 6 ก็เริ่มอยากปลูกต้นไม้เองบ้าง เลยลองซื้อต้น แอฟริกันไวโอเลตซึ่งเป็นที่นิยมในยุคนั้นมาเลี้ยงดู ผมชอบรูปทรงของต้นไม้และชอบสีของดอกไม้ที่ดูพิเศษ พอช่วงจังหวะที่ย้ายมาอยู่บ้านใหม่ซึ่งมีพื้นที่กว้างขึ้น ผมก็เริ่มซื้อกล้วยไม้มาเลี้ยงเพิ่มเติม” ช่วงแรกที่คุณโอห์มหัดเลี้ยงต้นไม้ยังไม่มีแหล่งข้อมูลแบ่งปันทางอินเทอร์เน็ต จึงต้องอาศัยการซักถามจากผู้ขายบ่อยๆ จน คุ้นเคยและได้ความรู้สะสมมาเรื่อยๆ ความสนุกในการเลี้ยงต้นไม้ จึงเริ่มขยายต่อไปถึงพรรณไม้อื่นอย่างสับปะรดสีและกระบองเพชร ทำให้ตัดสินใจเลิกเลี้ยงแอฟริกันไวโอเลตไป เพราะไม่มีเวลาเพียงพอที่จะดูแล […]

“หญ้าหวาน” หวานจริงไหม? ปลูกอย่างไรให้เติบโต

หญ้าหวาน หรือ Stevia พืชให้ความหวานจากธรรมชาติ ซึ่งจัดอยู่ในวงศ์ Asteraceae มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Stevia rebaudiana พืชพื้นเมืองทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศปารากวัย จึงเรียกกันอีกชื่อหนึ่งว่า Sweet Leaf of Paraguay

“ทองอุไร” ไม้พุ่มดอกสดสวยยอดนิยม

ทุกวันนี้มองไปทางไหนก็มักเห็นไม้พุ่มดอกสดสีเหลืองอย่าง ทองอุไร ปลูกประดับอยู่ทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นตามมุมบ้าน ปลูกในกระถาง ริมทางเดิน หรือแม้แต่บริเวณเกาะกลางถนน เนื่องจากเป็นพรรณไม้ที่ปลูกเลี้ยงง่าย ทนแล้งได้ดี เจริญเติบโตเร็ว เติบโตได้ในดินทุกสภาพ ชอบแสงแดดปานกลางถึงแดดจัด ขยายพันธุ์ง่ายด้วยการเพาะเมล็ดและตอนกิ่ง ซึ่งนอกจากชื่อ ทองอุไร แล้ว บางแห่งอาจเรียกพวงอุไร สร้อยทอง หรือดอกละคร ชื่อสามัญคือ Gingerthomas, Yellow Bells, Yellow Elder และ Yellow Trumpet Bush มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Tecoma stans สกุลเดียวกับพวงแสดต้น สมาชิกในวงศ์ Bignoniaceae มีถิ่นกำเนิดในแถบอเมริกาเขตร้อนถึงหมู่เกาะเวสต์อินดิส ทองอุไรเป็นไม้พุ่มไม่ผลัดใบ อายุหลายปี สูง 2 – 5 เมตร บางครั้งมีลักษณะเป็นพุ่มเรือนยอดทรงกลมหรือรูปไข่ ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ ออกตรงข้าม ใบย่อยรูปหอกหรือรูปไข่แกมรูปขอบขนาน ปลายใบแหลม โคนใบสอบ ขอบจักซี่ฟัน ใต้ใบมีขนละเอียด ดอกออกเป็นช่อตามซอกใบและปลายยอด ดอกรูปแตรสีเหลืองสดใส โคนกลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอด ปลายแยกเป็น […]

ไม้โขด ฟอร์มสวย ปลูกง่าย

ใครที่คุ้นหน้าคุ้นตากับพรรณไม้พวกนี้แต่ยังไม่รู้จัก เข้ามาทำความรู้จักกัน พรรณไม้ลักษณะแบบนี้ เรียกว่า “ไม้โขด” ซึ่งไม้โขดนี้มักจะมีลักษณะเหมือนขอนไม้ …

Song of …บทเพลงแห่งไม้ใบ

ต้นไม้ฟอกอากาศ มีพรรณไม้หลายชนิดนอกจากปลูกประดับสวนเพื่อความสวยงามแล้ว ยังช่วยลดมลภาวะในอากาศ เช่นเดียวกับซองออฟอินเดีย ซองออฟจาเมกา ซองออฟสยาม

ยี่เข่ง ไม้ประดับริมรั้ว ดอกสวยหลากสี

ยี่เข่ง เป็นหนึ่งในไม้ประดับที่นิยมปลูกประดับสวน ริมกำแพง และทางเดิน เนื่องจากมีดอกดกและสีสวยสะดุดตา ไม่เพียงช่วยพรางทิวทัศน์ที่ไม่สวยงามเท่านั้น แต่ยังเพิ่มสีสันให้ริมรั้วสดใสยิ่งขึ้น

“เทียนทยา” พืชชนิดใหม่ของโลก ค้นพบโดย 2 นักพฤกษศาสตร์ชาวไทย

การค้นพบ “เทียนทยา” พืชชนิดใหม่ของโลก  เป็นอีกหนึ่งข่าวดีที่เป็นเครื่องยืนยันว่าในป่าเมืองไทยเต็มไปด้วยพรรณไม้ที่มีความหลากหลายทางชีวภาพ

เลี้ยงแคคตัสและไม้อวบน้ำอย่างไรให้ออกดอก

สิ่งที่มือใหม่ต้องทำความเข้าใจอันดับแรกก็คือ ลักษณะนิสัยของ แคคตัสและไม้อวบน้ำ ที่ต้องการดินร่วนระบายน้ำดี ไม่แฉะ มีแสงมาก พื้นที่ปลูกมีอากาศถ่ายเทดี

เลือกพรรณไม้ให้เหมาะกับสวนน้ำตกธรรมชาติ

ต้นไม้ริมน้ำมีต้นไม้หลายชนิดก็ไม่เหมาะสำหรับปลูกเพื่อประกอบน้ำตก จึงต้องมีความเข้าใจเกี่ยวกับคุณลักษณะของพรรณไม้ที่มีผลต่อโครงสร้างและการดูแลรักษาน้ำตก

ลิ้นมังกร …เลี้ยงง่าย ช่วยลดมลภาวะ

“ ลิ้นมังกร ” เป็นไม้อวบน้ำในสกุล Sansevieria ซึ่งเป็นชื่อที่นักชีววิทยาชาวอิตาลี Vincenzo Petagna ตั้งขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่ผู้อุปถัมถ์ของเขาคือท่านเคานต์

ฤๅษีผสม ต้นไม้ใบสวยหลากสี

หากกล่าวถึงไม้ประดับที่มีสีสันสวยงาม ปลูกเลี้ยงและขยายพันธุ์ง่าย ชื่อของ ฤๅษีผสม บ้างเรียก ฤๅษีผสมแล้ว หรือว่านเลือดแห้ง น่าจะเป็นไม้ประดับชนิดแรก ๆ ที่หลายคนนึกถึง มาทำความรู้จักพรรณไม้ชนิดนี้กัน ฤๅษีผสม เป็นไม้ประดับในวงศ์ Lamiaceae ใบมีสีสันและรูปทรงหลากหลาย จึงเหมาะกับการนำมาใช้ประดับสวนได้ทุกสไตล์ ถ้าปลูกเลี้ยงในที่อากาศเย็นสีจะสวยมาก ทั้งยังปลูกในกระถางขนาดกะทัดรัดใช้ตกแต่งบ้านได้ดี ในอดีตอยู่ในสกุล Coleus ต่อมามีการศึกษาเพิ่มเติมและจัดให้อยู่ในสกุล Plectranthus มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Plectranthus scutellarioides ชื่อสามัญคือ Coleus และ Painted Nettle ฤๅษีผสมเป็นไม้ล้มลุก ต้นเป็นพุ่มสูง 20-60 เซนติเมตร ทุกส่วนของต้นอวบน้ำ ลำต้นเป็นสี่เหลี่ยม ใบเดี่ยวเรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก มีรูปใบหลายแบบ ทั้งรูปไข่ รูปไข่แกมรูปขอบขนาน ถึงรูปรี ปลายใบแหลม โคนใบมนหรือสอบเรียบ ขอบใบหยักมน หยักเว้าเป็นแฉกหรือจักลึก แผ่นใบย่นหรือมีรอยย่นตามแนวเส้นใบย่อย มีลวดลายและสีต่างกันตามพันธุ์ เช่น เขียว แดง ลายด่าง ช่อดอกเป็นช่อแยกแขนงออกที่ปลายยอด ชูตั้งขึ้น ประกอบด้วยดอกย่อยเล็ก ๆ […]

อยากปลูก เมลอนออร์แกนิค ไว้กินเองที่บ้าน… เริ่มอย่างไรดี

เมล่อน ถือเป็นผลไม้เพื่อสุขภาพที่ล้อมวงรับประทานกันได้ทั้งครอบครัว จึงไม่แปลกที่ใครๆ ก็อยากลองปลูก เมล่อนออร์แกนิค ไว้กินเองที่บ้านบ้าง…

ภาษาต้นไม้ ep.2 : ใบเป็นแบบนี้ โดนศัตรูตัวไหนเล่นงาน

วิธีสังเกตลักษณะใบไม้ที่ถูกแมลงศัตรูพืช เล่นงาน พร้อมกับวิธีป้องกัน และกำจัดแมลงเหล่านั้น ทั้ง เพลี้ยไฟ เพลี้ยแป้ง เพลี้ยอ่อน และหนอน ชนิดต่างๆ