ปรับสวนเก่าให้เข้ายุคด้วยสไตล์โมเดิร์นอิงลิช
รีโนเวตสวนเก่าเป็นสวนสไตล์โมเดิร์นอิงลิช โดยการเล่าเรื่องใหม่ที่ปรับลุคเปลี่ยนวัสดุใหม่ให้เหมาะกับยุคปัจจุบันมากขึ้น ส่วนต้นไม้เลือกใช้ให้ตรงตามความต้องการพื้นฐานของเจ้าของบ้านที่อยากได้ต้นไม้ที่ดูแลง่าย ๆ ไม่เป็นภาระ
Design Directory : ออกแบบ สวนสบาย ดีไซน์ สตูดิโอ
พื้นศาลาระดับใกล้เคียงกับพื้นบ้าน ซึ่งสูงกว่าระดับพื้นสวนค่อนข้างมาก ทำระเบียงเพิ่มอีก สเต็ปหน้าบ่อน้ำตกเหมือนเป็นลานพัก ช่วยให้พื้นศาลาและพื้นสวนมีระดับที่ไม่ต่างกันจนเกินไป
หน้าบ้านเปิดสเปซเป็นสนามหญ้ากว้าง เพิ่มความรู้สึกโล่งสบายและผ่อนคลาย ขอบสนามชิดริมรั้วก่อกระบะเตี้ย ๆ ปลูกพรรณไม้น้อยชนิด มีแค่ไทรเกาหลี เฟินฮาวาย และหนวดปลาหมึกแคระปลูกรวมกันเป็นกลุ่มใหญ่ ดูเป็นระเบียบเรียบร้อย และง่ายต่อการจัดการดูแล
จากสวนเก่าอายุ 15 ปีได้รับการรีโนเวตให้กลับมามีชีวิตอีกครั้งด้วยทีมงานเดิมที่เคยจัดสวนไว้ให้เมื่อปี 2554 โดยเปลี่ยนจากสวนโมเดิร์นทรอปิคัลให้กลายเป็นสวนโมเดิร์นอิงลิช เรียบง่าย ทันสมัย แต่ยังเก็บความทรงจำเดิมไว้ ทำให้สวนเก่านี้ได้ผ่านกาลเวลามาในแต่ละช่วงของชีวิตและนำไปสู่การเล่าเรื่องใหม่ที่ปรับลุคเปลี่ยนวัสดุใหม่ให้เหมาะกับยุคปัจจุบันมากขึ้น
“รู้จัก คุณยุ้ย – ศิรเมศร์ จิรโพธิสิทธิ์ จากบ้านและสวน น่าจะ 15 ปีที่แล้วค่ะ ตั้งแต่น้ำท่วมใหญ่เมื่อปี 2554 ตอนนั้นสวนที่บ้านพังเสียหายทั้งหมดเลยค่ะ อยากรื้อทำใหม่เดี๋ยวนั้นเลย แต่ติดต่อใครไปก็งานยุ่งกันหมด มีคุณยุ้ยนี่แหละค่ะที่เข้ามาดูให้ทันที” คุณปุ๊ก – สุขุมจินต์ อภัยรัตน์เล่าย้อนไปถึงจุดเริ่มต้นของสวนนี้
“ตอนนั้นเป็นสวนโมเดิร์นทรอปิคัล มีศาลานั่งเล่น มีน้ำตก มีบ่อปลาคาร์ป มีที่ให้น้อง ๆ หมาวิ่งเล่น แล้ววันหนึ่งน้อง ๆ น่าจะแข่งกันกินกรวดที่โรยพื้นเข้าไป สองตัวที่เป็นหมาพันธุ์ใหญ่กินแล้วก็ถ่ายออกมาปกติ แต่น้องที่เป็นพันธุ์เล็กถ่ายไม่ออก ทั้งอ้วกทั้งไม่สบาย ต้องพาไปเอกซเรย์ดูว่าหินกรวดอยู่ตรงไหนในระบบทางเดินอาหาร แล้วผ่าตัดเอาออกมา แต่ประเด็นหลัก ๆ คือสวนอายุสิบกว่าปีที่เริ่มดูเก่า ไม่สวย ถึงเวลาต้องรีโนเวตใหม่ ยังคงไว้ใจทีมคุณยุ้ย เลยตามให้มาช่วยดูแลให้อีกครั้งค่ะ”
ใช้พื้นฐานของสวนฟอร์มัลในการออกแบบพื้นที่บริเวณสวนหน้าบ้าน คือทำทางเดินเป็นเส้นตรงขนานกับบ้าน สองข้างทางเดินปลูกต้นไม้แบบกึ่งสมมาตร ใส่ความเป็นสวนอังกฤษเพิ่มด้วยพรรณไม้ที่หลากหลายทั้งไม้ต้น ไม้พุ่ม ไม้คลุมดินที่ปลูกในลักษณะมิกซ์บอเดอร์ในกระบะปลูกเพื่อให้เป็นระเบียบเรียบร้อย ดูแลจัดการง่าย
เพิ่มเส้นโค้งสร้างคอนทราสต์ และลดความแข็งกระด้างของทางเดินหลักที่ปูด้วยคอบเบิลสโตนเป็นเส้นตรงด้วยแผ่นหินแกรนิตและก้อนหินแกรนิตที่วางตกแต่งกระจายทั่วบริเวณ และเคิร์ฟของขอบสนามหญ้า เพิ่มความละมุนตาและบังเหลี่ยมมุมของเส้นตรงเส้นตัดต่าง ๆ ด้วยปริกหางกระรอก และสนออสเตรเลีย
ด้านหลังกระบะปลูกต้นไม้แต่งเพิ่มด้วยผนังตกแต่ง โดยเลือกใช้วัสดุ สี และลายเหมือนกับผนังตกแต่งในศาลา เพื่อให้พื้นที่ทั้งหมดดูต่อเนื่องเป็นเรื่องเดียวกัน
“คุณปุ๊กยังอยากให้เป็นสวนโมเดิร์นครับ บ้านหลังนี้มีอายุกว่าสามสิบปีแล้ว ถึงจะยังดูร่วมสมัยแต่ก็ไม่ได้โมเดิร์นแบบบ้านในยุคปัจจุบัน เราเลยไม่อยากให้สวนดูโมเดิร์นมากจนหลุดจากตัวบ้าน สวนควรจะเข้ากับบ้านและส่งเสริมให้บ้านสวยขึ้น คุณปุ๊กรีโนเวตและเปลี่ยนสีบ้านใหม่ ในส่วนของสวนเราก็ต้องเลือกรูปแบบสวน โทนสี และวัสดุให้เข้ากัน ปรับหน้าตาสวนให้ดูสมัยใหม่เข้ากันกับบ้านมากขึ้น” คุณยุ้ยเล่าเสริมถึงแนวคิดการรีโนเวตสวนในครั้งนี้
“ในความเห็นของผม สวนแต่ละสไตล์ก็มีแนวคิดและรายละเอียดในการออกแบบที่ต่างกันไป ส่วนการผสมผสานสวนมากกว่าหนึ่งสไตล์ให้อยู่ร่วมในพื้นที่เดียวกันก็ต้องพิจารณารายละเอียดปลีกย่อยต่าง ๆ ร่วมด้วย อย่างสวนนี้เป็นการผสมผสานระหว่างสวนโมเดิร์นกับสวนอังกฤษ รูปแบบของสวนอังกฤษจะมีพื้นฐานมาจากสวนฟอร์มัล (Formal Garden) หรือสวนประดิษฐ์ สมมติว่ามีเส้นขีดแบ่งตรงกลาง สองข้างซ้ายขวาจะต้องสมดุลกัน มีความเป็นระเบียบเรียบร้อย ใช้เส้นทางเรขาคณิต ไม่ว่าจะเส้นตรงหรือเส้นโค้งเป็นองค์ประกอบในงานออกแบบ มีไม้ดอก ของประดับตกแต่งสไตล์ยุโรปที่มีลวดลายอ่อนช้อย เรายังคงเอกลักษณ์ต่าง ๆ เหล่านี้ไว้ แต่ตัดทอนหรือลดรายละเอียดลง ทำให้โมเดิร์นขึ้น เช่น กระถางต้นไม้เลือกแบบที่มีทรงคล้ายกระถางเอิร์นแต่ไม่มีลวดลาย ดูเรียบง่ายกว่า ศาลาทรงซุ้มกาเซโบที่ยังคงตกแต่งด้วยซุ้มโค้ง แต่ลดรายละเอียดต่าง ๆ ออกไป ทำให้เป็นสไตล์โมเดิร์นคลาสสิกที่ยังคงมีความหรูหราแบบดั้งเดิม แต่เรียบง่าย ดูทันสมัยมากขึ้นครับ
น้ำตกของเดิมที่เสียงดัง แก้ปัญหาด้วยการเปลี่ยนเป็นลิ้นน้ำสเตนเลสหน้าแคบ และลดระดับความสูงลงเพื่อไม่ให้เกิดเสียงน้ำตกกระทบดังเกินไป ตกแต่งด้วยกระเบื้องแกรนิตโต้และกรุพื้นบ่อด้วยสีเข้ม ลดขนาดบ่อลงและทำให้ตื้นขึ้นเพื่อให้เกิดแสงเงาและภาพสะท้อนในแบบของ Reflextive Pond ที่เหมาะกับสวนโมเดิร์น
ศาลาข้างบ้านทรงซุ้มกาเซโบสไตล์อังกฤษที่ยังคงตกแต่งด้วยซุ้มโค้งที่ลดรายละเอียดต่าง ๆ ออกไป ทำให้เป็นสไตล์โมเดิร์นคลาสสิกที่มีความหรูหรา แต่ดูเรียบง่าย ทันสมัยมากขึ้น เปรียบเหมือนเป็นอีกห้องของบ้านที่ตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ของเจ้าของบ้านที่ชอบใช้ชีวิตเอาต์ดอร์ นั่งจิบกาแฟ อ่านหนังสือ เล่นกับน้องหมา ฟังเสียงน้ำ นั่งชมสวน
ผนังตกแต่งบริเวณศาลาตั้งใจให้มีความสูงเพื่อสร้างความเป็นพื้นที่ส่วนตัวสำหรับพักผ่อน บังมุมมองจากบ้านข้าง ๆ ตั้งกระถางทรงคล้ายกระถางเอิร์นแต่ดูโมเดิร์นกว่า ปลูกสนหอมยอดแดงตัดแต่งพุ่มกลม แต่งด้วยเศษแผ่นหินแกรนิต ช่วยเพิ่มความสวยงาม และกันไม่ให้ดินกระเด็นเวลารดน้ำ
“สวนโมเดิร์นในแบบของสวนสบายจะใช้ต้นไม้ค่อนข้างเยอะ ที่เลือกมาใช้ไม่ได้มีแค่ต้นที่มีฟอร์มโดดเด่นเหมือนที่นิยมใช้ในสวนโมเดิร์นทั่วไป เราใช้ทั้งไม้ดอกที่มีสีสัน ไม้พุ่ม ไม้คลุมดิน มีความหลากหลาย ซึ่งส่วนหนึ่งก็มาจากความชอบความต้องการของเจ้าของบ้านด้วย รวมไปถึงต้นไม้ใหญ่ ทั้งกระพี้จั่น ทองกวาว กระโดน เป็นต้นไม้เดิมที่เจ้าของบ้านขอให้เก็บไว้ เราเพิ่มต้นไม้ที่มีมู้ดแอนด์โทน เท็กซ์เจอร์ใบ และโทนสีไปในทางสวนอังกฤษ แต่ฟอร์มต้นก็ยังสามารถเข้ากันได้กับสวนโมเดิร์น เช่น สนเกรวิลเลีย หลิวออสเตรเลีย ทีทรีออยล์
วางแผ่นหินแกรนิตเป็นทางเดินจากศาลาไปยังสวนหลังบ้าน ตั้งใจใช้แผ่นใหญ่เพื่อให้เดินสะดวก พื้นที่เหลือโรยกรวด คุมให้อยู่ในโทนสีขาว เทา ดำ
หลังบ้านเป็นมุมนั่งเล่นและรับประทานอาหารริมทะเลสาบ บังรั้วเหล็กที่ไม่สวยด้วยระแนงไม้เทียม WPC เช่นเดียวกับผนังตกแต่งในบริเวณอื่น ผนังตกแต่งนี้สูง 2 เมตร สูงพอที่จะบังสายตาจากเพื่อนบ้าน สร้างความเป็นส่วนตัวได้ พื้นเป็นคอนกรีตพิมพ์ลาย (Stamped Concrete) มีข้อดีที่ดูแลรักษาและทำความสะอาดง่าย เหมาะกับงานพื้นภายนอกอาคาร ผิวไม่ลื่น ไม่เป็นอันตรายต่อคนและสัตว์เลี้ยง
กระบะปลูกต้นไม้ที่พื้นและระเบียงด้านบนเป็นของเดิม ปลูกลีกวนยูให้ห้อยลงมาคลุมลดความแข็งของกระบะสี่เหลี่ยม และบังผนังปูนสีขาวให้ดูมีพื้นที่น้อยลง วางกระถางต้นไม้รูปทรงโมเดิร์นหลายแบบคละขนาดและความสูง ปลูกต้นไม้เล่นโทนสีเขียว สีเทา และไม้ใบด่าง บางต้นตัดแต่งเป็นพุ่มกลม ช่วยให้ซอกเล็ก ๆ มุมบ้านนี้มีดีเทล ดูละมุนตามากขึ้น
“ส่วนต้นไม้ระดับรองลงมาจะปลูกในกระบะปลูกต้นไม้เพื่อให้เป็นระเบียบเรียบร้อย ดูแลจัดการง่าย โดยปลูกในลักษณะมิกซ์บอเดอร์ (Mixed Border) ซึ่งเป็นรูปแบบหนึ่งของการจัดสวนสไตล์อังกฤษที่เน้นการใช้พรรณไม้หลากหลายชนิดผสมผสานกัน ทั้งไม้ดอก ไม้ใบ ไม้พุ่ม และไม้คลุมดิน ปลูกคละซ้อนกันหลายระดับความสูง ให้ความรู้สึกเป็นธรรมชาติ อ่อนช้อย และมีชีวิตชีวา ทางเดินที่สวนหน้าบ้าน กระบะปลูกต้นไม้ ระเบียง รวมไปถึงบ่อน้ำ น้ำตกที่เป็นเส้นตรงเป็นสี่เหลี่ยม เราเติมต้นไม้ตามจุดต่าง ๆ เพื่อช่วยบังเหลี่ยมมุม ลดความแข็งกระด้างของงานฮาร์ดสเคปเหล่านั้น บางส่วนก็ใช้ต้นไม้น้อยชนิดปลูกเป็นกลุ่มตามลักษณะของสวนโมเดิร์น เช่น บริเวณริมรั้วหน้าบ้านที่จะมีแค่ไทรเกาหลีปลูกยาวตลอดแนวเป็นรั้วต้นไม้ ด้านล่างเสริมด้วยเฟินฮาวายและหนวดปลาหมึกแคระเพื่อทอนความสูงของไทรเกาหลีไม่ให้ดูสูงดูโล่งจนเกินไป และแน่นอนว่าต้นไม้ที่เลือกมาใช้ทั้งหมดก็จะตรงตามความต้องการพื้นฐานของเจ้าของบ้านที่อยากได้ต้นไม้ที่ดูแลง่าย ๆ ไม่เป็นภาระ”
“นอกจากนี้แล้วในการทำงานของสวนสบาย เราตั้งใจให้เจ้าของบ้านมีส่วนร่วมในการเลือกวัสดุ เลือกต้นไม้ที่จะใช้ในสวนด้วยตัวเอง โดยเราจะเลือกมาให้ก่อนแล้วส่วนหนึ่งว่าเหมาะกับสไตล์สวนและสถานที่ แล้วให้เจ้าของบ้านตัดสินใจเลือกในขั้นตอนสุดท้าย เหมือนเวลาเขาเลือกเฟอร์นิเจอร์แต่งบ้านนั่นแหละครับ”
ผนังกั้น (Partition) ทำหน้าที่บังโซนบริการ ซักล้าง ตากผ้า ห้องแม่บ้าน และกรงน้องหมา เป็นแผ่นโลหะฉลุลายตกแต่ง (Laser Cutting Metal Sheet) เลือกลายกราฟิกแบบเรียบง่าย สบายตา ดูโมเดิร์น แต่ก็มีลูกเล่นให้มองทะลุเห็นได้บ้าง และลมสามารถผ่านช่วยระบายอากาศได้ด้วย
ด้านขวาของภาพสังเกตเห็นผนังกั้นแบบเดียวกับหลังบ้าน ทำหน้าที่บังคอมเพรสเซอร์แอร์ และระบบกรองบ่อน้ำ ทำประตูซ่อนไว้เพื่อเปิดเข้าไปดูแลรักษาได้ เดินไปสุดทางเดินมีประตูกั้นใช้แยกโซนไม่ให้น้องหมาเข้าไปในบริเวณศาลานั่งเล่น จำกัดให้วิ่งเล่นอิสระอยู่เฉพาะหลังบ้านในช่วงที่ปล่อยออกนอกกรง
บริเวณพื้นกรวดทั้งหมดจะใช้น้ำยาประสานราดเพื่อให้กรวดติดแน่นไม่หลุด ป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาน้องหมากินกรวดเหมือนที่ผ่านมา แนะนำให้ใช้บัวรดเพื่อราด และต้องระวังอย่าราดโดยวัสดุอื่น เช่น แผ่นหิน หรือคอบเบิลสโตน เพราะจะทำให้เกิดรอยด่าง
ก่อกระบะปลูกต้นไม้เพิ่มความเขียวให้พื้นที่ ช่วยลดความโล่งโพลนของผนัง ขอบกระบะทำให้กว้างไว้นั่งเล่นได้
คุณยุ้ยฝากข้อคิดทิ้งท้ายไว้ว่า “ส่วนใหญ่เจ้าของบ้านมักมองว่าการจัดสวนคือการมีสวนในพื้นที่ว่างทั้งหมดรอบบ้าน ซึ่งจริงๆแล้วในพื้นที่ที่ไม่ค่อยได้ใช้ประโยชน์ พื้นที่ที่แทบจะไม่ได้เดินออกไปใช้งาน หรือไม่มีช่องเปิดที่จะมองเห็นสวน ก็ไม่มีความจำเป็นจะต้องใช้งบประมาณในส่วนนั้นมากนัก อาจแค่ปูพื้นแข็ง ลงต้นไม้เล็ก ๆ น้อย ๆ ทำให้ดูสะอาด เรียบร้อย ดูแลจัดการง่ายก็เพียงพอแล้ว ทำในส่วนที่ต้องใช้งาน ใช้ประโยชน์ให้คุ้มค่า และสวยงามมากที่สุดดีกว่า”
เจ้าของ : นายแพทย์อนันตศักดิ์ – คุณสุขุมจินต์ อภัยรัตน์
ออกแบบ : สวนสบาย ดีไซน์ สตูดิโอ โดยคุณศิรเมศร์ จิรโพธิสิทธิ์ และคุณภาวิณี อุปาลีย์
สวนแห่งนี้ตีพิมพ์ในนิตยสารบ้านและสวน ฉบับกันยายน 2569 คลิกสั่งซื้อที่นี่
เรื่อง : วชิรพงศ์ หวลบุตตา
ภาพ : กรานต์ชนก บุญบำรุง
