8 ไม้ดอกทนร้อน ยิ่งแดดจัดยิ่งดอกดก
ปีนี้มีสภาพอากาศของไทยร้อนจัดกว่าปีก่อน ๆ นอกจากต้องดูแลรักษาสุขภาพกันเป็นพิเศษแล้ว คนรักต้นไม้ยังต้องคอยดูแลต้นไม้ในสวนที่ปลูกท่ามกลางแสงแดดแรงร้อน เพื่อไม่ให้เหี่ยวเฉาหรือใบไหม้จนต้นตาย หนึ่งในวิธีที่ช่วยให้การปลูกต้นไม้ในช่วงอากาศร้อน ๆ แบบนี้ประสบความสำเร็จก็คือ การเลือกปลูกพรรณไม้ที่ดูแลง่ายแข็งแรงทนทาน ทนร้อนและทนแล้งได้อย่างดี
พรรณไม้หลายชนิดที่ขึ้นชื่อว่าทนแดด ทนร้อน และทนแล้ง อย่างราชพฤกษ์หรือคูน กัลปพฤกษ์ หางนกยูงไทย ลั่นทม รวมถึงไม้ดอกพวกชวนชม โป๊ยเซียน ทานตะวัน บัวดิน ฯลฯ นิยมปลูกประดับในบ้านเรามานานแล้ว ยังมี ไม้ดอกทนร้อนสีสันสดใสอีกหลายชนิดที่ปลูกเลี้ยงง่าย ทำให้อากาศร้อนไม่ใช่อุปสรรคในการปลูกต้นไม้ที่มีดอกสวย ๆ อีกต่อไป ตัวอย่างเช่น
คุณนายตื่นสาย, Common Purslane, Little Hogweed
- ชื่อวิทยาศาสตร์ Portulaca umbraticola Kunth & hybrid
- วงศ์ Portulacaceae
ไม้ดอกอายุหลายปี ทุกส่วนอวบน้ำ ลำต้นทอดเลื้อยไปตามผิวดิน ยอดชูตั้ง คล้ายแพรเซี่ยงไฮ้ ต่างกันที่ใบ ดอกบานช่วงสายเมื่อได้รับแสงแดดตอนเช้า ดอกเดี่ยวออกตามซอกใบหรือปลายกิ่ง กลีบดอกชั้นเดียวบอบบาง มีสีขาว ชมพู แดง เหลือง ส้ม ออกดอกตลอดปี โตเร็ว ทนแล้ง ทนดินเค็ม ไม่ชอบดินแฉะ นิยมปลูกคลุมดินในที่ที่มีแสงแดดตลอดวัน

เฟื่องฟ้า, ดอกกระดาษ, Paper Flower
- ชื่อวิทยาศาสตร์ Bougainvillea spp. & hybrid
- วงศ์ Nyctaginaceae
ไม้ดอกอายุหลายปี เป็นไม้รอเลื้อยขนาดใหญ่ ทอดเลื้อยพาดได้ไกล ช่อดอกแบบช่อกระจุกออกตามซอกใบและปลายยอด แต่ละช่อมี 8-10 ช่อย่อย แต่ละช่อย่อยมี 3 ดอก ที่เห็นสีสันสดใสคือกลีบประดับ ออกดอกดกในฤดูร้อนและฤดูหนาว ทนแล้งได้ดีมาก หากตัดแต่งทรงพุ่มแล้วงดให้น้ำจนใบเหลืองร่วง ประมาณ 7-10 วันหลังจากนั้นจึงเริ่มให้น้ำและปุ๋ยเพิ่ม ไม่นานก็จะผลิใบพร้อมดอกอีกครั้ง

แพรเซี่ยงไฮ้, คุณนายตื่นสายดอกซ้อน, Eleven O’Clock, Sun Plant
- ชื่อวิทยาศาสตร์ Portulaca grandiflora Hook. & hybrid
คล้ายคุณนายตื่นสายแต่มีใบรูปทรงกระบอก ปลายใบแหลม ช่อดอกแบบช่อกระจุกออกที่ปลายยอด ช่อละ 3-6 ดอก มีทั้งดอกชั้นเดียวและดอกซ้อน สีขาว ชมพู แดง ม่วง ส้ม เหลือง และสองสีในดอกเดียวกัน

กระดุมม่วง, กระดุมหยก, Button Beauty, Lark Daisy
- ชื่อวิทยาศาสตร์ Centratherum punctatum Cass.
- วงศ์ Asteraceae
ไม้ดอกอายุหลายปี พุ่มสูง 25-50 เซนติเมตร ทุกส่วนมีขนสากปกคลุม ช่อดอกออกที่ปลายยอด สีม่วง กลีบดอกเป็นเส้นริ้ว ปลูกเลี้ยงง่าย โตเร็ว ออกดอกตลอดปี ทนร้อนและทนแล้งได้ดีมาก นิยมปลูกประดับแปลง แต่ควรหมั่นตัดแต่งทรงพุ่ม

แพงพวย, แพงพวยฝรั่ง, Cayenne Jasmine, Madagascar Periwinkle
- ชื่อวิทยาศาสตร์ Catharanthus roseus (L.) G.Don
- วงศ์ Apocynaceae
ไม้ดอกอายุหลายปี ต้นเป็นพุ่มหรือทอดเลื้อย ทุกส่วนของต้นมีน้ำยางสีขาว ดอกออกที่ปลายยอดมีสีชมพู ขาว ปัจจุบันมีลูกผสมที่ให้ดอกแปลกจากเดิมหลายสี ทั้งม่วง ส้ม หรือสองสีในดอกเดียว ออกดอกดก ปลูกเลี้ยงง่าย ทนทาน และทนแล้ง

ผกากรอง, Creeping Lantana, Lantana
- ชื่อวิทยาศาสตร์ Lantana spp.
- วงศ์ Verbenaceae
ไม้ดอกอายุหลายปี ต้นเป็นพุ่มหรือทอดเลื้อย ทรงพุ่มแผ่กว้าง 30-50 เซนติเมตร ผิวใบมีขนสั้นสากและมีกลิ่นฉุนเมื่อสัมผัส ช่อดอกเป็นช่อซี่ร่ม 10-20 ดอก มีหลายสีให้เลือกปลูก เป็นไม้ประดับที่แข็งแรงทนทาน ทนร้อนได้ดี ทั้งยังช่วยดึงดูดผีเสื้อให้เข้ามาในสวน แต่อ่อนแอกับเพลี้ยแป้ง

นีออน, Ash Bush, Purple Sage, Silverleaf
- ชื่อวิทยาศาสตร์ Leucophyllum frutescens (Berland.) I.M.Johnst.
- วงศ์ Scrophulariaceae
ไม้ดอกอายุหลายปี ต้นเป็นพุ่มสูง 1-4 เมตรและแผ่กว้าง แผ่นใบมีขนนุ่มสีขาวปกคลุมดูคล้ายใบมีสีเทา ดอกเดี่ยว รูปแตร ออกตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง สีม่วงสดถึงชมพูอมม่วงแดง ออกดอกตลอดปี ทนร้อนและทนแล้งได้ดี นิยมปลูกในสวนอังกฤษหรือสวนหิน

ทองอุไร, พวงอุไร, Trumpet Bush, Yellow Bells
- ชื่อวิทยาศาสตร์ Tecoma stans (L.) Juss. ex Kunth
- วงศ์ Bignoniaceae
ไม้ดอกอายุหลายปีต้นเป็นพุ่มสูงได้ถึง 5 เมตร ช่อดอกแบบช่อกระจะแยกแขนงออกที่ปลายยอด ดอกรูปแตร กลีบบาง ร่วงง่าย แต่ดกมากจึงเป็นไม้ดอกยอดฮิตที่นิยมปลูกประดับบ้าน ริมทางเดิน สวนสาธารณะ และเกาะกลางถนน เนื่องจากทนแล้งและทนดินเค็มได้ดี

อย่างไรก็ตาม แม้ไม้ดอกเหล่านี้ปลูกเลี้ยงได้ดีในสภาพอากาศร้อน ๆ ของเมืองไทย แถมยังดูแลง่าย แต่ผู้ปลูกยังคงต้องหมั่นรดน้ำ บำรุงด้วยปุ๋ย และตัดแต่งทรงพุ่มอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้ต้นเติบโตแข็งแรงและออกดอกสวย ๆ ให้ชมได้นาน ๆ โดยเฉพาะไม้ดอกที่ปลูกในกระถางตั้งและกระถางแขวน ไม่ควรปล่อยให้ดินแห้ง เพราะต้นอาจตายได้

เรื่อง: อังกาบดอย
ภาพ: อภิรักษ์ สุขสัย