สวนฟอกอากาศ ที่ช่วยแก้ปัญหาเรื่องฝุ่น
สวนฟอกอากาศ รอบบ้านเนื้อที่กว่า 600 ตารางเมตร ดูจะเป็นป่าขนาดย่อมที่หน้าบ้าน สะดุดตากับน้ำตกขนาดใหญ่ที่อยู่ไม่ไกลจากศาลาหลังใหญ่ไม่แพ้กัน ต้นไม้ที่ซ้อนทับกันดูหนาตาแต่ไม่ทำให้อึดอัด กลับสบายตาไปกับความเขียวชอุ่ม และรู้สึกสดชื่นกับละอองน้ำจากน้ำตกที่กระเซ็นฟุ้งอยู่ในอากาศ
“โจทย์หลักคือ ต้องการสวนน้ำตกในป่าครับ คุณสาลี่ – ณริดา อยากได้น้ำตกที่เด่นเตะตา ต้องรู้สึกว้าวทันทีที่เห็น ตอนที่ผมเข้ามาทำบ้านและสำรวจพื้นที่สำหรับจัดสวน ก็ได้เห็นปัญหาใหญ่ที่สำคัญคือ ฝุ่นละอองจากโรงโม่หินบนภูเขาหินปูนที่ปลิวมากับลมในปริมาณมาก แม้จะอยู่ห่างไปกว่า 10 กิโลเมตร แต่เนื่องจากบ้านอยู่ในที่โล่งและอยู่ในแนวช่องลมที่พัดผ่านพอดีครับ” คุณน็อต – ภาสกร เอกจิโรภาส นักจัดสวนจาก HAUS 51 Studio เล่าถึงที่มาของ สวนฟอกอากาศ แห่งนี้ให้ฟัง
“การออกแบบสวนนี้ผมดูทิศทางลมและผลกระทบที่เกิดขึ้นเป็นหลัก เราต้องสร้างบัฟเฟอร์ช่วยกันหรือกรองฝุ่นไม่ให้เข้ามาในบริเวณบ้านให้ได้มากที่สุด ก่อน้ำตกสูงถึง 4 เมตร ยาว 6 เมตรเพื่อบังลม ทั้งยังตอบโจทย์ความต้องการของเจ้าของบ้าน ด้วยน้ำตกมีขนาดใหญ่และระยะร่นของน้ำตกที่ค่อนข้างกระชั้น คือกว้างแค่ประมาณ 3 เมตรจากริมรั้ว เราจำเป็นจะต้องทำน้ำตกให้มีหลาย ๆ ชั้นเพื่อใส่ลูกเล่นเพิ่มดีเทล การที่มีน้ำตกหลายชั้น มีหน้าน้ำเยอะ เวลานั่งมองจะไม่น่าเบื่อ น้ำที่ค่อย ๆ ไหลตามชั้นลดหลั่นกันนั้นจะเกิดเสียงน้ำที่ไม่ดังจนรบกวนการพักผ่อนครับ น้ำตกจะมี 2 จุด จะมีน้ำตกเล็กที่อยู่ข้างสะพานข้ามลำธาร ซึ่งจะรับมุมมองจากห้องลีฟวิ่งในบ้าน สร้างความรู้สึกเชื่อมโยงกับน้ำตกใหญ่ เกิดเสียงน้ำเบาๆ ทำให้ผ่อนคลาย น้ำตกทั้งสองจุดเชื่อมต่อกันด้วยลำธารตื้น ๆ ให้เกิดการหมุนเวียนของน้ำ มีบ่อปลาคาร์ปเพิ่มความเคลื่อนไหวในสวน
“การเลือกใช้พรรณไม้ยังคงเน้นการใช้ต้นไม้สำหรับสวนทรอปิคัลเป็นหลักตามสไตล์ของ Haus51 ที่จะเล่นในเรื่องของเฉดสี เท็กซ์เจอร์ของต้นและใบ จะมีที่เพิ่มมาเป็นพิเศษคือใช้ไม้ดอกมากกว่าปกติตามความต้องการของเจ้าของบ้าน การเลือกใช้ไม้ดอกจะพิจารณาจากทิศทางแสงแดดเป็นหลัก เลือกไม้ดอกที่มีอายุหลายปี ออกดอกได้เรื่อย ๆ และปลูกเลี้ยงดูแลง่าย ไม่มีการกำหนดโทนสีมากนัก ใช้สีสันหลากหลายที่ดึงดูดสายตา สีขาว สีชมพู สีม่วง ไม่ใช่สีที่ฉูดฉาดจนเกินไป เช่น สีส้มสด สีชมพูสด ไม้ดอกจะปลูกเป็นกลุ่ม พยายามเกลี่ยให้กระจายไปทั่วทั้งสวนให้ดูเหมือนขึ้นเองตามธรรมชาติมากที่สุดที่ต้นไม้ชนิดเดียวกันจะเติบโตอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม แต่ก็อาจมีต้นอื่นสีอื่นขึ้นแทรกบ้างครับ ต้นไม้ส่วนใหญ่ที่เลือกใช้ผ่านการทดสอบใช้งานมาแล้วว่าสามารถอยู่ได้ในระยะยาว ปลูกเลี้ยงง่าย และเจริญเติบโตได้ดีเหมาะที่จะใช้นำมาจัดสวน
“สวนนี้ไม่ได้ให้แค่ความร่มรื่นนะครับ เราคำนึงถึงการออกแบบเพื่อช่วยลดปัญหาฝุ่น ปลูกต้นไม้ใหญ่เพื่อช่วยลดความแรงของลม การเลือกไม้ใหญ่เพื่อกรองฝุ่น ผมมองว่าเป็นต้นอะไรก็ได้แต่ต้องเป็นไม้เนื้อแข็งที่ต้านทานแรงลมได้ดี มีพุ่มใบแน่น ด้านล่างก็จะปลูกต้นไม้หลายขนาดหลายระดับร่วมกัน ต้นไม้จะช่วยกั้นและกรองฝุ่นละอองที่ลอยมาตามลมได้ครับ“
ในงานออกแบบสวนจึงไม่ใช่แค่คำนึงถึงความสวยงามร่มรื่นเพียงอย่างเดียว แต่ยังต้องใส่ใจให้ความสำคัญกับการแก้ปัญหา ต่างสถานที่ก็มีปัญหาที่ต่างกันไป ทั้งเรื่องของฝุ่น เสียงรบกวน สภาพแวดล้อมที่ไม่เป็นส่วนตัวหรือภาพที่ไม่ชวนมอง นอกจากนี้ ในงานออกแบบยังควรมีฟังก์ชันการใช้งานที่เอื้อกับไลฟ์สไตล์ของผู้พักอาศัย สร้างพื้นที่หนึ่งเดียวให้มนุษย์และธรรมชาติสามารถเชื่อมโยงกันได้มากขึ้นกว่าเดิม
นิตยสาร บ้านและสวน ฉบับเดือนกุมภาพันธ์ 2569
เจ้าของ : คุณณริดา
ออกแบบ : HAUS 51 Studio โดยคุณภาสกร – คุณสุภานันท์ เอกจิโรภาส
เรื่อง : วชิรพงศ์ หวลบุตตา
ภาพ : อนุพงษ์ ฉายสุขเกษม
