บ้านปูนทรงกล่อง โปร่งด้วยอิฐช่องลม และซ่อนผาจำลองไว้ภายใน

แม้ว่ารูปทรงของบ้านหลังนี้จะไม่ได้สื่อสัญลักษณ์ของความเป็นบ้านในแบบที่เราคุ้นชิน อีกทั้งตัวอาคารยังดูคล้ายกล่องสี่เหลี่ยมสีขาวเรียบที่นิ่งจนเกือบจะดุดัน แต่เมื่อมีช่องเปิดกว้างๆ ให้อาคารทรงกล่องพร้อมกับแพตเทิร์นของอิฐช่องลมที่มีความหลากหลายตั้งแต่แนวรั้วหน้าบ้านร้อยเรียงต่อเนื่องไปทั่วผนังอาคาร จึงเหมือนกับเติมรอยยิ้มของความปลอดโปร่งและทำให้ตัวอาคารดูสนุกสนานผ่อนคลายและมีเสน่ห์ขึ้นมาทันที บ้านปูนทรงกล่อง

เจ้าของ : คุณมนต์ทิพย์ ลิปิสุนทรและคุณวิบูลย์ศิริ วิบูลย์มา

สถาปนิก : Anonym โดยคุณพงศ์ภัทร เอื้อสังคมเศรษฐ์ และคุณปานดวงใจ รุจจนเวท

บ้านปูนทรงกล่อง อิฐช่องลม ventilatedhouse
มองจากด้านนอกจะเห็นตัวบ้านเป็นรูปทรงเหมือนกล่องสี่เหลี่ยมที่กรุผิวผนังด้วยอิฐช่องลมเกือบรอบ เพราะเป็นด้านที่หันไปทางทิศใต้จึงใช้อิฐช่องลมช่วยป้องกันแสงแดดและสร้างความเป็นส่วนตัวให้พื้นที่ในบ้าน โดยไม่ปิดกั้นให้ลมพัดผ่าน ต่อเนื่องไปถึงส่วนของรั้วบ้านด้วยเช่นกัน
บ้านปูนทรงกล่อง อิฐช่องลม ventilatedhouse
เพดานในส่วนทางเดินหน้าบ้านและโรงรถด้านซ้าย ยังมีการเจาะช่องเพื่อเปิดรับแสงสว่างไม่ให้พื้นที่ดูปิดทึบ
บ้านปูน อิฐช่องลม ventilatedhouse
การเรียงร้อยแพตเทิร์นให้แตกต่างและไล่ระดับปริมาณของช่องจากชั้นล่างไปเปิดมากที่ชั้นบนสุดเพื่อรักษาความเป็นส่วนตัว

นั่นเพราะว่า บ้านหลังนี้ออกแบบขึ้นมาเพื่อเน้นฟังก์ชันการใช้งานภายในตามความต้องการของคุณหนูมนต์ทิพย์ ลิปิสุนทรและคุณโป้ง-วิบูลย์ศิริ วิบูลย์มา ผู้เป็นเจ้าของ ที่อยากได้พื้นที่สำหรับอยู่อาศัยถึง 3 ครอบครัว บนที่ดินเดิมซึ่งมีลักษณะเหมือนสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาดราว 200 ตารางวา ฟังก์ชันภายในจึงเป็นตัวกำหนดผังพื้นที่เกือบ 1,000 ตารางเมตรใน บ้านปูนทรงกล่อง ขนาด 4 ชั้น ซึ่งเน้นมุมที่มองจากภายในออกมามากกว่าสร้างรูปทรงของบ้านให้โดดเด่นแล้วค่อยใส่ฟังก์ชันเข้าไป

เราเคยลองไปหาทำเลอื่นดูเหมือนกัน แต่สุดท้ายก็เลือกที่จะรื้อบ้านหลังเดิมที่เก่ามากแล้วออก เพื่อสร้างหลังใหม่ให้ใหญ่พอสำหรับการใช้งาน โดยรวมครอบครัวคุณพ่อคุณแม่ของเราสองคนมาอยู่ด้วยกัน และยังมีห้องเผื่อสำหรับน้าและน้องสาวไว้ด้วยคุณโป้งเล่าถึงโจทย์เริ่มต้น และเสริมด้วยว่าเขาเองก็ทำงานด้านรับเหมาตกแต่งภายในอยู่แล้ว อีกทั้งชอบในผลงานการออกแบบบ้านที่มีเส้นสายเรียบนิ่งของทีมสถาปนิก Anonym จึงน่าจะร่วมกันสร้างบ้านหลังนี้ได้ดี

บ้านปูนทรงกล่อง ventilatedhouse
คอร์ตภายในบ้านเป็นส่วนของโถงนั่งเล่นที่มองเห็นทางเดินซึ่งออกแบบให้สลับเยื้องกันในแต่ละชั้น เพื่อให้ลมและแสงเข้าถึงได้ ขณะเดียวกันคนในบ้านก็ยังมีปฏิสัมพันธ์ร่วมกันได้แม้จะทำกิจกรรมอยู่คนละมุม
บ้านปูนทรงกล่อง ventilatedhouse
ชั้นล่างเป็นพื้นที่ส่วนกลางที่เปิดโล่งและเชื่อมต่อถึงกันระหว่างโถงนั่งเล่น ส่วนรับประทานอาหาร และครัวด้านในสุด ภายในบรรยากาศที่โปร่งโล่งตา
บ้านปูนทรงกล่อง ventialtedhouse
นอกจากการเปิดคอร์ตโปร่งให้แสงจากด้านบนลงมา ยังมีการเปิดจากผนังด้านข้างออกไปที่สวนหลังบ้านเพื่อดึงความสดชื่นของพื้นที่สีเขียวเข้ามาในบ้านด้วย
บ้านปูนทรงกล่อง ventialtedhouse
การเลือกใช้เฟอร์นิเจอร์ตกแต่งภายในเน้นโทนสีเทาที่ต่อเนื่องกลมกลืนไปกับสีของผนังคอนกรีต โดยการเปิดโล่งของพื้นที่ยังทำให้สมาชิกในครอบครัวมองเห็นกันและกันได้อย่างอุ่นใจ
บ้านปูนทรงกล่อง ventilatedhouse
ส่วนรับประทานอาหารจัดวางให้อยู่ในมุมที่ใกล้กับพื้นที่สวนมากที่สุด โดยใช้ผนังกระจกบานสูงจากพื้นจรดเพดานเพื่อเปิดมุมมองได้กว้างตา

บ้านปูนทรงกล่อง ventilatedhouse

บ้านปูนทรงกล่อง ventilatedhouse
ทางเดินระหว่างชั้นที่ออกแบบมาให้สลับเยื้องแบบไม่บดบังกัน ทั้งเพื่อให้ลมและแสงที่ผ่านได้ดีขึ้น
บ้านปูนทรงกล่อง ventilatedhouse
เพราะคุณแม่ของคุณหนูชอบทำขนม สถาปนิกจึงออกแบบครัวส่วนนี้ให้เปิดกว้างเพื่อให้เชื่อมต่อกับมุมอื่นๆ โดยรอบได้ง่าย โดยเฉพาะส่วนนั่งเล่น

สถาปัตยกรรมที่เปิดให้สายลมพัดผ่าน

สิ่งแรกที่คุณบอยพงศ์ภัทร เอื้อสังคมเศรษฐ สถาปนิกผู้ออกแบบสัมผัสได้เมื่อมาดูพื้นที่คือสายลมเย็นที่ปะทะผ่าน เพราะหน้าบ้านหันไปทางทิศใต้และเป็นแนวช่องลมที่ดี ทำให้เกิดแรงบันดาลใจในการออกแบบบ้านที่เน้นการเปิดช่องลมควบคู่ไปกับคว้านสเปซภายในให้เกิดเป็นคอร์ตหน้าบ้านและตรงกลาง โดยคอร์ตหน้าบ้านออกแบบให้เป็นหน้าผาจำลองเพื่อรองรับไลฟ์สไตล์ที่หลงใหลการปีนผาของคุณโป้ง และคอร์ตตรงกลางเป็นแกนเชื่อมต่อมุมมองของทุกพื้นที่ในบ้าน รวมถึงเป็นช่องรับแสงธรรมชาติซึ่งส่องผ่านจากช่องหลังคากระจกใสด้านบนลงมา

เราออกแบบภายในให้เหมือนเซอร์วิสอพาร์ตเมนต์ที่แยกพื้นที่ของครอบครัวไว้ในแต่ละชั้น โดยมีชั้นล่างเป็นพื้นที่ส่วนกลางร่วมกัน แล้วเปิดสเปซให้ลมหมุนเวียนได้ตั้งแต่คอร์ตปีนผาด้านหน้าเข้ามาถึงโถงนั่งเล่นด้านในซึ่งเป็นอีกคอร์ตหนึ่งที่มองเห็นทางเดินของแต่ละชั้นวางสลับเยื้องกัน และเติมแลนด์สเคปแทรกไปกับตัวบ้านด้วยการออกแบบกระบะปลูกต้นไม้เพื่อให้ทุกชั้นมีพื้นที่สีเขียวของตัวเอง เวลาใช้พื้นที่ทางเดินก็จะไม่รู้สึกเวิ้งว้างเพราะยังมองเห็นพื้นที่ส่วนอื่นได้ ส่วนหลังคากลางคอร์ตนี้เป็นกระจกใสติดฟิล์มกันร้อนและยกผนังก่อนถึงหลังคาไว้เกือบเมตรเพื่อเจาะเป็นช่องให้ลมถ่ายเทได้ ตามไดอะแกรมแล้วจึงมีช่องทางให้ลมเข้าออกในแต่ละชั้นได้ไปจนถึงชั้นบนสุดของบ้าน ในขณะที่การวางผังห้องจะยังมีความเป็นส่วนตัวอยู่

บ้านปูนทรงกล่อง ventilatedhouse
ผนังข้างทางเดินก็ยังเปิดโปร่งมองเห็นคอร์ตในส่วนปีนผาและคอร์ตบริเวณโถงนั่งเล่นได้
บ้านปูนทรงกล่อง ventilatedhouse
ในแต่ละชั้นยังมีส่วนนั่งเล่นและแพนทรี่ของตัวเอง พร้อมกับพื้นที่สีเขียวในหลากหลายดีไซน์ โดยชั้นนี้ออกแบบไว้เป็นระเบียงพร้อมช่องปลูกต้นไม้ และยังมีผนังอิฐช่องลมที่ทำให้แสงแต่ละวันที่สาดส่องมีมิติขึ้น
บ้านปูนทรงกล่อง ventilatedhouse
ทางเดินชั้น3 ที่มีการแทรกกระบะปลูกต้นไม้ไว้ระหว่างกลาง
บ้านปูนทรงกล่อง ventilatedhouse
มุมมองที่เปิดให้เห็นองค์ประกอบของแพตเทิร์นจากอิฐช่องลมที่โอบล้อมตัวอาคารกับกระบะปลูกต้นไม้ซึ่งเป็นวิธีนำแสงและลมให้หมุนเวียนเข้าบ้านโดยไม่สูญเสียความเป็นส่วนตัว
บ้านปูนทรงกล่อง ventilatedhouse
ด้านบนสุดของคอร์ตในบ้านบริเวณโถงนั่งเล่นปิดด้วยหลังคาที่เป็นกระจกใสติดฟิล์มกันร้อนเพื่อให้แสงธรรมชาติยังคงส่องผ่านได้ และยังทำช่องว่างของผนังก่อนถึงหลังคาเพิ่มเพื่อให้ระบายลมร้อนออกไปด้วย

ผนังคอนกรีตกับการเปิดของอิฐช่องลม

ต่อเนื่องจากแนวคิดการเปิดช่องให้สายลมพัดผ่าน สถาปนิกยังเลือกใช้อิฐช่องลมโอบล้อมเป็นผนังส่วนใหญ่ของบ้าน ยกเว้นส่วนทิศตะวันตกที่เน้นการปิดทึบและกำหนดให้เป็นพื้นที่ของห้องน้ำไว้เพื่อใช้เป็นแนวป้องกันแสงแดดเข้าถึงในทุกๆ ชั้น อีกทั้งเพิ่มความน่าสนใจด้วยการผสมผสานแพตเทิร์นของอิฐช่องลมที่หลากหลาย และไล่เรียงช่องเปิดมากขึ้นตามระดับการเข้าถึงในแต่ละชั้นจากชั้นล่างที่มีช่องเปิดน้อยเพื่อคงความเป็นส่วนตัวจากภายนอก และค่อยๆ มากขึ้นไปจนถึงชั้นบนสุด ซึ่งคุณหนูผู้เป็นเจ้าของบ้านได้ขอลดแนวปิดของผนังบางส่วนลงให้โปร่งตาขึ้นเพื่อรับทั้งลมดีๆ และวิวจากมุมสูง จนกลายเป็นที่มาของชื่อที่เธอตั้งให้บ้านนี้ว่า “บ้านสายลม”

นอกเหนือจากผนังที่เป็นอิฐช่องลมแล้ว ในส่วนที่จำเป็นต้องปิดนั้นเป็นผนังคอนกรีตเปลือยผิวที่เรียบง่ายและตรงไปตรงมาก ไม่ปรุงแต่งเพิ่มเติม เช่นเดียวกับส่วนของโครงสร้างที่เพียงแค่ฉาบเรียบและโชว์ให้เห็นเป็นแนวโครงสร้างอย่างตั้งใจ ส่งผลไปยังดีไซน์ที่เปิดเปลือยของวัสดุคอนกรีตในอีกหลากหลายมิติตามส่วนต่างๆ ของบ้าน ไม่ว่าจะเป็นผนังฉาบพิเศษภายในซึ่งเป็นวัสดุนำเข้าที่ให้ความเรียบเนียนไม่มีฝุ่นติดมือ ส่วนคานคอนกรีตที่เปลือยผิว และผนังคอนกรีตด้านนอกที่สร้างลวดลายจากการใช้เกรียงขูดในแนวตั้ง

บ้านปูนทรงกล่อง ventilatedhouse
ห้องนอนของคุณหนูและคุณโป้งเน้นโทนสีขาวเรียบ ตกแต่งกรุหัวเตียงด้วยลามิเนตสีเข้มเพิ่มน้ำหนักและความอบอุ่นของห้องไว้
บ้านปูนทรงกล่อง ventilatedhouse
ด้านหลังโต๊ะทำงานเป็นผนังอิฐช่องลม ทำหน้าที่เป็นฟาซาดกันความร้อนไม่ให้ปะทะกับผนังบ้านโดยตรงแต่ยังอนุญาตให้แสงส่องผ่านได้

บ้านปูนทรงกล่อง ventilatedhouse

ชีวิตที่เติมเต็มสเปซ

ภายในบ้านสีคอนกรีตที่เปลือยผิวนี้ยังกลายเป็นเหมือนแกลเลอรี่ขนาดใหญ่ที่เปิดโอกาสให้คุณหนูและคุณโป้งได้เติมตัวตนและความชอบส่วนตัวเข้าไปด้วย โดยคุณโป้งเล่าว่า ผมออกแบบตกแต่งภายในเองจากโทนสีเทาๆ ของคอนกรีต เฟอร์นิเจอร์หลักอย่างโซฟาก็เลยเป็นโทนสีเทา ผสมกับผนังกรุลามิเทตลายไม้โทนสีอ่อนเพื่อไม่ให้ดิบเกินไป บางจุดเล่นกับดีเทลของเส้นเล็กๆ เซาะร่องไปบนผนัง หรือปล่อยแอร์เปลือยโชว์เพื่อให้เพดานยกสูงได้แบบไม่มีฝ้าปิด เพราะเราชอบโทนสีธรรมชาติๆ ของวัสดุ บางจุดก็เว้นว่างไว้สำหรับวางงานศิลปะหรืองานปั้นในอนาคตของคุณหนู แต่ถ้าเป็นห้องนอนผมเลือกใช้พื้นไม้ที่เป็นวัสดุใหม่คล้ายๆ พีวีซีพิมพ์ลายไม้ กันน้ำได้ ไม่มีปัญหาเรื่องความชื้นหรือเชื้อรา ที่สำคัญคือทั้งหมดต้องเน้นให้ดูแลทำความสะอาดง่ายด้วยครับ

ผาจำลอง ventilatedhouse

Living with Passion

เพราะความชอบปีนผาจำลองของคุณโป้ง ทำให้คอร์ตหน้าบ้านกลายเป็นหน้าผาจำลองที่ออกแบบขึ้นมาพิเศษให้เป็นส่วนหนึ่งของบ้าน และกลายเป็นผาจำลองในบ้านที่สูงที่สุดด้วยระดับความสูงเทียบเท่าบ้านขนาด 4 ชั้น อยู่ในมุมที่อากาศถ่ายเทดี แถมยังติดตั้งพัดลมเพิ่มไว้ด้วย เช่นเดียวกับการติดตั้งไฟแอลอีดีที่เปลี่ยนสีได้และสามารถสร้างบรรยากาศให้เหมือนกับแสงจันทร์ในเวลาที่ปีนผายามค่ำคืน

คุณโป้งเล่าที่มาของความหลงใหลการปีนผาไว้ว่า เมื่อก่อนผมทำแต่งานไม่ได้ออกกำลังกายเลยจนสุขภาพย่ำแย่ ก็เลยชวนคุณหนูไปออกกำลังกาย ลองเล่นหลายอย่างแล้วก็มาติดใจปีนผาที่สุด มันเป็นกีฬาที่ได้ใช้สมาธิ คิดถึงเส้นทางที่จะปีน แก้ปัญหา และต้องเอาชนะใจตัวเองด้วย ผมไม่ค่อยปีนผาจริง แต่ชอบผาจำลองมากกว่า เล่นแล้วสุขภาพดีอย่างเห็นได้ชัด และคิดว่าจะเล่นไปจนแก่ ก็เลยตัดสินใจทำผาจำลองที่บ้าน ออกแบบเองและปรึกษากับนักปีนผารุ่นพี่ด้วย ตอนแรกทำด้านซ้ายให้เหมาะกับการปีนเริ่มต้นด้วยกำลังขา ด้านขวาเน้น Overhang ที่ใช้กำลังแขน แต่พอปีนจนชำนาญผมก็ปรับปุ่มให้มันยากขึ้น ซึ่งพื้นที่ตรงนี้ออกแบบให้ปีนได้ทั้งวันทั้งคืน แต่ส่วนใหญ่ผมเลือกจะปีนตอนเช้า สัปดาห์ละ2 ครั้ง ครั้งละเป็นชั่วโมง เพื่อให้กล้ามเนื้ออยู่ตัวและเป็นการคาร์ดิโอก่อนอาบน้ำออกไปทำงานด้วย การมีผาจำลองในบ้านแบบนี้ทำให้เราสามารถออกกำลังกายเมื่อไรก็ได้ แถมยังอยู่ในพื้นที่ที่คนในบ้านยังมองเห็นและเข้าถึงได้ด้วย

บ้านปูนทรงกล่อง อิฐช่องลม ventilatedhouse
มุมมองจากสวนหลังบ้านกลับเข้าไปในตัวบ้านจะเห็นแนวอิฐช่องลมที่สวยงามกับช่องเปิดสำหรับวางต้นไม้ด้านข้าง
บ้านปูนทรงกล่อง ventilatedhouse
บรรยากาศยามค่ำคืนที่แสงไฟในบ้านส่องผ่านช่องเปิดที่หลากหลายได้อย่างกลมกล่อมและสวยงาม

เราเชื่อว่า ไม่เพียงแต่เฟอร์นิเจอร์หรือของตกแต่งเท่านั้นที่มาเติมเต็มสเปซในโทนสีเทาๆ นี้ แต่ทุกชีวิตในบ้านที่เคลื่อนไหวไปตามกิจกรรมประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นเสียงเพลงที่คุณหนูเปิดกล่อมพื้นที่ในบ้านตลอดวัน กลิ่นขนมอบหอมๆ  จากเตาที่คุณแม่ทำอยู่ในห้องครัว หรือเสียงเรียกพลังจากคุณโป้งที่กำลังปีนป่ายผาจำลองอยู่หน้าบ้าน แม้แต่ละคนจะอยู่กันคนละมุม แต่ทั้งเสียงและความเคลื่อนไหวก็ร่วมกันสร้างบรรยากาศให้กับการใช้ชีวิตในบ้านนี้ได้อย่างอบอุ่นใจ

เรื่อง : ภัทรสิริ โชติพงศ์สันติ์

ภาพ : ศุภกร ศรีสกุล

สไตล์ : อรญา ไตรหิรัญ


บ้านปูนเปลือยผสมโครงเหล็ก ที่มีกลิ่นอายลอฟต์นิดๆ

บ้านปูนเรียบๆ ที่ตกแต่งด้วยงานไม้เก่า