สรุปวิธีตอนกิ่งต้นไม้แสนง่าย แบบเข้าใจและทำตามได้ไม่ยาก

วิธีตอนกิ่ง เป็นวิธีขยายพันธุ์ ที่ใช้กับพืชได้หลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นฝรั่ง มะเฟือง มะนาว เลมอน ส้ม ลิ้นจี่ มะเดื่อฝรั่ง ทับทิม ชมพู่ มะม่วง นิยมทำบาดแผลด้วยการควั่นกิ่งจะออกรากได้ง่ายที่สุด นิยมทำในฤดูฝน เพราะไม่ต้องคอยรดน้ำ โดยเลือกตอนกิ่งแก่ที่เจริญในปีที่แล้วหรือในปีเดียวกันก็ได้ แต่ต้องเป็นกิ่งที่แข็งแรง ไม่อ่อนหรือแก่เกินไป เลือกกิ่งที่เจริญตั้งขึ้นจะออกรากดีกว่ากิ่งที่ทอดเอียงในแนวระนาบหรือกิ่งที่ห้อยลง แล้วทำแผลบนกิ่งให้ชิดใต้ข้อ

เปลือกต้นไม้ที่ถูกควั่น

ควั่นเปลือก

เริ่มจากควั่นแผลบน ใช้มีดควั่นเปลือกตำแหน่งชิดใต้ข้อให้รอบกิ่ง โดยกดคมมีดเบาๆให้ลึกเพียงสัมผัสเนื้อไม้ จากนั้นควั่นแผลล่างให้ห่างจากแผลบนลงมาประมาณเท่าเส้นรอบวงของกิ่งหรือ 1.5 – 2.5 เซนติเมตร กรีดเปลือกในแนวตั้งระหว่างแผลบนและล่าง แล้วลอกเปลือกออก ใช้มีดขูดกิ่งบริเวณรอยควั่น โดยวางคมมีดหรือสันมีดให้ต่ำกว่ารอยควั่นบนเล็กน้อยและขูดลงมาข้างล่างทางเดียว เพื่อไม่ให้รอยควั่นด้านบนช้ำเพราะเป็นตำแหน่งออกราก ถ้ารอยควั่นด้านบนช้ำจะไม่ออกราก การขูดต้องทำอย่างเบามือให้รอบกิ่งจนหมดความรู้สึกลื่นเมื่อสัมผัส

อุปกรณ์ที่จำเป็น

มีดตอนกิ่ง เป็นมีดที่มีด้านคมโค้งหรือตรง ใช้เพื่อการควั่นกิ่ง ปัจจุบันมีการดัดแปลงคีมสำหรับควั่นกิ่ง ซึ่งสะดวกในการใช้งานมากขึ้น

ตุ้มตอน ทำจากขุยมะพร้าวที่ผ่านการแช่น้ำแล้ว 1 คืน บีบให้พอชื้นแล้วบรรจุในถุงพลาสติกขนาด 3 – 5 นิ้วหรือใหญ่กว่านั้นขึ้นอยู่กับขนาดกิ่งที่ต้องการตอน

กาบมะพร้าว อาจใช้แทนตุ้มตอน แต่ต้องแช่น้ำจนนุ่ม ทุบแผ่เป็นแผ่น ตัดกว้าง 5 – 10 เซนติเมตร แช่น้ำไว้จนกว่าจะนำมาใช้งาน

แผ่นพลาสติกใส ขนาดเท่ากาบมะพร้าว หรือใช้ถุงพลาสติกแทน

เชือกพลาสติก สำหรับมัดแผ่นพลาสติกกับกาบมะพร้าวให้ติดกับกิ่งตอน

ลวดตะกั่ว สำหรับวางขวางบนบาดแผล

Step 1 เลือกกิ่งกึ่งแก่กึ่งอ่อนที่มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 5 – 10 มิลลิเมตรหรือมากกว่า (ขนาดเท่าดินสอ) ยาวประมาณ 50 เซนติเมตร ทำแผลบนกิ่งให้อยู่ชิดใต้ข้อ และแซะเปลือกออก แล้วทาฮอร์โมนเร่งราก ที่รอยควั่นด้านบน

Step 2 ใช้มีดผ่าตุ้มตอนให้แบะออกแล้วหุ้มบนบาดแผลของกิ่งตอนให้ปลายตุ้มตอนอยู่ด้านล่าง มัดเชือกให้แน่นไม่โยกคลอนและติดแน่นกับกิ่ง

Step 3 ประมาณ 2 – 3 สัปดาห์จะเริ่มแตกรากใหม่ ถ้าตุ้มตอนแห้งควรให้น้ำเพิ่มจนขุยมะพร้าวชื้นแต่ไม่แฉะ

Step 4 เมื่อรากเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลจึงตัดแยกกิ่งตอนจากต้นแม่ แกะถุงพลาสติกตุ้มตอนออก แล้วชำในถุงหรือกระถางให้ต้นสมบูรณ์ก่อนนำไปปลูกต่อ

ตอนโดยถ้วยพลาสติกแทนตุ้มตอน

Step 1 ควั่นกิ่งใต้ข้อผูกไม้จิ้มฟันไว้ใต้แผลให้ห่างจากแผลประมาณ 2 – 4 เซนติเมตร เพื่อรองรับแก้วพลาสติก

Step 2 ผ่าถ้วยพลาสติกในแนวยาวแล้ว สวมลงในกิ่งที่ควั่นไว้ให้อยู่บนไม้จิ้มฟัน

Step 3 ใช้เทปกาวปิดรอยผ่าด้านข้างแล้วใส่ดินปลูกที่รดน้ำพอชื้น กดเบาๆให้กิ่งไม่ขยับ

Step 4 ปิดฝาพลาสติกและใช้เทปกาว ปิดทับบริเวณรอยผ่า รัดด้วยยางให้ฝาปิดสนิท

Step 5 ใช้ไม้ค้ำไม่ให้กิ่งเอนหรือหัก และห่อถ้วยด้วยกระดาษหนังสือพิมพ์เพื่อป้องกันแสงแดดและน้ำฝน

Step 6 อีกประมาณ 20 วันจะเริ่มแตกรากให้เห็น เมื่อแตกรากเต็มถ้วยจึงตัดไปชำต่อ

Tips

  • ควรระวังอย่าให้วัสดุปลูกแฉะเกินไป เพราะอาจทำให้กิ่งเน่าได้
  • ระยะเวลาในการแตกรากขึ้นอยู่กับชนิดพืชและความสมบูรณ์ของกิ่ง

อ่านเรื่องราวเทคนิคการขยายพันธุ์พืชด้วยวิธีต่างๆ ที่ได้จากประสบการณ์จริงเพิ่มเติมได้ที่

คลิกเพื่อสั่งซื้อ