วิธีง่ายๆในการแยกต้นไม้แฝดสาม ตะแบก เสลา อินทนิล ให้ออก ไม่มีดอกก็แยกได้

พรรณไม้หลายชนิดโดยเฉพาะไม้ต้นขนาดใหญ่ที่ปลูกทั่วไปตามสวนสาธารณะหรือริมถนนในเมืองไทย เมื่อออกดอกพร้อมกันสะพรั่งกลายเป็นภาพที่สวยงามจับตา หลายชนิดมีลักษณะคล้ายกันมากจนบางครั้งทำให้สับสน อย่างตะแบก เสลา อินทนิล ไม่แน่ใจว่าต้นที่เห็นและต้องการซื้อกลับไปปลูกที่บ้านบ้าง ใช่ชนิดเดียวกันหรือไม่

ไม้ดอกสีชมพู

ไม้ดอกสีชมพู

ต้นที่มีดอกเป็นช่อสีชมพูอมม่วงอย่าง เสลา ตะแบก และอินทนิล ซึ่งต่าง ก็เป็นสมาชิกในวงศ์ Lythraceae เราจึงมักเข้าใจผิดและเรียกชื่อสลับกันอยู่บ่อยครั้ง คอลัมน์ลงสวนฉบับนี้ จึงนำลักษณะที่เหมือนและแตกต่างของพันธุ์ไม้เหล่านี้มาเปรียบเทียบให้เห็นชัดเจนกันมากขึ้น

ไม้ดอกสีชมพู เสลา ไม้ดอกสีม่วง

เสลา หรืออินทรชิต ตะแบกขน

เสลาใบใหญ่ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Lagerstroemia loudonii Teijsm. & Binn.เป็นไม้ต้นผลัดใบสูง 10 – 20 เมตร เปลือกลำต้นสีเทาเข้มเกือบดำ ผิวขรุขระ มีรอยแตกเป็นร่องตื้นๆ ตามยาว ปลายกิ่งย้อยลู่ลงต่ำแผ่นใบค่อนข้างหนามีขนนุ่มทั้งสองด้าน ดอกออกเป็นช่อตามง่ามใบและปลายกิ่งมีหลายสี เช่นสีม่วงม่วงอมแดง และขาว ออกดอกเดือนธันวาคม-มีนาคม ชอบแดดเต็มวัน ทนแล้งนิยมปลูกในสวนริมถนนและทางเดิน

 ไม้ดอกสีชมพู อินทนิล

 

ตะแบก

ตะแบก มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Lagerstroemia floribunda Jack var.floribunda เป็นไม้ต้นผลัดใบสูง 15-20 เมตรเปลือกลำต้นเรียบเป็นมันสีเทามีรอยเป็นวงสีขาวรอบต้นคล้ายเปลือกต้นฝรั่งปลายใบมีติ่งแหลมเล็กใบอ่อนสีแดงและมีขนปกคลุมใบแก่เกลี้ยงดอกออกเป็นช่อที่ปลายกิ่งโค้งชูเหนือเรือนยอด ดอกบานวันแรกสีม่วงอมชมพู ต่อมาเปลี่ยนเป็นสีขาว ออกดอกเดือนกรกฎาคม-กันยายน โตช้าชอบแดดเต็มวัน ทนแล้ง นิยมปลูกริมถนนทางเดิน และริมบ่อน้ำตะแบก

 

อินทนิลน้ำ

อินทนิล หรืออินทนิลน้ำ มีชื่อ วิทยาศาสตร์ว่า Lagerstroemia speciosa(L.) Pers. เป็นไม้ต้นผลัดใบ สูง 10 – 25 เมตร เปลือกลำต้นสีเทาหรือสีน้ำตาลอ่อน ผิวค่อนข้างเรียบ อาจตกสะเก็ดเป็นแผ่นบางๆ บ้างเล็กน้อย ปลายใบแหลแผ่นใบค่อนข้างหนาเป็นมันทั้งสองด้านไม่มีขน ดอกออกเป็นช่อตั้งที่ปลายกิ่ง ดอกสีม่วงสด ม่วงอมชมพูหรือชมพู และสีจะซีดจางลง เมื่อดอกโรยออกดอกเดือนมีนาคม-มิถุนายน ชอบแดดเต็มวัน ทนแล้ง นิยมปลูกริมถนนทางเดินและริมบ่อน้ำ

วิธีการแยกต้นไม้สามชนิดให้ออก

เปลือกลำต้นของต้นไม้ทั้ง 3 ชนิดเป็นวิธีการจำแนกที่ง่ายที่สุด แม้ไม่ได้ออกดอก ก็สามารถแยกออกได้ในทันที

ลำต้น

“เสลาเปลือกแตก ตะแบกเปลือกหลุด อินทนิลเปลือกเรียบ”

เสลา : เปลือกต้นสีเทาเข้มเกือบดำ ผิวขรุขระ มีรอยแตกเป็นทางยาว

ตะแบก : เปลือกต้นเรียบเป็นมันสีเทา มีรอยหลุดเป็นวงสีขาวรอบต้น

อินทนิล : เปลือกลำต้นสีเทาหรือน้ำตาลอ่อน ค่อนข้างเรียบ อาจจะตกสะเก็ดเป็นแผ่นบางๆ บ้างเล็กน้อย

อีกจุดหนึ่งที่ต่างกันคือใบ แต่อาจต้องสังเกตเป็นพิเศษยากกว่าลำต้น

ใบ

เสลา : ใบเดี่ยวเรียงตรงข้าม รูปไข่แกมรูปขอบขนาน ปลายใบเรียวแหลมเป็นติ่ง โคนใบมน แผ่นใบค่อนข้างหนา มีขนนุ่ม กิ่งย้อยลู่ลงสู่พื้น

ตะแบก : ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปใบหอก ปลายใบมน มีติ่งแหลมเล็ก มีขนปกคลุม ใบแก่เกลี้ยง

อินทนิล : ใบเป็นใบเดี่ยว ออกตรงข้ามกันหรือออกเยื้องกันเล็กน้อย ลักษณะของใบเป็นรูปทรงขอบขนานหรือรูปขอบขนานแกมรูปหอก ขอบใบเรียบหรือเป็นคลื่นเล็กน้อย ส่วนปลายใบเรียวและเป็นติ่งแหลม เกลี้ยงและไม่มีขน


เรื่อง : อังกาบดอย

ภาพ : คลังภาพสำนักพิมพ์บ้านและสวน

พรรณไม้คู่เหมือน

 58 ไม้ยืนต้นที่ใช้ค้ำประกันเงินกู้ได้