ฟาร์มผักบนดาดฟ้าของกลุ่มคนตัวเล็กที่เปลี่ยน “ขยะอาหาร” ให้เป็น “อาหาร” อีกครั้ง

Bangkok Rooftop Farming คือ กลุ่มคนรุ่นใหม่ที่เหล่าสมาชิกต่างที่รวมตัวกันทำฟาร์มผัก บนดาดฟ้า ธุรกิจการจัดการขยะให้เป็นฟาร์มปลูกผักในแบบ Circular Economy

ออกแบบพื้นที่ทำเกษตรในแบบ “โคก หนอง นา โมเดล”

อะไรคือ ” โคกหนองนา โมเดล ” อีกหนึ่งปรัชญาในการออกแบบพื้นที่ทำเกษตรตามศาสตร์พระราชา ซึ่งสามารถสร้างประโยชน์จากแนวคิดได้อย่างเห็นผล

เคล (Kale) ผักเมืองนอกปลูกได้ในไทย ปลูกได้ตลอดปีแม้มีพื้นที่จำกัด

เคล คะน้าเคล หรือคะน้าใบหยิก (Curl Leaf Kale) เป็นผักกินใบยอดฮิตที่ใคร ๆ ต่างก็อยากปลูกประดับสวนครัว โดยเฉพาะในกลุ่มคนรักสุขภาพ ไม่ว่าจะปลูกในกระถางก็ดีหรือปลูกลงแปลงก็งาม เนื่องจากเป็นผักที่อุดมด้วยคุณค่าทางโภชนาการ จนได้ชื่อว่าเป็นราชินีแห่งผักใบเขียว หรือ The Queen of Greens เคล หรือ คะน้าเคล จัดเป็นพืชผักในวงศ์ Brassicaceae เช่นเดียวกับคะน้า กะหล่ำปลี บร็อคโคลี่ และกะหล่ำดอก มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Brassica oleracea L. Acephala group ชื่อสามัญหลายชื่อ ได้แก่ Kale, Curl Leaf Kale และ Leaf Cabbage เป็นพืชอายุหลายปีแต่นิยมปลูกและเก็บเกี่ยวเหมือนพืชอายุ 1-2 ปี ใบไม่ห่อหัว มีทั้งแบบใบหยิกสีเขียว ใบหยิกสีม่วงถึงแดง ใบยาวสีเขียว และใบยาวสีม่วงถึงน้ำตาล แม้เคลเป็นผักต่างประเทศ แต่มีหลายสายพันธุ์ที่เติบโตได้ดีและให้ผลผลิตงามในบ้านเรา สามารถปลูกได้ตลอดปี แต่จะโตได้ไว มีทรงพุ่มสวยสมบูรณ์ […]

ลงทุนไม่ถึง 1,000 บาท เป็นเจ้าของฟาร์มนกกระทาจิ๋วที่บ้านได้

 “นกกระทา” นับเป็นสัตว์ทางเลือกอีกชนิดหนึ่งที่สามารถเลี้ยงในพื้นที่บ้านได้ดีไม่แพ้ไก่ เป็ด และห่านที่นิยมเลี้ยงกันทั่วไป ข้อดีของนกกระทา คือ ขนาดตัวเล็ก ใช้พื้นที่น้อย ให้ผลผลิตเร็ว กินอาหารน้อย สำหรับเทคนิคการ เลี้ยงนกกระทา ครั้งนี้เรามีโอกาสมาที่ เอนก ฟาร์มนกกระทา จ.อ่างทอง ฟาร์มแห่งนี้นอกจากจะผลิตนกกระทาแบบครบวงจรแล้วยังมีการแปรรูปผลิตภัณฑ์นกกระทาที่น่าสนใจ พร้อมด้วยองค์ความรู้และประสบการณ์เลี้ยงมายาวนานกว่า 35 ปี คุณเอนก สีเขียวสด เจ้าของและผู้ก่อตั้ง เอนก ฟาร์มนกกระทา ประธานสภาอุตสาหกรรมจังหวัดอ่างทอง พร้อมด้วยรางวัลเกษตรกรดีเด่นแห่งชาติปี พ.ศ. 2543 รางวัลแห่งความภาคภูมิใจที่ทำให้เขามุ่งมั่นจะตอบแทนสังคม  และตั้งปณิธานว่าจะทำงานเพื่อประเทศชาติและแผ่นดิน จนเกิดโครงการสำหรับบุคคลทั่วไปที่สนใจเริ่มต้นเลี้ยงนกกระทาเพื่อผลิตอาหารเองในครอบครัว ต่อยอดเป็นอาชีพและสร้างรายได้เสริม ใช้เงินลงทุนไม่ถึง 1,000 บาทสามารถมีฟาร์มนกกระทาจิ๋วเป็นของตัวเอง ที่ช่วยปูพื้นฐานให้ผู้เริ่มต้นได้เป็นอย่างดี จุดเริ่มต้นเลี้ยงนกกระทา ย้อนกลับไปเมื่อประมาณ 35 ปีที่แล้วคุณเอนกเริ่มจากเลี้ยงนกกระทาบริเวณใต้ถุนบ้าน ซึ่งเป็นอาชีพตั้งแต่รุ่นพ่อและแม่ เมื่อเลี้ยงมาระยะหนึ่งกลับพบปัญหาคือแม่ค้าที่เคยรับซื้อไข่ทุกวันไม่ซื้อทำให้ไข่ที่มีอยู่จำนวนมากขายไม่ได้ แต่ปัญหาครั้งนั้นกลับเป็นจุดเริ่มต้นในการพัฒนาฟาร์มมาจนถึงทุกวันนี้ “ ผมออกไปหาตลาดเพื่อปล่อยไข่ที่มีอยู่ เดินทางเข้ามาปากเกร็ด บางซื่อ เตาปูน ราชวัตร เรามีไข่วันละ 2,000 ฟอง ซึ่งผ่านมา 5 […]

วิธีปลูกราสป์เบอร์รี่ ในเมืองไทยก็ปลูกได้ ด้วยเทคนิคที่ง่ายกว่าที่คิด

เทคนิคของ BerryCU สวนเบอร์รี่ในอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ซึ่งทำให้รู้ว่าการ ปลูกราสป์เบอร์รี่ ในเมืองไทยไม่ใช่เรื่องยากอย่างที่คิด

ผักสวนครัวกับรถพุ่มพวง กำไรที่ไม่ใช่เงินในยุคโควิด-19 ของบ้านไร่ไออรุณ

นี่อาจเรียกได้ว่า “รถพุ่มพวงที่สวยที่สุดในเมืองไทย” ในตอนนี้ ไอเดียไม่ธรรมดาของ คุณเบส – วิโรจน์ ฉิมมี ที่ได้รับผลกระทบจากโควิด – 19 ระบาดระลอกใหม่ ซึ่งทำให้ระนอง จังหวัดที่ตั้งของบ้านไร่ไออรุณ กลายเป็นพื้นที่สีแดง แขกที่เคยเข้าพักในฟาร์มสเตย์แสนอบอุ่นนี้ยกเลิกการจองทันที 100% แม้จะไม่มีการสั่งล็อกดาวน์อย่างเป็นทางการ นั่นทำให้รายได้ของที่นี่เกือบเท่ากับศูนย์ แต่พืชผลทางการเกษตรกับรถสองแถวคันเก่าที่เคยทำหน้าที่รับ-ส่งแขกเข้าพักกลับสร้างรอยยิ้มที่ประเมินค่าไม่ได้กลับมาอย่างมากมาย เพียงแค่เติมไอเดียที่เคยสะสมไว้ให้กลายมาเป็น “รถพุ่มพวงแห่งบ้านไร่” ที่เหมือนว่าจะโด่งดังที่สุดในตอนนี้ บ้านไร่ไออรุณ ยังคงเป็นฟาร์มสเตย์ที่เต็มไปด้วยความอบอุ่น การตกแต่งที่ไม่มากมายแต่ใช้ความเรียบง่ายดำเนินเรื่อง อ่อนหวานด้วยกลีบดอกไม้ ไม้ใหญ่ยังคงให้ร่มเงา แปลงผักอินทรีย์ยังคงผลิดอกออกผล ไก่ในเล้าดีไซน์สวยยังคงออกไข่ให้เป็นอาหาร บ้านพักที่ยังคงกลมกลืนไปกับบริบทรอบข้าง แต่การเปลี่ยนไปของโลกที่เผชิญกับการระบาดของไวรัสโควิด -19 ระลอกใหม่นี้ ทำให้ทุกอย่างหยุดชะงัก นำมาซึ่งการตื่นตัวและค้นหาทางออกที่ต่างไปจากการระบาดครั้งแรกเมื่อปี 2020 โดยเขาเลือกใช้บทเรียนนอกตำราจากปีนั้นมาสร้าง “สิ่งใหม่” ในครั้งนี้ บทเรียนจากโควิด – 19 รอบแรก ต้องได้มากกว่าการอยู่รอด เราเท้าความย้อนกลับไปช่วงที่โควิด – 19 ระบาดรอบแรกที่บ้านไร่ไออรุณต้องปิดให้บริการยาวๆ ทางออกที่พนักงานทุกคนร่วมสร้างด้วยกันคือการขายของออนไลน์ โดยเลือกขายน้ำพริกที่ปรุงเองสดๆ ลงแรงใส่ใจแบบเต็มเหนี่ยวเพื่อให้คนรับได้สิ่งที่ดีที่สุด ซึ่งนั่นก็ทำให้มีรายได้เข้ามาต่อชีวิตให้ทุกคนได้เป็นเงินก้อน แต่ครั้งนี้คุณเบสกลับเลือกเส้นทางเส้นใหม่ที่ยังไม่มีผลลัพธ์ให้เห็น “มันเริ่มจากที่ระนองมีผู้ติดเชื้อ […]

แปลงผักประหยัดน้ำ Wicking Garden Beds

วิธีที่ช่วยให้รดน้ำผักช่วยประหยัดน้ำ และเป็นตัวช่วยเมื่อยามที่ไม่ได้รดน้ำแปลงผัก นั่นคือการทำ แปลงผักวิคกิ้ง (Wicking Beds) ซึ่งคล้ายๆ กับแปลงผักคีย์โฮล

ผักกับแสง แดดแรงแค่ไหนถึงจะพอ

ตำแหน่งปลูกผักสวนครัวควรเลือกทิศไหนเพื่อปลูกผัก ลองมาทำความรู้จัก แสงแดด ปลูกผัก ซึ่งผักแต่ละชนิดก็ต้องการแสงแตกต่างกัน

ปุ๋ยสูตรผีบอก แต่ไม่ได้มาหลอกเพราะใช้ได้จริง

เคยสงสัยกันไหมว่าทำไมผงชูรส เครื่องดื่มชูกำลัง กะปิ นม น้ำตาล หรือแม้แต่ไข่ไก่ ที่ถูกใช้ประโยชน์ให้เป็นอาหารของต้นไม้ ซึ่งหากคร่ำหวอดในช่องทาง youtube จะเห็นว่ามีหลากหลาย youtuber ที่เป็นเกษตรกรท้องถิ่นได้นำสูตรเหล่านี้ไปใช้กับพืชผักสวนครัวแล้วได้ผลจริง วันนี้เราจะมาถอดรหัสดูกันสักหน่อย มีอะไรอยู่ในเครื่องปรุงและอาหารเหล่านี้ จึงทำให้เกิดประโยชน์ต่อพืชผักนอกเหนือจากประโยชน์ต่อร่างกายคนเรา ซึ่งแม้จะยังไม่ได้มีงานวิจัยรับรองถึงสัดส่วนและปริมาณของธาตุอาหาร มีเพียงข้อสรุปจากเวทีสัมนาทางการเกษตรที่อธิบายถึงชนิดของธาตุต่างๆ ที่อยู่ในอาหารเหล่านั้นแล้วถูกกระบวนการเมแทบอลิซึม (Metabolism) ทำให้พืชสามารถใช้ประโยชน์ได้ หรือแท้จริงแล้วเป็นเพียงแค่ความเชื่อ เป็นเพียงสูตรผีบอกที่เล่าต่อๆ กันมาเท่านั้น • รวมสูตรน้ำหมัก&ปุ๋ยหมัก สำหรับปลูกผักปลอดสารพิษ  • ปุ๋ยหมัก จากเศษอาหาร Zero Waste ในบ้านที่ทุกคนทำได้   1 | ผงชูรส เชื่อว่าหลายคนคงตกใจพอสมควรเมื่อรู้ว่าผงชูรสนั้นใช้บำรุงพืชผักได้ ผงชูรสคือโมโนโซเดียมกลูตาเมต (Monosodium glutamate) เป็นเกลือของกรดกลูตาเมต (Glutamic Acid) ซึ่งเป็นกรดอะมิโนชนิดหนึ่ง เป็นองค์ประกอบของโปรตีนทุกชนิด เป็นสารสำคัญต่อระบบการเผาผลาญ ผงชูรสเมื่อละลายน้ำจะอยู่ในรูปของกรดอะมิโนพืชสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ จึงช่วยกระตุ้นการออกดอกและทำให้ได้ผลผลิตเพิ่ม แต่ข้อควรระวังในการใช้งานคือฉีดพ่นแต่เพียงพอเหมาะในช่วงที่พืชผักเติบโตเต็มที่และใกล้จะติดดอกหรือออกดอกแล้ว ไม่ควรใช้ในตอนที่พืชผักกำลังเติบโต เพราะจะไปยับยั้งการสร้างราก 2 | เครื่องดื่มชูกำลัง ทำไมเวลาดื่มเครื่องดื่มชูกำลังแล้วรู้สึกชื่นใจ […]

25 เคล็ดลับสำหรับคนปลูกผักสวนครัว

ในจักรวาลของ เคล็ดลับปลูกผัก มีหลายเรื่องที่เป็นองค์ความรู้ ซึ่งเป็นตัวช่วยให้การปลูกผักสวนครัวได้ผลดีขึ้น ซึ่งจะมีทริคอะไรที่ใช้ได้จริงบ้าง

ไก่ซิลกี้ และไก่สวยงามอื่นๆ ในโรงเรือนที่เน้นทำง่าย ราคาถูก แต่ดูดี

วิธีเลี้ยง วิธีดูแล ไก่ซิลกี้ (Marco Silkie) มีอะไรที่ต้องรู้บ้าง ไก่น่ารัก สวยงาม ขนฟู ตัวกลม และมีสีสันหลากหลาย อาจทำให้ใครที่พบเห็นหลงเสน่ห์ได้ง่าย ๆ

ความจริงจังหลังโควิด-19 เมื่อสถาปนิกเริ่มเลี้ยงไก่กว่า 100 ตัว

ในภาพจำ คุณป่อง ปฐมา หรุ่นรักวิทย์ คือสถาปนิกหญิงผู้มากความสามารถ ซึ่งฝากผลงานกับเว็บไซต์บ้านและสวนมาแล้วมากมาย ในชื่อ CASE Studio เน้นงานออกแบบที่พ่วงท้ายด้วยคำว่า “ชุมชน” เพื่อสังคมส่วนรวม รวมถึงยึดโยงความเรียบง่ายในการใช้ชีวิตเข้ากับงานออกแบบ โดยสะท้อนผ่านบ้านพักอาศัยที่เธอออกแบบเอง แต่นอกจากภาพจำที่เล่าไป ความเรียบง่ายและเป็นกันเองของคุณป่องได้ถูกไฮไลต์ให้ชัดขึ้น เมื่อเราได้มาเยือนฟาร์มเกษตรอินทรีย์ที่เธอได้ซุ่มทำแบบ(ไม่)เงียบ นั่นคือการเลี้ยงไก่กว่า 100 ตัว ในเล้าไก่ที่ออกแบบเอง เรามาเยือนที่ดินผืนกว้างกว่า 2 ไร่ หลังโครงการมิโนะบุรี คอมมูนิตี้ภายใต้การดูแลของคุณป่องซึ่งได้รับการออกแบบขึ้นสำหรับรองรับไลฟ์สไตล์ของเด็กรุ่นใหม่ โดยมีกิจกรรมนันทนาการที่หลากหลายทั้งดนตรีและกีฬา ขณะที่ส่วนด้านหลังที่เรายืนอยู่นี้ คุณป่องเล่าว่าครั้งหนึ่งเธอเคยเปิดให้สมาชิกได้เข้ามาจับจองพื้นที่สำหรับปลูกผักสวนครัว แต่โครงการนี้กลับไม่ได้เกิดขึ้นอย่างจริงจังเท่าไหร่  เมื่อมีคนจองแต่ไม่มีใครเข้ามาใช้พื้นที่ปลูกผักตามที่ตั้งใจไว้ กลายเป็นจุดเปลี่ยนให้สถาปนิกท่านนี้ ถือโอกาสบรรจุอาชีพใหม่อย่าง “เกษตรกร” ให้กับตนเองไปโดยปริยาย ด้วยการลงมือปลูกผักและเลี้ยงไก่ไว้เก็บไข่รับประทานเองในครัวเรือน และใช้พื้นที่นี้เป็นโซนทำกิจกรรมในชื่อ “แปลงผักปลอดสารและบ้านสัตว์ปีก (Allotment & Farm) เกษตรกรมือใหม่ ผู้เริ่มต้นแบบไม่รู้จักไก่เลย เราขอเท้าความย้อนหลังไปถึงจุดเริ่มต้นในการทำฟาร์มไก่สไตล์สถาปนิก ซึ่งเป็นเหมือนโลกคนละใบกับงานประจำที่คุณป่องทำอยู่ นี่จึงนับเป็นก้าวใหม่ที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว “อยากเลี้ยงไก่มานานแล้ว แต่ไม่เคยเลี้ยงมาก่อนเลยในชีวิต เราเริ่มต้นจากการไปเสิร์ชหาฟาร์มไก่ใกล้บ้านว่าจะหาซื้อแม่พันธุ์มาจากที่ไหน ซึ่งเราไม่รู้ด้วยซ้ำว่าไก่ไข่ต้องเลี้ยงอย่างไร ตอนไปซื้อไก่ก็ถามคนขายว่าพี่จะเลี้ยงไก่ต้องเลี้ยงยังไง เขาแนะนำให้ซื้อแบบตัวโตพร้อมไข่ไปเลย เราเองก็กลัวว่าถ้าเลี้ยงลูกเจี๊ยบแล้วจะไม่รอด เลยซื้อตัวโตมาเลี้ยง ตอนนั้นยังมีเรื่องตลก […]

Farmshelf แปลงผักอัจริยะทำงานอย่างไร ดีจริงไหม?

บ้านไม่มีพื้นที่แต่อยากปลูกผัก Farmshelf แปลงผักอัจริยะ เป็นอีกหนึ่งเทคโนโลยีที่ตอบโจทย์คนเมือง ไม่ต้องดูแลมากมาย แต่ปลูกผักทานเองได้

ปักชำผักในขวดพลาสติก ขยายพันธุ์ง่าย ๆ ได้ผักเพิ่ม

มีผักหลายชนิด ที่สามารถขยายพันธุ์ด้วยการ ปักชำผัก โดยไม่ต้องเพาะต้นกล้าใหม่ เช่น หัวหอม หอมแบ่ง ผักกาดขาว ผักชี เเละแครอท หรือผักพื้นบ้านคู่ครัวไทย เช่น กะเพรา โหระพา สะระแหน่ เเละตะไคร้ ที่เด็ดก้านมาชำดินหรือชำน้ำรอให้รากงอก แล้วค่อยนำไปปลูกต่อได้ง่าย ๆ แต่ปัญหา ปักชำผัก ไม่ติด รากไม่งอก เน่าในน้ำ หรือแห้งตายในดิน ก็เกิดขึ้นได้เสมอ หากวิธีการชำและการดูแลไม่เหมาะสม ซึ่งประกอบด้วยปัจจัยหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นสภาพของน้ำ ดินที่ใช้ชำ กิ่งก้านที่เลือกนำมาชำ เเละอุณหภูมิรอบ ๆ บริเวณเพาะกล้าชำที่อาจร้อนเกินไป วันนี้เราจะพาไปดู 2 วิธีปักชำผักอย่าง กะเพรา และโหระพา ให้รากงอกด้วยขั้นตอนง่าย ๆ โดยใช้ขวดพลาสติกเหลือใช้เป็นภาชนะสำหรับปักชำ อุปกรณ์ – ขวดพลาสติกใส ขนาด 1.5 ลิตร – สว่าน – ขี้เถ้าแกลบ – คัตเตอร์ – […]

อาชีพปลูกผักของกราฟิกดีไซเนอร์ที่หัวใจบอกว่าผักฉันต้องรอด

กราฟิกดีไซเนอร์ทั้งสองที่ปลูกผักสวนครัว เร่งเรียนรู้ภายใน 3 เดือน เเม้จะล้มเหลวในครั้งเเรก เเต่ก็มุ่งมั่นที่จะจัดการให้ฟาร์มผักออร์แกนิกสำเร็จ

ปลูกผักเหล่านี้ควรเว้นระยะให้ห่างกัน!

เมื่อการปลูกผักก็มีเหงื่อนไข เพราะมีผักหลายชนิดที่เป็น ผักคู่อริ หรือเป็นพืชที่เป็นศัตรูต่อกันและกัน จึงควรปลูกให้ห่างกัน หรือที่เรียกกันว่า พืชคู่อริ 

ไม้ผลปลูกง่าย โตไว ได้กินใน 1 ปี

รอบรั้วบ้านที่มีพื้นที่จำกัด ลองมาเริ่มปลูก ไม้ผลปลูกง่าย โตไว ปลูกได้ในกระถางกันก่อน ที่สำคัญคืออายุเก็บเกี่ยวสั้น แค่ 1 ปีเท่านั้นก็ออกผลได้

มาทำความรู้จักคีย์โฮลปลูกผัก ทำปุ๋ยหมักจากขยะอาหาร

Keyhole Garden หรือ แปลงผักคีย์โฮล เป็นหนึ่งในรูปแบบของแปลงผักที่ได้รับความสนใจในแวดวงนักปลูกผักจากทั่วโลก ด้วยรูปแบบของแปลงที่เกิดประโยชน์หลายอย่างทั้งต่อพืชผักและสิ่งแวดล้อม แต่อะไรคือ แปลงผักคีย์โฮล และแปลงผักที่ว่านี้ทำงานอย่างไร มีประโยชน์มากน้อยแค่ไหน เราจะพาไปรู้จักวิธีทำงานกัน   อะไรคือคีย์โฮล คีย์โฮล Keyhole Garden คือแปลงปลูกผักที่มีท่อทำปุ๋ยหมักอยู่ในแปลง ส่วนเหตุผลที่เรียกว่าคีย์โฮลเพราะหน้าตาเหมือนรูกุญแจที่มีทางเดินไปยังรูตรงกลางสำหรับใส่เศษอาหารจากครัวเรือน เพื่อทำเป็นปุ๋ยหมักให้ผักในแปลง ผักจะดูดปุ๋ยหมักจากท่อในดินไปใช้ในการเจริญเติบโต ประโยชน์ของการทำคีย์โฮลคือช่วยลดขยะอย่างเห็นได้ชัด และยังเป็นรูปแบบสวนผักที่ช่วยประหยัดน้ำ โดยรดน้ำแค่ในส่วนของท่อปุ๋ยหมักแล้วน้ำจะกระจายไปยังแปลงดินที่มีชั้นหินด้านล่างช่วยเก็บความชื้นไว้ คีย์โฮลเริ่มต้นจากทวีปแอฟริกาที่มีภูมิประเทศแห้งแล้ง ยากต่อการทำเกษตร การทำแปลงผักคีย์โฮลจึงช่วยให้ชาวแอฟริกามีผักรับประทานในครัวเรือนได้ทั้งปี ซึ่งความสำเร็จตรงนี้ได้แพร่ขยายไปทั่วโลก รวมทั้งในเมืองไทยเองด้วย ส่วนประกอบของคีย์โฮล –แปลงปลูก ซึ่งควรมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 180 เซนิตเมตร สามารถปรับเปลี่ยนตามขนาดพื้นที่ที่มีได้ แต่ไม่ควรมีขนาดใหญ่เกินกว่านี้ เพราะจะทำให้ผักได้ธาตุอาหารไม่ทั่วถึง ดังนั้นแปลงควรมีความสูง 30 เซนติเมตร ขึ้นไป จะใช้งานสะดวก ไม่ต้องก้มปลูก หรือก้มเก็บผัก เเละควรเว้นช่องทางเข้าไปยังกลางแปลงประมาณ 60 เซนติเมตร หรือเปรียบเทียบง่าย ๆ มีลักษณะเหมือนกับก้อนเค้กที่ถูกตัดตรงกลางออก –ท่อปุ๋ยหมักตรงกลาง หรือรูกุญแจ ทำจากวัสดุหลายชนิด ตะแกรงเหล็ก แผงตาข่ายที่มีความแข็งแรง หรือซี่ไม้ไผ่กั้นเป็นแท่งวงกลม […]