ถั่วพู

บอบ่ะปะหลี/Goa Bean/Winged Pea ชื่อวิทยาศาสตร์: Psophocarpus tetragonolobus (L.) DC. วงศ์: Fabaceae  ประเภท: ไม้เลื้อยล้มลุก อายุหลายปี ลำต้น: มีรากสะสมอาหารเป็นหัวอยู่ใต้ดิน ใบ: ใบประกอบ มีใบย่อยรูปไข่กว้าง 3 ใบ   ดอก: ดอกรูปดอกถั่ว สีม่วงอ่อนหรือสีขาว  ผล: ฝักรูปกระบอกยาว มี 4 ปีกขนาบตามยาว ขอบปีกหยักย่น ฝักอ่อนสีเขียว ยาว 8 – 15 เซนติเมตร มีเมล็ดกลม ผิวเรียบ  อัตราการเจริญเติบโต: เร็ว ดิน: ชอบดินร่วน ระบายน้ำดี แสงแดด: แสงแดดเต็มวัน น้ำ: ปานกลาง รดน้ำเช้า – เย็น การขยายพันธุ์: เพาะเมล็ด การใช้งานและอื่นๆ: ปลูกเป็นผักสวนครัว โดยปักค้างหรือทำรั้วสูง 1 – 1.20 เมตร ให้ต้นเลื้อยพัน เพราะระบบรากตื้น หลังปลูกอายุ […]

ลูพิน

ระพิน/Lupin ชื่อวิทยาศาสตร์: Lupinus polyphyllus Lindl. วงศ์: Papilionaceae ประเภท: ไม้ดอกอายุสั้น ลำต้น: พุ่มสูง 0.60-1.50 เมตร มีทั้งพันธุ์ต้นเตี้ยและต้นสูง ใบ: ใบประกอบรูปนิ้วมือ ใบย่อยรูปรี มี 8-17 ใบ ผิวใบและก้านใบมีขนสากมือ ใบสีเขียวสด ดอก: ดอกออกเป็นช่อตั้ง ช่อยาว 30-60 เซนติเมตร ดอกรูปดอกถั่ว ขนาด 2-3 เซนติเมตร กลีบดอกมี 4 กลีบ ประกบกันคล้ายเล็บ มีสีขาว เหลือง ชมพู แดง ม่วง และฟ้า กลางดอกมีแถบสีขาว อัตราการเจริญเติบโต: ปานกลาง ดิน: ชอบดินร่วนปนทราย เป็นกรดเล็กน้อย แสงแดด: แสงแดดเต็มวัน ชอบอากาศเย็น น้ำ: ปานกลาง การขยายพันธุ์: ปักชำกิ่ง เพาะเมล็ด โดยไม่กลบเมล็ด […]

ลูพิน

ระพิน/Lupin ชื่อวิทยาศาสตร์: Lupinus polyphyllus Lindl. วงศ์: Papilionaceae ประเภท: ไม้ดอกอายุสั้น ลำต้น: พุ่มสูง 0.60-1.50 เมตร มีทั้งพันธุ์ต้นเตี้ยและต้นสูง ใบ: ใบประกอบรูปนิ้วมือ ใบย่อยรูปรี มี 8-17 ใบ ผิวใบและก้านใบมีขนสากมือ ใบสีเขียวสด ดอก: ดอกออกเป็นช่อตั้ง ช่อยาว 30-60 เซนติเมตร ดอกรูปดอกถั่ว ขนาด 2-3 เซนติเมตร กลีบดอกมี 4 กลีบ ประกบกันคล้ายเล็บ มีสีขาว เหลือง ชมพู แดง ม่วง และฟ้า กลางดอกมีแถบสีขาว อัตราการเจริญเติบโต: ปานกลาง ดิน: ชอบดินร่วนปนทราย เป็นกรดเล็กน้อย แสงแดด: แสงแดดเต็มวัน ชอบอากาศเย็น น้ำ: ปานกลาง การขยายพันธุ์: ปักชำกิ่ง เพาะเมล็ด โดยไม่กลบเมล็ด […]

กวาวเครือขาว

 ชื่อวิทยาศาสตร์: Pueraria candollei Grah. Var.mirifica (shaw&Suvat.) Niyomdham วงศ์: Papilionaceae ประเภท: ไม้พุ่มกึ่งเลื้อย ผลัดใบ ลำต้น: เลื้อยได้ไกล 5 เมตร มีหัวใต้ดินขนาดใหญ่รูปค่อนข้างกลม ใบ: ประกอบขนนก มีใบย่อยรูปไข่ 3 ใบ ดอก: ออกเป็นช่อแยกแขนง ดอกย่อยสีม่วงอมชมพู รูปดอกถั่ว กลีบดอกคู่ล่างสีม่วงเข้ม ออกดอกเดือนมกราคม-มีนาคม ผล: เป็นฝักรูปยาวแบน ผิวมีขนสั้น มี 3-4 เมล็ด อัตราการเจริญเติบโต: ปานกลาง ดิน: ทั่วไป น้ำ: ปานกลาง แสงแดด: ตลอดวัน ขยายพันธุ์: เพาะเมล็ดหรือปลูกหัวพันธุ์ การใช้งานและอื่นๆ: หัวกวาวเครือใช้กินเป็นยาบำรุง มีฤทธิ์คล้ายฮอร์โมนเพศหญิง จึงสกัดมาใช้เป็นยาเกินและยาทาเพื่อเพิ่มขนาดหน้าอก

อัญชัน

 แดงชัน/เอื้องชัน/Blue Pea/Vine Butterfly Pea/Pigeon Wings ชื่อวิทยาศาสตร์: Clitoria ternatea L. วงศ์: FABACEAE (Papilionoideae) ประเภท: ไม้เลื้อยเนื้ออ่อนขนาดเล็ก อายุสั้น ลำต้น: มีขนปกคลุม ใช้ยอดเลื้อยพัน ใบ: ใบประกอบแบบขนนก ใบย่อย 5-9 ใบ ใบรูปไข่แกมรูปรี ปลายแหลม โคนมน ใต้ใบมีขนลักษณะคล้ายหนามปกคลุม ดอก: ออกดอกเดี่ยวหรือเป็นคู่ตามซอกใบ ดอกรูปดอกถั่ว มีทั้งดอกชั้นเดียวและดอกซ้อน มี 5 กลีบ สีขาว ฟ้าหรือม่วง กลีบชั้นนอกมีขนาดใหญ่ กลางกลีบมีแต้มสีเหลือง ผล: ฝักแบน เมล็ดรูปไต สีดำ มี 5-10 เมล็ด อัตราการเจริญเติบโต: เร็ว ดิน: ดินร่วนระบายน้ำดี น้ำ: ปานกลาง แสงแดด: รำไรถึงจัด ขยายพันธุ์: เพาะเมล็ด […]

มะหิ่งแพะ

 ผักฮงหาย ชื่อวิทยาศาสตร์: Crotalaria chinensis L. วงศ์: Papilionceae (Fabaceae) ประเภท: พืชล้มลุก อายุสั้น/วัชพืช ความสูง: 20-60 เซนติเมตร ลำต้น: กิ่งก้านและลำต้นมีขนสีน้ำตาลแดง ใบ: เดี่ยว ออกสลับ มีก้านใบสั้นมากหรือไม่มี ใบรูปไข่กลับแกมใบหอกถึงรูปขอบขนาน ยาว 2-5 เซนติเมตร ผิวใบมีขนยาวเอน และมีมากบริเวณขอบใบ       ดอก: เป็นช่อสั้น ดอกย่อย 2-5 ดอก รูปดอกถั่ว กลีบเลี้ยงสีเขียวปนน้ำตาลแดง มีขนยาวสีเหลืองปกคลุม กลีบดอกสีเหลืองทอง โคนกลีบคู่บนแต้มสีเหลืองเข้ม ผล: เป็นฝักยาว มี 15-20 เมล็ด อัตราการเจริญเติบโต: เร็ว ดิน: ดินทั่วไป น้ำ: ปานกลาง แสงแดด: ตลอดวัน การใช้งานและอื่นๆ: ในธรรมชาติพบตามทุงหญ้า ป่าโปร่ง พบมากทางภาคเหนือและอิสาน เป็นสมุนไพร […]

พวงขน

ชื่อวิทยาศาสตร์: Crotalaria sessiliflora L. วงศ์: Papilionceae (Fabaceae) ประเภท: พืชล้มลุก/วัชพืช ความสูง: 25-60 เซนติเมตร ลำต้น: มักตั้งตรงขึ้น ใบ: เดี่ยว เรียงสลับ รูปแถบถึงใบหอกแคบ ขนาด 0.5-1 x 5-10 เซนติเมตร มีขนปกคลุมทั่วใบ ใต้ใบมีขนยาวหนาแน่น    ดอก: เป็นช่อสั้น ออกตามปลายกิ่ง ดอกรูปดอกถั่ว กลีบเลี้ยงมีขนยาวสีน้ำตาลปกคลุม กลีบดอกสีม่วงถึงขาวอมม่วง ออกดอกเดือนตุลาคม-ธันวาคม ผล: ฝักโค้ง มีหลายเมล็ด อัตราการเจริญเติบโต: เร็ว ดิน: ดินทั่วไป น้ำ: ปานกลาง แสงแดด: ตลอดวัน การใช้งานและอื่นๆ: ในธรรมชาติพบตามชายป่า ทุ่งหญ้าและภูเขาในภาคเหนือและภาคอิสาน

ถั่วผี

Pea Bean/Phasey Bean/Scarlet Bean ชื่อวิทยาศาสตร์: Phaseolus Lathyroides L. วงศ์: Papilionaceae ประเภท: พืชล้มลุก อายุหลายปี/วัชพืช ความสูง: 1-1.50 เมตร ลำต้น: ตั้งตรง แตกกิ่งก้านน้อยที่โคนต้น ใบ: ใบประกอบ มีใบย่อย 3 ใบ รูปไข่กลับแกมหอก ดอก: เป็นช่อยาว 10-30 เซนติเมตร เกิดเป็นคู่ ตรงข้ามกัน ดอกรูปดอกถั่ว สีแดงถึงแดงคล้ำ ผล: ฝักยาวตรง 8-10 เซนติเมตร อัตราการเจริญเติบโต: เร็ว ดิน: ทั่วไป น้ำ: ปานกลาง-มาก แสงแดด: ตลอดวัน ขยายพันธุ์: เพาะเมล็ด การใช้งานและอื่นๆ: พบตามที่ลุ่มแฉะริมทาง ทุ่งนา ทุ่งหญ้าโล่งทั่วไป ปลูกเพื่อปรับปรุงดินและคลุมดินในสวนผลไม้ เพราะพืชวงศ์ถั่วสามารถตรึงไนโตรเจนในดินได้

ถั่วผีเลื้อย

 Siratro ชื่อวิทยาศาสตร์: Phaseolus atropurreus Moc. Et Sessa ex DC. วงศ์: Papilionaceae ประเภท: พืชล้มลุก อายุหลายปี/วัชพืช ลำต้น: เลื้อยพันยาว 1-2 เมตร ใบ: ใบประกอบ มีใบย่อย 3 ใบ รูปไข่กลับปลายมนหรือป้าน ใต้ใบเหลือบสีขาว ดอก: เป็นช่อยาว 10-20 เซนติเมตร เกิดเป็นคู่ๆ ดอกรูปดอกถั่ว กลีบเลี้ยงเป็นรูปถ้วยสีครีม กลีบดอก 5 กลีบ สีแดงดำหรือม่วงดำ ขนาด 2-2.5 เซนติเมตร ผล: ฝักยาวตรง ปลายเรียวแหลม อัตราการเจริญเติบโต: เร็ว ดิน: ทั่วไป น้ำ: ปานกลาง แสงแดด: ตลอดวัน ขยายพันธุ์: เพาะเมล็ด การใช้งานและอื่นๆ: พบตามที่ลุ่มหรือแห้งริมทาง ทุ่งหญ้าทั่วไป […]

ทองหลางน้ำ

ทองหลางบ้าน/ทองหลางใบมน/ทองโหลง/ Coral Tree ชื่อวิทยาศาสตร์: Erythrina fusca Lour. วงศ์: Leguminosae-Papilionoideae ประเภท: ไม้ต้นผลัดใบ ความสูง: 10 – 12 เมตร ทรงพุ่ม: เรือนยอดเป็นพุ่มกลม ลำต้น: โคนต้นเป็นพูพอน เปลือกต้นสีน้ำตาลอมเทาและแตกเป็นร่องตามยาว กิ่งก้านมีหนามแหลม ใบ: ใบประกอบมี 3 ใบย่อยรูปไข่หรือรูปขอบขนาน กว้าง 5 – 8 เซนติเมตร ยาว 10 – 15 เซนติเมตร ปลายใบแหลม โคนใบสอบ แผ่นใบหนาและเหนียว ดอก: ออกเป็นช่อกระจะออกที่ปลายกิ่ง ดอกรูปดอกถั่ว ดอกบานกว้าง 8 – 10 เซนติเมตร สีแดง ออกดอกเดือนมกราคม – กุมภาพันธ์ และติดผลในเดือนมีนาคม -เมษายน ผล: ฝักรูปทรงกระบอก […]

ถั่วแปบม่วง

Egyptian Bean/Hyacinth Bean/Indian Bean ชื่อวิทยาศาสตร์: Lablab purpureus (L.) Sweet วงศ์: Leguminosae-Papilionoideae ประเภท: ไม้เลื้อยขนาดเล็ก อายุสั้น เลื้อยพันได้ไกลถึง 6 เมตร ใบ: ใบประกอบมี 3 ใบย่อย ใบข้างรูปไข่เบี้ยว กว้าง 3 – 4 เซนติเมตร ยาว 4 – 6 เซนติเมตร ใบกลางรูปไข่ กว้าง 4 – 5 เซนติเมตร ยาว 6 – 7 เซนติเมตร ปลายใบเรียวแหลมโคนใบสอบ ดอก: ออกเป็นช่อกระจะตามซอกใบ ช่อยาว 20 – 30 เซนติเมตร ดอกรูปดอกถั่วสีชมพู ดอกบานมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 1.5 – […]

ถั่วแปบช้าง/กันภัย/กันภัยใบขน

ชื่อวิทยาศาสตร์: Afgekia sericea Craib วงศ์: FABACEAE ประเภท: ไม้เลื้อยขนาดกลาง ลำต้น: ทุกส่วนมีขนนุ่มสีขาวปกคลุม เมื่ออายุมากขึ้นมีเนื้อไม้แข็ง ใบ: ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่เรียงสลับ ใบย่อย 10-20 ใบ ออกตรงข้าม รูปขอบขนานหรือรูปขอบขนานแกมรูปไข่ แผ่นใบด้านล่างมีขนสีขาวเป็นมันคล้ายเส้นไหมปกคลุมหนาแน่น ดอก: ออกเป็นช่อกระจะขนาดใหญ่ที่ปลายกิ่ง ช่อดอกใหญ่ มีใบประดับรูปขอบขนานปลายแหลมสีชมพูเรียงกันแน่นที่ปลายช่อดอก ดอกรูปดอกถั่ว กลีบดอก 5 กลีบ กลีบตั้งด้านในสีชมพูแกมเหลืองอ่อน ส่วนโคนกลีบมีแถบสีเหลือง ออกดอกช่วงเดือน มิ.ย.-ต.ค. ผล: ผลเป็นฝัก มีขนนุ่มสีน้ำตาลปกคลุม เมื่อแก่แตกออก มี 2-3 เมล็ด ดิน: ดินร่วนระบายน้ำดี แสงแดด: เต็มวัน ขยายพันธุ์: เพาะเมล็ด การใช้งาน: ปลูกเป็นซุ้มไม้เลื้อย