โรครากเน่าโคนเน่า (Root and Foot Rot) ในทุเรียน และวิธีป้องกันกำจัด
โรครากเน่าโคนเน่า (Root and Foot Rot) เป็นอีกหนึ่งโรคสำคัญในทุเรียน พบระบาดมากในช่วงฤดูฝนหรือสภาพอากาศมีความชื้นสูง โดยมีสาเหตุจากเชื้อรา Phytophthora palmivora
อาการ
ต้นที่เป็นโรคผิวใบจะไม่เป็นมันสดใส แต่เปลี่ยนเป็นสีเหลืองซีดและใบร่วง เมื่อพบอาการแสดงออกที่ใบให้สำรวจตามลำต้น กิ่ง หรือราก บริเวณที่เป็นโรคสีของเปลือกจะเข้ม มีรอยแผลแตกและมีน้ำไหลตามบริเวณแผล โดยเฉพาะในช่วงเช้าที่มีอากาศชื้น เชื้อสามารถติดไปยังผล ทำให้เกิดโรคผลเน่าหลังการเก็บเกี่ยวได้
การแพร่กระจาย
โรคแพร่กระจายไปกับน้ำ ดิน ต้นพันธุ์ และส่วนต่าง ๆ ของพืช ในช่วงฤดูฝนที่มีลมพายุและความชื้นสูงจะแพร่กระจายและเข้าทำลายต้นทุเรียนได้ดี
การป้องกันกำจัด
- สำรวจสถานการณ์โรครากเน่าโคนเน่าในสวนเป็นประจำ
- ตรวจวิเคราะห์และปรับปรุงสภาพดินให้มีความสมบูรณ์และมีคุณสมบัติที่เหมาะสม เช่น บำรุงดินโดยใส่ปุ๋ยอินทรีย์ ปุ๋ยเคมี หรือปูนขาว
- จัดการแปลงให้มีทางระบายน้ำ ไม่ให้มีน้ำท่วมขัง
- ตัดแต่งกิ่ง ใบ ดอก ผลที่เป็นโรคและร่วงหล่นในสวนออกไปทำลายนอกแปลง
- เมื่อพบอาการของโรคเพียงเล็กน้อยที่ลำต้นหรือกิ่ง ให้ขูดผิวเปลือกดู ถ้าพบเป็นโรคให้ถากส่วนที่เป็นโรคออกจนเห็นส่วนเนื้อเยื่อที่ไม่เป็นโรค แล้วใช้สารเคมีทาบริเวณแผล
- การควบคุมโดยชีววิธี เช่น การใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มา (Trichoderma asperellum) หรือเชื้อแบคทีเรียบาซิลลัส (Bacillus subtilis)
- การควบคุมด้วยสารเคมี โดยการพ่น ทา และราดโคน เช่น ไทโอฟาเนต-เมทิล (thiophanate-methyl) โพรคลอราซ (prochloraz) หรือทีบูโคนาโซล (tebuconazole) เมทาแลกซิล (metalaxyl) อะซอกซีสโตรบิน (azoxystrobin) หรือไพราโคลสโตรบิน (pyraclostrobin) อีไตรไดอะโซล (etridiazole) ไดเมโทมอร์ฟ (dimethomorph) แมนโคเซบ (mancozeb) ไซมอกซานิล + แมนโคเซบ (cymoxanil + mancozeb) เป็นต้น หรือโดยการพ่น ทา ฉีด และราดโคน เช่น ฟอสอีทิล-อะลูมิเนียม (fosetyl-aluminium) หรือกรดฟอสฟอนิก (phosphonic acid)
อ่านเพิ่มเติมได้ในหนังสือชุดคู่มือการเกษตร โรคพืชและแมลงศัตรูประจำสวน คู่มือดูแลสวนเกษตรผสมผสานฉบับชาวสวนยุคใหม่ โดย ผศ. ดร.อุดมศักดิ์ เลิศสุชาตวนิช ภาควิชาโรคพืช คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พร้อมแนะนำกลยุทธ์ปราบโรคและแมลงร้ายในสวน ทั้งชีววิธีและสารเคมีในไม้ผล พืชไร่ และพืชเศรษฐกิจ รวม 40 ชนิด
