ฟื้นฟูต้นไม้ใหญ่หลังน้ำท่วม
เมื่อเกิดน้ำท่วมสวน ก่อนที่จะหาทางระบายน้ำออก ควรหาสาเหตุควบคู่ไปด้วย เพื่อแก้ปัญหาให้ตรงจุด ปัญหาน้ำท่วมขังโดยทั่วไป มักเกิดจากสาเหตุหลักๆ ดังนี้
- สภาพเนื้อดินเป็นดินเหนียวมาก มีอัตราการซึมน้ำน้อย
- พื้นที่ลุ่มต่ำ และมีปริมาณน้ำจากที่อื่นไหลเข้ามาได้
- พื้นที่ถูกปิดล้อม ไม่มีทางระบายน้ำออกจากพื้นที่
- ท่อระบายและบ่อพักน้ำในบ้านรับน้ำจากพื้นที่ไม่ได้ ซึ่งอาจเกิดจากความลาดเอียงไม่เพียงพอ การทรุดตัวของท่อหรือบ่อพัก มีสิ่งอุดตันในท่อระบาย หรือบ่อพักในแต่ละช่วงที่สร้างไว้จนไม่สามารถช่วยรับน้ำจากผิวดินได้ เช่น ขอบบ่อพักสูงเกินกว่าระดับผิวดิน เป็นต้น ซึ่งหากเป็นเช่นนี้ต้องแก้ไขปรับความสูงของฝาท่อลง
เมื่อน้ำลดลองสำรวจต้นไม้ในสวนโดยเฉพาะไม้ใหญ่ที่อยู่คู่สวนมานาน อาการของไม้ใหญ่ที่เกิดน้ำท่วมขังนานๆ รากพืชจะขาดออกซิเจนทำให้ไม่มีพลังงานในการดึงน้ำและแร่ธาตุไปใช้หล่อเลี้ยงลำต้น มักเริ่มจากอาการใบเหลืองจากส่วนโคนต้นก่อน จากนั้นจึงเกิดอาการใบลู่ห้อยลง รากพืชที่ขาดน้ำจะเกิดความเครียด ซึ่งความเครียดนี้จะกระตุ้นให้พืชสร้างฮอร์โมนเอทธิลีนในปริมาณที่สูงกว่าปกติ ทำให้ดอกและผลร่วงทั้งต้น จากนั้นจึงเริ่มทิ้งใบ โดยเริ่มจากใบแก่ก่อน แล้วจึงทิ้งใบหมดทั้งต้น บางต้นอาจมีการสร้างรูเปิด เหนือบริเวณที่น้ำท่วมขัง การสร้างรูเปิดนี้จะทำให้ออกซิเจนเข้าไปเลี้ยงรากได้ ทำให้พืชมีโอกาสรอดมากขึ้น
หลังน้ำลด หากดินยังเปียกแฉะ หลีกเลี่ยงการเข้าไปเหยียบย่ำบริเวณโคนต้น ควรขุดหลุมใกล้ๆ เขตรากพืชเพื่อให้น้ำไหลซึมมารวมกันในหลุมแล้วตักหรือสูบทิ้งออกไปให้ได้มากและเร็วที่สุด ช่วงนี้งดให้ปุ๋ยทางดิน เพราะรากพืชยังไม่สามารถดูดธาตุอาหารได้ สำรวจดูหากต้นไม่มั่นคงควรค้ำยันไว้ด้วย หากมีใบเหลืองควรตัดแต่งทรงพุ่มให้โปร่งเพื่อลดการคายน้ำ และให้แสงส่องถึงโคนต้น ป้องกันการเกิดโรคและแมลง จากนั้นค่อยพ่นปุ๋ยทางใบ รอหลังดินแห้งจึงค่อยพรวนดินเพิ่มออกซิเจนให้รากพืช และหากพบว่าพืชเกิดอาการจากเชื้อรา ให้ราดสารกำจัดเชื้อรา ปรับสภาพดินด้วยปูนขาว และเติมเชื้อไตรโคเดอมาลงในดิน
สนใจอ่านเนื้อหาเพิ่มเติมได้ที่ หนังสือ100 ความรู้คู่สวน2 จัดและดูแลสวนด้วยตนเอง และคู่มือปลูกต้นไม้ในงานจัดสวน โดย ขวัญชัย จิตสำรวย
เรียบเรียง : ทิพาพรรณ
ภาพวาดประกอบ : นเรศ หาญพันธ์พงษ์
