ชวนมารู้จัก แมลงศัตรูที่สำคัญ ในพืชผักตระกูลกะหล่ำ
พืชผักตระกูลกะหล่ำ (Cruciferous Vegetables) เป็นผักกินใบที่นิยมบริโภคกันอย่างแพร่หลาย จึงมีการปลูกทั่วทุกภาคและตลอดทั้งปี ทั้งปลูกเป็นอาชีพหลัก อาชีพเสริมหลังการทำนา และปลูกเพื่อบริโภคในครัวเรือน
สำหรับชนิดผักที่นิยมปลูกในบ้านเรา เช่น คะน้า คะน้าเคล ผักกาดเขียวกวางตุ้ง กวางตุ้งฮ่องเต้ ผักกาดกวางตุ้งไต้หวัน ผักกาดขาวปลี กะหล่ำปลี กะหล่ำดอก กะหล่ำปม กะหล่ำดาว บรอกโคลี ผักกาดหัว (หัวไชเท้า) เทอร์นิป เป็นต้น
แมลงศัตรูที่สำคัญ ทั้งแมลงปากกัดและแมลงปากดูด ดังนี้
- หนอนชนิดต่าง ๆ ถือเป็นศัตรูสำคัญ พบได้ทุกฤดูและทุกพื้นที่ที่มีการปลูก ทั้งกลุ่มที่ทำลายส่วนใบ ได้แก่ หนอนใยผัก (ตัวจรวด) หนอนกระทู้ผัก หนอนกระทู้หอมหรือหนอนหนังเหนียว หนอนคืบกะหล่ำ หนอนผักกาด และผีเสื้อหนอนกะหล่ำเล็ก ทุกชนิดกัดกินใบจนเป็นรูแหว่ง ยิ่งหนอนตัวโตหรือมีวัยที่แก่ขึ้นก็ยิ่งสร้างรอยแผลขนาดใหญ่และก่อความเสียหายมากขึ้น และกลุ่มที่ทำลายโดยการเจาะ ได้แก่ หนอนเจาะยอดกะหล่ำ เจาะเข้าไปกัดกินก้าน ลำต้น หรือในส่วนยอดที่กำลังเจริญเติบโต จากนั้นหนอนจะสร้างใยคลุมล้อมขุยมูลตรงบริเวณที่เจาะ หากหนอนลงกินกะหล่ำปลีจะทำให้แตกแขนง เป็นต้น
- ด้วงหมัดผัก ตัวอ่อนกัดกินหรือชอนไชเข้าไปบริเวณโคนต้นหรือราก ส่งผลให้ต้นเหี่ยวเฉา และไม่เจริญเติบโต ถ้ารากถูกทำลายหนักต้นอาจตายได้ ส่วนตัวเต็มวัยกัดกินตามยอดและใบ ทำให้ใบเป็นรูพรุน หากระบาดหนักจะเข้าทำลายลำต้นและกลีบดอกด้วย
- มวนผักกาด หรือมวนกะหล่ำปลี ทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัยดูดกินน้ำเลี้ยงจากพืช ทำให้ใบเป็นรอยซีดถึงไหม้ ส่งผลต่อคุณภาพผลผลิต โดยเฉพาะในผักกาดขาว ผักกวางตุ้ง และผักกาดหัว ทั้งยังดูดเมล็ดหรือฝักหุ้มเมล็ด ทำให้เมล็ดลีบ
- เพลี้ยอ่อน ทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัยดูดกินน้ำเลี้ยงส่วนยอดและใบอ่อนผัก ทำให้ใบเหลือง เหี่ยว ยอดหงิกงอ ต้นชะงักการเจริญเติบโต
แนวทางป้องกันแบบไบโอคอนโทรล
- อนุรักษ์ศัตรูธรรมชาติของหนอนต่าง ๆ เช่น แมลงหางหนีบ ด้วงดิน ด้วงก้นกระดก แมงมุมทุกชนิด มดแดง ตั๊กแตนชกมวย พวกนี้กินได้ทั้งผีเสื้อ ไข่ และหนอน ควบคู่ไปกับการปล่อยมวนตัวห้ำในสวน เช่น มวนพิฆาตและมวนเพชฌฆาต ช่วยลดปริมาณหนอนได้ดี
- ใช้สารสกัดจากพืชสมุนไพรที่ได้ผลกับหนอน ได้แก่ หนอนตายอยาก ว่านน้ำ กระเทียม กระวาน ขมิ้นชัน สะเดา และข่า ทั้งป้องกันและกำจัด
- ใช้สารชีวภัณฑ์ เช่น ฉีดพ่นด้วยบีที หรือราดลงดินทุก 7 วัน ช่วยควบคุมหนอนต่าง ๆ และด้วงหมัดผัก หรือราเขียวเมตาไรเซียมและราขาวบิวเวอเรีย ฉีดพ่นให้โดนตัวเพลี้ย
พิชิตปัญหาของการปลูกผักอินทรีย์และผักปลอดสาร ด้วยเคล็ดวิชาควบคุมโรคพืชผักสำคัญ พร้อมแนวทางป้องกันกำจัดแมลงศัตรูพืชตัวร้ายโดยชีววิธีได้อย่างตรงจุด ได้เพิ่มเติมได้จากหนังสือ รู้ทันโรคและแมลงศัตรูพืชผัก เขียนโดย รศ.ดร.ระวี คเณชาบริรักษ์ และ ผศ.ดร.รุ่งเกียรติ แก้วเพชร
อ่านเพิ่มเติมได้ใน รู้ทันโรคและแมลงศัตรูพืชผัก โดยสำนักพิมพ์บ้านและสวน
