ปลูกต้นไม้อะไรดีที่ง่ายและทน
บ้านในยุคปัจจุบันมีพื้นที่จำกัดมากขึ้น ส่วนมากมีเพียงพื้นที่ในบ้าน ซึ่งจะแตกต่างจากการปลูกต้นไม้ในสวนมากพอสมควร เพราะการปลูกในสวนทั่วไปสามารถเอาต้นไม้ลงดินแล้วปล่อยให้เจริญเติบโตได้เองโดยไม่ต้องไปช่วยอะไรมาก หากแสงแดดดี รดน้ำทุกวัน ต้นไม้ก็สามารถเติบได้อย่างรวดเร็ว แต่เมื่อเราต้องย้ายต้นไม้เหล่านั้นเข้ามาปลูกในบ้าน ต่อให้เป็นต้นไม้ที่ทนที่สุด หากปลูกเลี้ยงไม่ดีก็สามารถตายได้
แล้ว ต้นไม้ปลูกง่ายและทน มีต้นอะไรบ้าง … เราขอแนะนำต้นไม้ที่เหมาะกับมือใหม่หัดปลูก ส่วนมากมีลักษณะก้านและใบหนา ทนทั้งในสภาพน้ำท่วมขังและน้ำน้อยเกินไป อยู่ในพื้นที่ที่ได้รับแสงน้อยมากก็ได้ และไม่ชอบแสงแดดโดยตรง มาดูกันว่ามีต้นอะไรบ้าง
กวักมรกต
- ชื่อวิทยาศาสตร์ : Zamioculcas zamiifolia
- วงศ์: Araceae
กวักมรกตเป็นไม้กระถางที่ปลูกง่ายและให้ใบสีมันเงาดูสดชื่นสบายตาในทุกมุมที่นำไปตั้งวาง อีกทั้งยังเป็นไม้มงคลตามความเชื่ออีกด้วย
ไม้อวบน้ำที่มีลำต้นเป็นหัวอยู่ใต้ดิน ใบประกอบแบบขนนก แผ่นใบเรียบ หนา สีเขียวเป็นมัน ช่วยฟอกสารพิษในอากาศอย่างสารโทลูอีนที่ทำให้เกิดอาการเวียนหัว มึนงง อ่อนเพลีย คลื่นไส้ เบื่ออาหาร และสารไซลีนที่ทำให้ระคายเคืองระบบทางเดินหายใจและปอด ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย ปัจจุบันมีพันธุ์ที่มีสีด่างและดำ ไม่ค่อยพบปัญหาแมลงรบกวน แต่จะมีปัญหารากเน่าหากรดน้ำมากเกินไป การดูแลรักษาง่าย ไม่ต้องรดน้ำมาก ปลูกได้ในดินผสมทั่วไป และมีความหมายที่ดีในเรื่องของโชคลาภ
ลิ้นมังกร
- ชื่อวิทยาศาสตร์ : Sansevieria spp.
- วงศ์ : Asparagaceae
ครีบปลาวาฬเป็นต้นไม้สกุลเดียวกับลิ้นมังกรที่มีคุณสมบัติทนต่อทุกสภาพอากาศและสิ่งแวดล้อมที่เลวร้ายเช่นกัน
ลิ้นมังกรลูกผสมด่างที่มีหลากหลายรูปทรงและลวดลายด่างที่สวยงามแตกต่างกันไป เช่น ลิ้นมังกรมิ่งมณีด่าง
(ภาพขวา) และลิ้นมังกรอันดามันด่าง (ภาพซ้าย)
พบกระจายพันธุ์ในเขตร้อนและเขตกึ่งร้อนของทวีปแอฟริกา มาดากัสการ์ อินเดีย และประเทศในแถบอินดีสตะวันออก เป็นไม้อวบน้ำที่มีเหง้าทอดเลื้อยไปตามผิวดิน ใบจึงอวบหนา มีเส้นใยเหนียว ทนทานต่อสภาพแวดล้อมที่เลวร้าย ปิดปากใบในช่วงกลางวันที่มีแสงแดดร้อนระอุเพื่อลดการสูญเสียน้ำ และเปิดปากใบในช่วงกลางคืนเพื่อดูดซับความชื้นของน้ำค้าง หรือไอน้ำในอากาศและก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สำหรับสังเคราะห์แสงในตอนกลางวัน ดังนั้นจึงไม่แย่งก๊าซออกซิเจนกับมนุษย์ในตอนกลางคืน ปัจจุบันมีหลายชนิดที่ปลูกในประเทศไทย ทั้งลิ้นมังกร โกลเด้น ไหมไทย หางเม่น ครีบปลาวาฬ และว่านงาช้าง
มอนสเตอร่า
- ชื่อวิทยาศาสตร์ : Monstera deliciosa Liebm.
- วงศ์ : Araceae
มอนสเตอร่าด่างเป็นหนึ่งในไม้ด่างน่าสะสมที่สามารถนำมาปลูกในบ้านได้ไม่ยาก แต่ก็ต้องดูแลเป็นพิเศษเช่นเดียวกับไม้ด่างชนิดอื่นๆโดยไม่นำไปตั้งให้โดนแสงแดดโดยตรง
มอนสเตอร่าด่างชนิดเดียวกันแต่อยู่ในร่างต่างๆไล่จากใหญ่ไปเล็ก โดยยังสามารถเติบโตและขยายเป็นร่างที่ใหญ่และแปลกตากว่าที่เห็นได้อีกเรื่อยๆตามอายุและความสมบูรณ์ของต้น
เป็นไม้เลื้อยทอดยาวไปตามพื้นหรือหลักพยุงต้น ก้านใบยาว ใบเป็นรูปหัวใจ ลักษณะเป็นแฉกฉลุลงบนพื้นใบ บางชนิดจะมีขอบใบหยักเป็นแฉกหรือลักษณะใบมีรูปทรงแปลกตา ส่วนมากมักมีสีเขียวสด และขอบใบจะค่อยๆ ใหญ่ขึ้นตามอายุของต้น นิยมปลูกเป็นไม้กระถางเลื้อยขึ้นหลัก เลี้ยงง่ายและทนทาน สามารถปลูกในอาคารได้ ชอบแสงแดดรำไร ควรปลูกในเครื่องปลูกที่โปร่งและระบายน้ำดี รดน้ำให้มีความชื้นปานกลาง
ฟิโลเดนดรอน
- ชื่อวิทยาศาสตร์ : Philodendron sp.
- วงศ์ : Araceae
ฟิโลใบมะละกอหรือฟิโลเดนดรอนไบพินนาติฟิดัม เป็นไม้กระถางที่สามารถปลูกประดับในอาคาร หรือปลูกประดับในสวน อีกทั้งเป็นไม้ตัดใบที่นิยมนำมาปักแจกันได้นานหลายสัปดาห์
ฟิโลเดนดรอนก้านส้มใบด่าง มีกำเนิดจากแถบอเมริกาใต้ จุดเด่นอยู่ตรงใบรูปหอกขนาดใหญ่คล้ายหัวลูกศร ขอบใบ
เป็นคลื่น สีเขียวของใบตัดกับก้านสีส้มทรงกระบอกสวยงาม
เป็นไม้อิงอาศัยอายุหลายปีที่มีหลากหลายสายพันธุ์ และแต่ละสายพันธุ์ก็มีรูปทรงของใบที่สวยงามแตกต่างกันไป เมื่อนำไปจัดวางอยู่ในบริเวณไหนก็ดูสวยเด่นอยู่เสมอ นิยมปลูกเป็นไม้กระถางประดับในอาคาร ปลูกประดับสวนและเป็นไม้ตัดใบไปประดับแจกัน ชอบแสงแดดรำไร ดินร่วนระบายน้ำดี และรดน้ำสม่ำเสมอแต่อย่าให้แฉะ ปัจจุบันมีหลายชนิดที่นิยมปลูกกัน ทั้งฟิโลก้านส้ม ฟิโลใบมะละกอ ฟิโลก้ามเกลี้ยง ฟิโลไวโอลีน ซานาดู ฯลฯ กลายไม้ต้นไม้สะสมที่คนรักไม้ใบต้องมี
เดหลี
- ชื่อวิทยาศาสตร์ : Spathiphyllum sp.
- วงศ์ : Araceae
เดหลีใบกล้วย Spathiphyllum cannifolium (Dryand. ex Sims) Schott มีลักษณะใบที่ใหญ่คล้ายใบของกล้วยมากกว่าเดหลีใบมันที่ใบจะเป็นมันและมีขนาดเล็กกว่า
ไม้ดอกที่สามารถปลูกในบ้านได้ ส่วนมากจะพบอยู่ 2 สายพันธุ์หลัก คือ เดหลีใบกล้วยและเดหลีใบมัน ซึ่งต่างกันที่ลักษณะและขนาดของใบ ส่วนดอกจะมีลักษณะเหมือนกันคือเป็นช่อเชิงลด ออกที่ปลายกิ่ง มีจานรองดอกสีขาวรูปไข่ โค้งงอเล็กน้อย มีกลิ่นหอมอ่อนๆ ออกดอกตลอดปี ชอบความชุ่มชื้น สามารถดูดซับสารพิษและก๊าซพิษได้หลายชนิดในปริมาณมาก
TIPS ปลูกหรือวางต้นไม้ตรงไหนได้บ้าง
สิ่งสำคัญต่อการเจริญเติบโตของต้นไม้คือแสงแดดและอากาศ ดังนั้นมุมที่วางต้องมีความเหมาะสมในปัจจัยทั้งสองส่วนนี้ นอกจากนั้นยังมีปัจจัยด้านความสวยงาม การเลือกมุม ส่วนมากคือบริเวณใกล้หน้าต่าง ระเบียง ที่มีอากาศถ่ายเท สะดวกต่อการรดน้ำ และยังต้องเป็นจุดสนใจภายในอาคารด้วย
กรณีที่มุมจัดวางต้นไม้ได้สวยงาม มีลักษณะเป็นมุม Low Light ก็อาจต้องใช้ต้นไม้ที่ทนร่ม หรือมีต้นไม้สองชุดสำหรับสลับกันนำออกไปรับแดดนอกอาคาร
พื้นที่ที่อยู่ภายในบ้านจะได้แสงรำไร คือแสงที่ไม่ได้มาจากดวงอาทิตย์โดยตรง อาจเป็นแสงที่ลอดผ่านม่านหรือกระจกกรองความสว่างของแสงประมาณหนึ่ง มีหน้าต่าง กระจก หรือช่องแสงขนาดใหญ่ช่วยรับแสง ลองปิดไฟแล้วสังเกตดูว่าแสงเข้ามาทางไหน ช่วงเวลาอะไร และแสงเข้ามายาวนานเท่าไร ส่วนที่โดนแสงโดยตรงจะเรียกว่า“Bright Light” หากไม่มีตึกรอบข้างมาบังก็จะได้รับแสงอย่างน้อยครึ่งวัน สามารถปลูกต้นไม้ได้ทุกชนิด แม้แต่ไม้ดอกหรือแคคตัส ส่วนที่ได้เพียงความสว่างที่เกิดจากการสะท้อนของแสงสว่างภายในห้อง เช่น แสงที่เราใช้สำหรับการอ่านหนังสือหรือทำกิจวัตรได้ปกติโดยไม่ต้องเปิดไฟ จะเรียกว่า “Indirect Light” เหมาะกับการปลูกต้นไม้ในร่ม และส่วนที่ไม่ได้รับแสงหรือรับแสงน้อยมากโดยมักมีเงาของวัตถุมาบัง จะเรียกว่า “Low Light” ก็ปลูกได้แค่ต้นไม้ทนร่มและต้องนำต้นไม้ออกไปรับแสงแดดทุกสัปดาห์
บริเวณที่เหมาะสมกับการปลูกหรือตั้งไม้กระถางส่วนมากคือบริเวณใกล้หน้าต่างที่ได้รับแสงแดดส่องมาตลอด ยิ่งแสงส่องเข้ามาเป็นทางยาวยิ่งเพิ่มพื้นที่ในการวางกระถางต้นไม้ได้มากขึ้น
ปัจจัยอีกประการคือ ควรปลูกในห้องที่มีความโปร่ง หลายคนไม่ทราบว่าต้องวัดอย่างไร ให้ลองสังเกตง่ายๆ โดยการเข้าไปอยู่ในห้องนั้นและปิดหน้าต่าง หรือเปิดหน้าต่างเหมือนที่เราทำเป็นส่วนใหญ่ ในช่วงเวลาปกติหากรู้สึกอบอ้าวและหายใจไม่สะดวกก็จะสะท้อนไปถึงต้นไม้ที่มีความรู้สึกไม่สบายตัวเช่นกัน อาจไม่จำเป็นต้องเปิดเครื่องปรับอากาศตลอด แต่ต้องทำให้อากาศผ่านเข้า-ออกได้และมีอากาศถ่ายเท ปัญหาที่พบส่วนใหญ่คือการให้ต้นไม้อยู่ในห้องที่อากาศร้อนอบ เพราะในช่วงกลางวันที่ไม่อยู่บ้านแล้วปิดหน้าต่างไว้ แสงส่องเข้ามาในห้องจนอุณหภูมิในห้องสูงและไม่มีลมระบาย
เรื่อง : ปัญชัช
ภาพ : คลังภาพบ้านและสวน
