สวนรีโนเวตขนาดกะทัดรัด ที่ออกแบบให้มีฟังก์ชันใหม่ ในบรรยากาศธรรมชาติ

สวนรีโนเวตขนาดกะทัดรัด ที่เริ่มปรับปรุงไปพร้อมกับบ้านเก่าอายุกว่า 50 ปี เพื่อให้กลับมามีชีวิตชีวาและตอบโจทย์การใช้ชีวิตในปัจจุบัน ด้วยการจัดวางฟังก์ชันใหม่ที่ใช้ทุกตารางเมตรอย่างคุ้มค่า พร้อมสอดแทรกพื้นที่สีเขียวและบรรยากาศธรรมชาติให้กลายเป็นส่วนหนึ่งของการใช้ชีวิตในทุกวัน

Design Directory : จัดสวน Murraya Garden

สภาพแวดล้อมรอบบ้านก่อนเริ่มการรีโนเวตสวนใหม่อีกครั้ง

ต้นมะม่วงขนาดใหญ่เดิม ซึ่งมีอายุมากและแผ่กิ่งก้านปกคลุมพื้นที่ นักจัดสวนเลือกเก็บต้นไม้ไว้ทั้งหมด แล้วออกแบบผังสวนให้โอบล้อมลำต้น พร้อมตัดแต่งกิ่งก้านให้สวยงามแทนการตัดทิ้ง

ลานนั่งเล่นถูกซ่อนอยู่ท่ามกลางต้นไม้ เปรียบเสมือนห้องกลางแจ้งที่มีความเป็นส่วนตัวและเงียบสงบ เหมาะสำหรับการจิบกาแฟ อ่านหนังสือ หรือพักผ่อน

สวนรีโนเวตขนาดกะทัดรัด แห่งนี้ แบ่งออกเป็น 3 โซนหลักตามพื้นที่ว่างรอบบ้าน โดยเริ่มจากบริเวณหน้าบ้าน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดและมีต้นมะม่วงเดิมขนาดใหญ่อยู่ 2 ต้น “โจทย์จากเจ้าของบ้านคืออยากได้สวนที่ดูแลง่าย แต่ไม่ชอบเส้นสายที่แข็งหรือเป็นเหลี่ยมมากเกินไป เพราะตัวบ้านมีรูปทรงที่ค่อนข้างชัดเจนอยู่แล้ว อีกทั้งยังอยากเพิ่มพรรณไม้ใบขนาดเล็กที่มีฟอร์มสวย เพื่อให้ได้บรรยากาศแบบสวนชนบทอังกฤษ ในขณะเดียวกันก็ต้องคำนึงถึงการเติบโตของต้นไม้ในระยะยาว เมื่อเวลาผ่านไปสวนยังคงดูแลง่ายและไม่ต้องตัดแต่งมาก” คุณไม้ –  ฐาปนิต โชติกเสถียร อธิบายถึงความต้องการของเจ้าของบ้าน ก่อนนำโจทย์ทั้งหมดมาตีความเป็นพื้นที่สวน

ต้นไม้ใหญ่ที่โน้มกิ่งเข้าสู่พื้นที่ ทำหน้าที่เป็นกรอบภาพธรรมชาติ สร้างความรู้สึกเหมือนก้าวเข้าสู่สวน

ทางเดินโค้งอิสระในสวนใช้กรวดเม็ดเล็กสีน้ำตาล เชื่อมต่อกับพื้นหินคอบเบิลสีเทา เพื่อให้เกิดความแตกต่างของวัสดุ โดยไม่รู้สึกแข็งจนเกินไป

“ผมตั้งใจออกแบบพื้นที่หน้าบ้านให้มีทางเดินโค้งเพื่อสร้างความรู้สึกชวนเดินและลดความแข็งของพื้นที่สี่เหลี่ยม ก่อนพาไปสู่ลานนั่งเล่นทรงกลมที่ปลายทางเดิน ซึ่งจัดวางชุดโต๊ะเก้าอี้สีเหลืองสดใสเป็นจุดเด่นของสวน คอยดึงสายตาและเติมความอบอุ่นท่ามกลางโทนสีเขียวของพรรณไม้ โดยมีน้ำพุด้านหลังที่เพิ่มทั้งเสียงน้ำและความเคลื่อนไหว ส่วนพรรณไม้ที่เลือกใช้เป็นกลุ่มไม้ยืนต้นใบละเอียดและไม้ใบโทนสีเทาเงินสลับกับสีเขียวเข้ม เช่น ทีทรี หลิวทอง พุด และกระดุมไม้ใบเงิน นำมาปลูกให้มุมมองของเรือนยอดดูเชื่อมต่อกัน เพื่อสร้างมิติ และเพิ่มความร่มรื่น ขณะที่ชั้นล่างใช้ไม้พุ่มโทนสีเขียวหลากเฉดตัดกับพื้นทางเดินสีเทาและพื้นกรวดสีน้ำตาล แซมด้วยไม้ดอกเป็นจังหวะเล็ก ๆ ช่วยเติมสีสันอย่างพอเหมาะ ทำให้บรรยากาศสวนดูสงบ อบอุ่น และเป็นส่วนตัว แม้จะตั้งอยู่ใจกลางเมือง

นักจัดสวนปรับโทนสีของน้ำพุใหม่ให้กลมกลืนกับบรรยากาศโดยรวมของสวน

เจาะช่องกำแพงให้สอดรับกับลำต้นของต้นมะม่วงเดิม เพื่อคงต้นไม้ใหญ่ไว้เป็นส่วนหนึ่งของสวน พร้อมปรับผิววัสดุกำแพงเดิมของลานจอดรถให้เป็นผนังอิฐโชว์แนว เพื่อเพิ่มความอบอุ่นและสร้างฉากหลังที่ขับเน้นสีเขียวของพรรณไม้ให้โดดเด่นยิ่งขึ้น

นักจัดสวนเลือกจัดกลุ่มพรรณไม้ส่วนใหญ่ให้เป็นไม้ที่มีอัตราการเติบโตปานกลางและมีรูปฟอร์มชัดเจน เช่น ปริกหางกระรอกที่เจ้าของบ้านชื่นชอบ เพื่อช่วยลดภาระในการดูแลและตัดแต่ง

“ถัดมาเป็นพื้นที่หน้าห้องครัวที่ต่อเติมออกมาจากตัวบ้าน ซึ่งทางเจ้าของต้องการให้มีบ่อน้ำตกขนาดเล็กเป็นองค์ประกอบหลัก ตั้งอยู่ระหว่างทางเข้ากับมุมนั่งเล่นกลางแจ้ง ผมจึงออกแบบพื้นที่ในสไตล์โมเดิร์นที่มีกลิ่นอายสวนอังกฤษ-ทรอปิคัล เน้นความเรียบ ดูแลง่าย และมุมมองจากภายในบ้าน โดยบริเวณแนวรั้วออกแบบให้เป็นหัวน้ำตกที่มีระดับความสูงพอเหมาะ แล้วปล่อยให้น้ำไหลผ่านก้อนหินที่จัดวางซ้อนกันอย่างเป็นธรรมชาติ ลงสู่บ่อด้านล่างที่ลึกประมาณ 80 เซนติเมตร เพื่อให้เกิดเสียงน้ำแผ่วเบาช่วยสร้างบรรยากาศผ่อนคลาย พร้อมเลี้ยงปลาคาร์ปเพิ่มความมีชีวิตชีวาให้สวน ส่วนพื้นที่ฝั่งใต้ชายคาก็ซ่อนบ่อกรองสำเร็จรูปไว้ และเลือกปลูกเฟินกับลิ้นมังกร ซึ่งเป็นพรรณไม้ที่ทนร่มและคงความเขียวสดได้ดี ช่วยเสริมความรู้สึกเย็นสบาย

บริเวณห้องครัวออกแบบให้เป็นบ่อน้ำตกขนาดเล็ก เพื่อสร้างบรรยากาศที่สดชื่นและผ่อนคลาย สามารถนั่งชมปลาคาร์ปได้จากพื้นที่ภายในบ้าน

เจ้าของบ้านต้องการให้แผ่นหิน Stepping Stone บางกว่าปกติ เพื่อทำให้สวนดูไม่ทึบตัน

“โซนสุดท้ายเป็นพื้นที่คอร์ตระหว่างอาคารมีกำแพงล้อมสามด้าน แต่อยู่ในพื้นที่เปิดโล่งที่ได้รับแสงแดดยามเช้าและมีอากาศถ่ายเทได้ดี ผมได้ออกแบบเป็นกระบะปลูกผักสวนครัวจากไม้เนื้อแข็งทรงยาวหลายขนาด จัดวางสลับระดับสูง-ต่ำ ให้เหมาะกับการปลูกผักที่ผสมผสานทั้งไม้ยืนต้น ไม้ล้มลุก และไม้เลื้อย เพื่อช่วยเรื่องการระบายน้ำ ลดปัญหาวัชพืช  และควบคุมสภาพแวดล้อมของแต่ละกระบะได้อย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งกระบะยกแปลงสูงยังสามารถรองรับการใช้งานของผู้สูงอายุหรือผู้ที่ไม่ต้องการก้มทำงานเป็นเวลานาน นอกจากนี้ ผมได้จัดสรรแนวทางเดินหินคอบเบิลที่ชัดเจนให้เข้าถึงแปลงปลูกได้จากทุกด้าน เพื่อความสะดวกในการดูแลรักษาและเก็บเกี่ยวผลผลิตในระยะยาว”

กระบะปลูกจากไม้เนื้อแข็งมีความหนาแน่นสูง จึงทนแดด ทนฝน ช่วยลดการสะสมความร้อนในดิน อีกทั้งยังให้ความรู้สึกอบอุ่น เป็นธรรมชาติ และเข้ากับสไตล์สวนในมุมอื่น ๆ ได้ดี

มะเขือม่วง เติบโตได้ดีในดินทั่วไป แต่จะโตดีในดินร่วนปนทราย ระบายน้ำได้ดี ชอบแดดเต็มที่ ไม่ชอบน้ำท่วมขัง นิยมขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ด

ควรเลือกตำแหน่งปลูกพริกบริเวณที่มีแสงแดดส่องถึงอย่างน้อยครึ่งวัน อีกทั้งควรระวังอย่าให้ขาดน้ำ เพราะจะทำให้ต้นพริกอ่อนแอ และควรระวังอย่าให้ชื้นแฉะจนเกินไป เพราะอาจทำให้พริกเกิดเป็นจุดช้ำ ๆ และแห้งเหี่ยวในที่สุด

สวนรีโนเวตขนาดกะทัดรัด แห่งนี้ได้รับการปรับปรุงควบคู่ไปกับตัวบ้านมือสอง ให้กลับมามีชีวิตชีวาและตอบโจทย์การใช้ชีวิตในปัจจุบันอีกครั้ง โดยไม่ได้คำนึงถึงเพียงมุมมองจากภายในบ้านเท่านั้น หากแต่ออกแบบพื้นที่สีเขียวให้เป็นส่วนหนึ่งของการใช้ชีวิต เชื้อเชิญให้เจ้าของบ้านออกมาเดินเล่น พักผ่อน และใกล้ชิดธรรมชาติในทุกวัน

เจ้าของ: คุณเกณิชา ชาติสุนทร

จัดสวน: Murraya Garden โดยคุณฐาปนิต โชติกเสถียร

สวนแห่งนี้ตีพิมพ์ในนิตยสารบ้านและสวน ฉบับสิงหาคม 2569 คลิกสั่งซื้อที่นี่

เรื่อง: สริดา จันทร์สมบูรณ์

ภาพ: ณัฐวุฒิ เพ็งคำภู

สวนทรอปิคัลร่มรื่น เคียงข้างสวนอังกฤษที่พลิ้วไหว ในเรือนขนมปังขิง

สวนทรอปิคัลในบ้านโมเดิร์น เชื่อมธรรมชาติเข้ากับบ้านได้อย่างลงตัว