พุดตาน ไม้ดอกเปลี่ยนสีได้ในหนึ่งวัน ปลูกง่าย ดอกดกตลอดปี
พุดตาน ไม้ประดับดอกสวยที่ธรรมชาติรังสรรค์ให้เปลี่ยนสีดอกได้ในวันเดียว จากสีขาวในยามเช้า ค่อย ๆ ไล่เฉดเป็นชมพูในตอนสาย และชมพูเข้มถึงสีบานเย็นในตอนเย็น เป็นพรรณไม้สกุล Hibiscus ในวงศ์เดียวกับชบา ปลูกง่าย ชอบแดดจัด ออกดอกดกตลอดปี เหมาะแก่การปลูกประดับสวน ริมกำแพง หรือพรางทิวทัศน์ที่ไม่สวยงาม พร้อมสรรพคุณทางยาที่น่าสนใจ

พุดตาน ไม้ประดับดอกสวยที่ธรรมชาติรังสรรค์ให้สามารถเปลี่ยนสีดอกได้ หนึ่งในสมาชิกวงศ์ Malvaceae เช่นเดียวกับชบา ชบาเมเปิ้ล กระเจี๊ยบแดง และปอทะเล มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Hibiscus mutabilis ส่วนชื่อสามัญเรียกได้หลายชื่อตามลักษณะเด่นของดอก เช่น Chinese Rose, Confederate Rose, Cotton Rose และ Changeable Rose
พุดตาน เป็นไม้พุ่มขนาดกลาง สูง 1-3 เมตร ตามลำต้นและกิ่งมีขน ใบรูปไข่กว้าง โคนรูปหัวใจ ปลายแหลม ขอบใบเว้า 3-5 แฉก ก้านใบยาว แผ่นใบสีเขียวสดค่อนข้างหนา มีขนสากปกคลุมทั่วใบ ดอกเดี่ยวหรือเป็นช่อ 1-3 ดอกออกที่ปลายกิ่งและซอกใบ ดอกมีขนาดใหญ่ มีทั้งแบบกลีบดอกซ้อนและไม่ซ้อน คล้ายดอกชบาหรือกุหลาบ เมื่อเริ่มบานในตอนเช้าจะมีสีขาวทั่วทั้งดอก แล้วค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นสีชมพูปนขาวถึงชมพูในตอนสาย และเปลี่ยนเป็นสีชมพูเข้มถึงสีบานเย็นในตอนเย็น ก่อนที่ดอกจะหุบลงในตอนค่ำโดยยังคงติดอยู่ที่ต้น 2-3 วันแล้วร่วงโรยในที่สุด



เนื่องจากภายในหนึ่งวันพุดตานสามารถเปลี่ยนสีดอกได้ถึงสามสี บางคนจึงเรียกว่า ดอกสามสี หรือ สามผิว โดยสีของดอกที่เปลี่ยนแปลงนี้เกิดจากสารสีในกลุ่มสารประกอบฟลาโวนอยด์ (Flavonoid) เช่น แอนโทไซยานิน (Anthocyanin) ซึ่งจะมีปริมาณเข้มข้นขึ้นเมื่อดอกมีสีเข้มขึ้น ทำให้มีการศึกษาเกี่ยวกับการเปลี่ยนสีของดอกพุดตานกันอย่างกว้างขวาง

พุดตานเป็นไม้ประดับที่ปลูกเลี้ยงและขยายพันธุ์ง่ายด้วยการตอนกิ่งหรือปักชำ สามารถเจริญเติบโตได้ดีในดินที่ร่วนซุย ชอบแดดจัด ไม่ชอบน้ำขังแฉะ ทั้งยังมีลำต้นเป็นพุ่มแน่น ใบมีขนาดใหญ่ ออกดอกดกตลอดปี จึงเหมาะสำหรับปลูกประดับสวน ริมกำแพง หรือพรางทิวทัศน์ที่ไม่สวยงาม นอกจากนี้ยังมีสรรพคุณทางยา เช่น ดอกสดใช้ตำผสมกับน้ำผึ้งทาบริเวณที่มีอาการบวมเนื่องจากแมลงกัดต่อย สามารถลดอาการปวดแสบได้ เป็นต้น
เรื่อง : อังกาบดอย
ภาพ : คลังภาพสำนักพิมพ์บ้านและสวน