ไอเดียจัดสวนเพื่อสัตว์เลี้ยง สวนไม่พัง แฮปปี้ทุกฝ่าย

ไอเดียจัดสวนเพื่อสัตว์เลี้ยง เกิดขึ้นจากหลายครั้งที่เรามีโอกาสไปถ่ายสวนสวย ๆ ก็มักพบเสมอว่าเจ้าของสวนเหล่านี้ชอบเลี้ยงสัตว์ ไม่ว่าจะเป็นสุนัข แมว กระต่าย ปลา นก หรือสัตว์ชนิดอื่น ๆ แต่สิ่งที่มาคู่กันกับสัตว์เลี้ยงหลายชนิดก็คือนิสัยซุกซนจนอาจทำให้ต้นไม้เสียหาย

การอยู่ร่วมกันของสัตว์เลี้ยงตัวโปรดพร้อมกับการมีสวนสวย ๆ จึงต้องมีความเข้าใจในพฤติกรรมของสัตว์เลี้ยงและมีการจัดสวนให้สอดคล้องกัน เราจึงมี ไอเดียจัดสวนเพื่อสัตว์เลี้ยง สำหรับคนรักสัตว์และคนรักสวน โดยเฉพาะแมวและสุนัข ซึ่งเป็นสัตว์เลี้ยงยอดนิยมที่สุด ให้ลองนำไปใช้กันดู เพื่อให้สวนของคุณเต็มไปด้วยชีวิตชีวาและอยู่ร่วมกับเจ้าตัวน้อยอย่างมีความสุข

ข้อคิดการจัดพื้นที่ในสวนทั่วไป

สวนที่มีสัตว์เลี้ยงเข้าไปใช้งานควรหลีกเลี่ยงการใช้สารเคมีให้มากที่สุด ทั้งสารที่ฉีดพ่นบนใบ ฝังลงดิน และใส่ในบ่อน้ำต่าง ๆ เพราะอาจเป็นอันตรายต่อสัตว์เลี้ยงได้
หลีกเลี่ยงการปลูกต้นไม้อันตรายต่าง ๆ ทั้งไม้ที่มีหนามแหลมคม เช่น โป๊ยเซียน สลัดได แคคตัสชนิดต่าง ๆ อากาเว่ หรืออาจปลูกพืชเหล่านี้ในบริเวณที่ไม่ต้องการให้สัตว์เลี้ยงเข้าไปคุ้ยแปลงต้นไม้ แต่อย่าลืมว่าสัตว์บางชนิดมีความซุกซนจนอาจเผลอวิ่งเข้าไปและเกี่ยวกับหนามจนบาดเจ็บได้ จึงไม่ควรเลือกชนิดที่มีหนามยาวแหลมคมมากนัก รวมทั้งกลุ่มต้นไม้ที่มียางและไม้ที่มีพิษซึ่งสัตว์เลี้ยงอาจเผลอกัดกินจนเป็นอันตราย เช่น มะม่วงหิมพานต์ ยี่โถ รำเพย ไฟเดือนห้า รัก
ระวังไม่ให้สัตว์เลี้ยงเข้าไปในบริเวณที่มีรังของสัตว์มีพิษต่าง ๆ เช่น ต่อ ผึ้ง แตน ควรกำจัดรังตั้งแต่ยังมีขนาดเล็ก รวมทั้งรังที่ตั้งอยู่ในบริเวณเสี่ยง เช่น ใกล้ตัวบ้าน ทางเดิน กิ่งไม้ที่แมวปีนถึง รวมทั้งกิ่งที่หักเปราะได้

ควรใช้วัสดุปูพื้นสวนที่ไม่ลื่น หลีกเลี่ยงการปูอิฐมอญในบริเวณที่ร่ม เพราะอาจเกิดตะไคร่จับได้ง่าย รวมทั้งไม่ควรใช้วัสดุที่มีมุมแหลมคม เช่น หินเกล็ด หลินคลุกก่อสร้าง แผ่นหินบางชนิด เพราะอาจบาดเท้าสัตว์เลี้ยงได้

หากมีพื้นที่กว้างขวางพอควรแบ่งโซนให้สัตว์เลี้ยง เพื่อลดปัญหาการเผชิญหน้ากับคนแปลกหน้า (เว้นแต่ว่าจะเลี้ยงไว้เพื่อระวังภัย) หรือเมื่อมีกิจกรรมในบ้านและไม่ต้องการให้สัตว์เข้าร่วม การกั้นพื้นที่สำหรับสัตว์ได้พักผ่อนอย่างสบายในช่วงที่มีแขกมาเยี่ยมเยียน ก็ช่วยให้สบายใจทั้งสองฝ่าย นอกจากนี้ในกรณีที่มีการก่อสร้างหรือใช้สารเคมีในบริเวณอื่นของบ้าน ก็มั่นใจได้ว่าสัตว์เลี้ยงของเราจะปลอดภัยแน่นอน

ไม่จำเป็นต้องเคร่งเครียดว่าสวนของเราจะต้องสวยเนี้ยบตลอดเวลา ร่องรอยจากการขุด กัดแทะ ล้วนเป็นเสน่ห์ที่สร้างชีวิตชีวาให้บ้าน ทั้งยังทำให้เรามีความเข้าใจในธรรมชาติของสัตว์เลี้ยงมากยิ่งขึ้น

ข้อคิดในสวนสำหรับคนรักแมว

แมวเป็นสัตว์ที่ชอบปีนป่ายจึงจำเป็นต้องออกแบบรั้วบ้านให้สามารถป้องกันการหลบหนีของแมว อาจต่อรั้วสูงขึ้นไปด้วยตะแกรงเหล็ก และจบส่วนด้านบนโดยงอโครงและตะแกรงเข้ามาด้านในประมาณ 60 เซนติเมตร เพื่อป้องกันไม่ให้แมวกระโจนออกด้านนอก ปลูกไม้เลื้อยดอกสวยเพิ่มเติมบนรั้ว ก็ทำให้ส่วนที่ต่อเติมขึ้นมาดูไม่แข็งเกินไป

ในกรณีที่ไม่ส่ามารถทำรั้วกั้นแมวได้ตลอดแนว อาจจัดพื้นที่เพียงบางส่วนให้เป็นเขตสำหรับแมวโดยเฉพาะ บ้านในต่างประเทศนิยมจัดพื้นที่สวนเล็ก ๆ ด้านใดด้านหนึ่งแล้วปิดล้อมให้เป็นสวนสำหรับแมว โดยจำกัดให้แมวออกจากตัวบ้านเฉพาะทางที่จะเชื่อมต่อมายังสวนนี้เท่านั้น

สัตว์นักล่าอย่างแเมวอาจเป็นอันตรายต่อสัตว์เล็ก ๆชนิดอื่นที่คุณเลี้ยงไว้ในบ้าน เช่น นก กระรอก เจ้าของจึงควรป้องกันไม่ให้แมวเข้าถึงกรงหรือพื้นที่ของสัตว์เหล่านี้ได้ง่าย นอกจากนี้แล้วก็ควรเลือกกรงที่มีความแข็งแรงพอและมีกลไกประตูที่ซับซ้อนกว่าที่แมวจะเปิดได้ สำหรับบ่อเลี้ยงปลาก็ควรลดระดับน้ำให้ต่ำกว่าขอบบ่อประมาณ 25 เซนติเมตร เพื่อป้องกันแมวเอื้อมถึง

พฤติกรรมหนึ่งของแมวคือชอบแทะเล็มหญ้า เชื่อว่าหญ้าช่วยปรับระบบการย่อยอาหารและมีสารอาหารบางอย่างที่มีประโยชน์ ดังนั้นควรหาหญ้าชนิดที่แมวชอบมาปลูก เช่น หญ้าใบไผ่ หญ้าแพรก หญ้าแห้วหมู ข้าวต้นอ่อน ไผ่ต้นเล็ก ๆ นิ่ม ๆ หากไม่มีพื้นที่อาจปลูกลงกระถางหรือกระบะก็ได้ หรือหลายคนอาจเคยรู้จักต้นไม้ที่ชื่อ “แคทนิป” (Catnip) ที่เรียกกันว่า “กัญชาแมว” ซึ่งเป็นพืชที่แมวชื่นชอบ ส่งผลคล้ายยากล่อมประสาท ทำให้แมวเคลิ้มและมีความสุข แต่ไม่มีอันตรายต่อระบบความจำและประสาทของแมวอย่างถาวร

แมวมักขับถ่ายและขุดกลบมูลในสวน ทำให้สนามหญ้าเสียหาย แนะนำให้รีบหาน้ำสะอาดมาล้างกลิ่นออกและราดน้ำส้มสายชูทับ เพื่อป้องกันการกลับมาใช้สถานที่ซ้ำ ส่วนวิธีแก้ไขคือจัดที่ทางให้เหมาะสมสำหรับการขับถ่ายของแมว หามุมเล็ก ๆรองพื้นกรวดหรือเศษอิฐหัก แล้วกองทรายหนาประมาณ 4-5 นิ้ว (แมวชอบทรายหยาบแห้ง) อย่าให้มีน้ำขังจนเปียกแฉะ หรือจะก่อกระบะ หาภาชนะ เช่น ลังไม้ กะละมังเจาะรู ตะกร้า มาใส่ทรายไว้ก็ได้ แต่ต้องหมั่นดูแลความสะอาดไม่ให้หมักหมม เพราะสุขาของแมวต้องสะอาด แห้ง และง่ายต่อการขุดกลบ หากไม่เป็นไปตามนี้แมวย่อมไม่ใช้งานสุขาที่คุณสร้างไว้แน่นอน และหากพบว่าแมวชอบขุดคุ้ยดินในกระถางเพื่อใช้เป็นสุขา ให้หากระดาษฟอยล์มาคลุมดินไว้ระยะหนึ่งหรือโรยกรวดปิดทับ

วางน้ำสะอาดไว้ในสวนสำหรับให้แมวดื่มกิน อ่างน้ำผุดหรืออ่างน้ำที่วางลดหลั่น มีน้ำไหลเวียนเบาๆ ก็ช่วยดึงดูดความสนใจจากแมวได้ไม่น้อย เพราะแมวหลายตัวชอบดื่มน้ำไหลมากกว่าน้ำที่วางนิ่งในชาม แต่หากแมวชอบดื่มน้ำจากอ่างบัว คุณไม่ควรใส่ปุ๋ยหรือสารเคมีลงในนั้นเพื่อความปลอดภัยของแมว

หาของตกแต่งสวนที่มีความเคลื่อนไหว เช่น กังหันลมเล็ก ๆ ระหัดวิดน้ำ ธงทิวสวย ๆ เพื่อสร้างความสนใจให้แมว

หากในสวนมีพื้นที่กว้างขวางพอควรปลูกต้นไม้ที่มีกิ่งก้านแผ่กว้าง และลำต้นไม่สูงจนเกินไป เพื่อให้แมวปีนขึ้นได้สะดวก จะช่วยให้น้องแมวของเราได้ออกกำลัง ผ่อนอารมณ์ ใช้เป็นที่นอนกลางวัน รวมทั้งซุ่มสังเกตการณ์ นอกจากนี้ต้นไม้ที่มีผิวลำต้นขรุขระยังเป็นที่ลับเล็บชั้นดีของแมวได้ เช่น ปีบ เสลา สะเดา แต่อย่างไรก็ตามสำหรับต้นไม้ที่มีความสูงมาก ๆอาจเกิดปัญหาแมวปีนขึ้นไปแล้วลงไม่ได้ แก้ไขโดยติดแผ่นสังกะสีบนลำต้นในตำแหน่งที่แมวกระโจนเกาะได้เพื่อป้องกันแมวปีนขึ้นไป

ข้อคิดในสวนสำหรับคนรักสุนัข

สำหรับสุนัขจอมขุดมักชอบขุดหลุมบนพื้นดินที่ผิวโล่ง ๆ ดังนั้นเพื่อป้องกันไม่ให้สวนเป็นหลุมบ่อควรปลูกพืชคลุมดินไว้เสมอ หลีกเลี่ยงการปลูกไม้คลุมดินขนาดเล็กที่มีความบอบบาง คุณอาจปลูกไม้พุ่มที่สูงขึ้นมาสักหน่อยหรือก่อขอบแปลงสูงจากพื้นดินสัก 30 เซนติเมตร เพื่อป้องกันสุนัขก็ช่วยได้

จำกัดบริเวณของสุนัข โดยฝึกให้สุนัขจดจำบริเวณที่เข้าไปใช้งานได้ หรือเป็นพื้นที่ของเขาเอง อาจทำรั้วกั้นขอบเขตระหว่างสวนกับบริเวณที่เลี้ยง และปล่อยให้สุนัขเข้าสวนได้เฉพาะเวลาที่มีเจ้าของอยู่เท่านั้น

หากใครที่คิดจะเลี้ยงสุนัขควรทำความเข้าใจถึงลักษณะนิสัยเฉพาะตัวและพฤติกรรมของสุนัขแต่ละสายพันธุ์ โดยหาข้อมูลจากหนังสือ เว็บไซต์ หรือผู้มีประสบการณ์ ซึ่งสิ่งเหล่านี้นำมาใช้เป็นข้อมูลออกแบบสวนให้ตอบสนองต่อพฤติกรรมของสุนัขแต่ละพันธุ์ เช่น สุนัขพันธุ์เกรย์ฮาวนด์ ซาลูกิ อัฟกันอาวนด์ ชอบวิ่งและวิ่งได้เร็ว จึงควรมีพื้นที่กว้างขวางพอให้สุนัขวิ่งยืดเส้นยืดสาย ส่วนสุนัขพันธุ์เล็กหรือขาสั้นมักมีปัญหากับขั้นบันได ดังนั้นจึงควรให้บันไดแต่ละขั้นในสวนมีความสูงไม่มากนักคือประมาณ 10 เซนติเมตร และออกแบบให้ขั้นบันไดกว้างกว่าปกติ สุนัขพันธุ์นิวฟาวนด์แลนด์ โกลเด้นท์รีทรีฟเวอร์ ลาบราดอร์รีทรีฟเวอร์ และพูเดิล เจ้าของอาจจัดเตรียมบ่อน้ำไว้ให้ว่ายน้ำออกกำลังกาย ส่วนสุนัขจอมขุด เช่น บีเกิล บัสเซตฮาวนด์ เจ้าของก็ควรเตรียมรับมือกับหลุมบ่อในสวน

สุนัขมักมีพฤติกรรมปัสสาวะสร้างอาณาเขต โดยเฉพาะตามแปลงต้นไม้ต่างๆซึ่งส่งผลให้ต้นไม้และสนามหญ้ามีอาการเฉาและเหลืองได้ (วิธีแก้ไขเบื้องต้นคือราดน้ำบริเวณนั้นเพื่อเจือจาง) เจ้าของจึงควรฝึกสุนัขให้ปัสสาวะเป็นที่เป็นทาง อาจจัดพื้นที่มุมหนึ่งในสวนฝึกให้เป็นที่ขับถ่ายโดยเฉพาะหรือจัดให้มีเสาสำหรับปัสสาวะกระจายอยู่ในสวนและฝึกให้เขาเคยชินกับการปัสสาวะลงเสาเหล่านี้

ความสูงของรั้วกั้นสุนัขที่ได้รับการฝึกจนมีพฤติกรรมเรียบร้อยอาจสูงแค่ 1.20-1.50 เมตร แต่สำหรับสุนัขขนาดใหญ่อาจจำเป็นต้องสูง 1.50-2 เมตร และควรระวังพื้นดินบริเวณใต้รั้วหรือประตูว่าแน่นและแข็งพอไม่ให้สุนัขขุดลอดช่องประตูออกไปได้

สุนัขสูงวัยมักมีปัญหาลื่นล้มและการขึ้นบันได บางจุดจึงอาจปรับเป็นทางลาดให้สุนัขใช้งานได้ นอกจากนี้แล้วสุนัขแก่จะเดินตกบ่อหรือสระน้ำได้ง่ายและอาจไม่มีแรงพอที่จะว่ายน้ำหรือขึ้นจากบ่อเองได้ จึงควรทำขอบกั้นบริเวณรอบบ่อเพื่อป้องกันการพลัดตกน้ำ

เรื่อง : เกซอนลา

ภาพ : คลังภาพบ้านและสวน