ปรับปรุงสวนเก่าในบ้านจัดสรร ให้มีพื้นที่ใช้งานและเป็นส่วนตัว

ปรับปรุงสวนเก่าในบ้านจัดสรร เป็นสวนอังกฤษที่สวยงาม แม้มีข้อจำกัดเรื่องการปลูกต้นไม้พอสมควร โดยออกแบบให้พื้นที่ปลูกอยู่บริเวณแนวริมรั้วรอบนอกที่ได้รับแสงแดดมากที่สุด แล้วให้พื้นที่ส่วนใหญ่ที่ติดกับตัวบ้านเป็นงานฮาร์ดสเคป เพื่อให้สวนดูสะอาด เรียบร้อย สามารถเชื่อมต่อการใช้งานระหว่างภายในกับภายนอกบ้านได้อย่างกลมกลืน

Design Directory : จัดสวน สุขเย็น การ์เด้น

เนื่องจากโครงการหมู่บ้านเน้นพื้นที่สีเขียวและอนุญาตให้สามารถปลูกต้นไม้บริเวณหน้าบ้านได้ นักจัดสวนจึงได้เลือกปลูกไม้พุ่ม ไม้ดอก เพื่อสร้างบรรยากาศสวนที่สดชื่นตั้งแต่ก้าวแรก

เสม็ดขาวไม้ยืนต้นขนาดเล็ก-ใหญ่ สูงได้ถึง 15 เมตร เปลือกต้นสีขาว สีเทา หรือสีเทาอมน้ำตาล ออกดอกเป็นช่อหางกระรอกสีขาวขนาดเล็กตามซอกใบและปลายกิ่ง

ออกแบบพื้นที่การใช้งานในสวนให้เป็นรูปตัวแอล (L) ชิดแนวกำแพง ให้แนวต้นไม้และไม้พุ่มล้อมรอบเพื่อสร้างขอบเขตความเป็นส่วนตัว เสริมด้วยผนังน้ำตกขนาดเล็กพร้อมก๊อกน้ำ 3 จุด และม้านั่งบิลท์อินยาว ทำให้พื้นที่ขนาดเล็กดูมีมิติและเพิ่มการใช้งานได้มากยิ่งขึ้น

บ้านจัดสรรหลังนี้เป็นบ้านที่ครอบครัวอาศัยอยู่มานานหลายสิบปี จนเมื่อเวลาผ่านไป ลูกสาวเริ่มเติบโตและต้องการพื้นที่ส่วนตัวมากขึ้น จึงเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เจ้าของบ้านเริ่มคิดถึงการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ “อยู่บ้านหลังนี้มายี่สิบกว่าปีแล้ว อีกทั้งลูกสาวก็เริ่มโตขึ้น อยากจะมีพื้นที่ส่วนตัวมากขึ้น เลยคิดว่าถึงเวลาที่จะต้องโยกย้ายหรือปรับปรุงที่อยู่อาศัย แต่ด้วยปัจจัยเรื่องทำเล ความร่มรื่นของโครงการ รวมถึงความคุ้นเคยกับบ้านหลังนี้ ทำให้ตัดสินใจไม่ย้ายไปไหน แต่เลือกรีโนเวตใหม่ทั้งหมด เพื่อให้ตอบโจทย์ ทั้งการใช้งานและความชอบของทุกคนในบ้านมากยิ่งขึ้น” คุณหญิง – อุษา แสงแจ่ม เจ้าของบ้าน เล่าถึงจุดเริ่มต้นของการ ปรับปรุงสวนเก่าในบ้านจัดสรร ในครั้งนี้

“ตอนเช้าจะออกมานั่งจิบกาแฟชมสวนที่มุมนี้ ส่วนบ่าย ๆ ก็จะย้ายไปนั่งด้านห้องทำงาน ส่วนตอนเย็น ถ้ามีเพื่อน ๆ มาหาก็จะตั้งโต๊ะแคมปิ้งกันด้านนอกบ้าง เรียกว่าเป็นสวนที่ได้ใช้งานตลอดทั้งวันเลยค่ะ” คุณหญิงเล่าถึงชีวิตประจำวันในสวน

กระจกเป็นอีกหนึ่งไอเดียที่ช่วยสะท้อนภาพบรรยากาศของสวน ทำให้พื้นที่ขนาดเล็กดูกว้างขึ้น

บ่อน้ำพุสไตล์ยุโรปขนาดเล็ก ช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นและความเย็นให้พื้นที่

งานฮาร์ดสเคปในสวนเลือกใช้เป็นอิฐ กระเบื้อง และหินคุมโทนสีเทาเข้ม ให้ความรู้สึกนิ่ง หนัก และดิบแบบยุโรป ทั้งยังช่วยขับให้พรรณไม้ดูโดดเด่น

“ชอบต้นไม้และดอกไม้อยู่แล้ว ซึ่งก่อนรีโนเวตเคยจัดสวนเอง โดยทำต่อมาจากสวนเดิมของโครงการที่เป็นสไตล์ทรอปิคัล แต่ก็รู้สึกว่ายังไม่ค่อยลงตัว แถมค่อนข้างรกและดูแลยาก พอเริ่มปรับปรุงบ้านไปได้ระยะ หนึ่ง ก็มีไอเดียว่าอยากให้มืออาชีพมาช่วยปรับภาพลักษณ์สวนใหม่ให้แตกต่างจากเดิมไปเลย”

ระหว่างมองหานักจัดสวนมืออาชีพ คุณหญิงได้พบผลงานของ คุณโต้ง – ศุภกิจ มีลาภ จาก สุขเย็น การ์เด้น และรู้สึกประทับใจตั้งแต่แรกเห็น “พอเห็นภาพสวนของคุณโต้งในโซเชียลก็รู้สึกปิ๊งเลย ใช่เลย นี่แหละสวนในแบบที่ชอบ เพราะเป็นสวนอังกฤษที่เรียบร้อย สะอาดตา มีความพลิ้วไหวเป็นธรรมชาติ จากการผสมผสานของพรรณไม้ และมีรายละเอียดของการเลือกใช้วัสดุที่น่าสนใจ จึงติดต่อคุณโต้ง ให้เข้ามาช่วยดูแลสวนและงานภายนอกเกือบทั้งหมด”

บริเวณข้างบ้านปลูกเกรวิลเลียเลื้อยที่มีถิ่นกำเนิดในออสเตรเลียให้กลายเป็นซุ้มประตูธรรมชาติ โดดเด่นด้วย ช่อดอกสีเหลืองสดที่โค้งลง ออกดอกดกตลอดปี ดูแลง่าย และทนแดด

เมื่อเปิดประตูหน้าบ้านออกมาจะพบกับกระถางโอลีฟขนาดกลาง ที่ทำหน้าที่เป็นจุดหมายตาและช่วยพราง ช่องว่างระหว่างแนวรั้ว

จากสวนเดิมที่ยังไม่ตอบโจทย์ นำไปสู่การปรับเปลี่ยนครั้งใหม่ให้กลายเป็นสวนที่ทั้งสวยงามและใช้งานได้จริง “จากตอนแรกที่เข้ามาดูพื้นที่ รู้สึกว่าขนาดสวนค่อนข้างเล็ก อีกทั้งยังมีเงาจากตัวบ้านบดบังแสงแดดอยู่มาก ทำให้พื้นที่มีข้อจำกัดเรื่องการปลูกต้นไม้พอสมควร จึงออกแบบให้พื้นที่ปลูกหรือซอฟต์สเคป อยู่ในบริเวณที่ได้รับแสงแดดมากที่สุด ซึ่งก็คือแนวริมรั้วรอบนอก แล้วให้พื้นที่ส่วนใหญ่ที่ติดกับตัวบ้านเป็นงานฮาร์ดสเคป  เพื่อให้สวนดูสะอาด เรียบร้อย และสามารถเชื่อมต่อการใช้งานระหว่างภายในกับภายนอก บ้านได้อย่างกลมกลืน อีกทั้งเจ้าของบ้านยังสามารถใส่รองเท้าสลิปเปอร์เดินออกมาชมสวนได้อย่างสะดวก ทั่วทั้งพื้นที่ตามที่ตั้งใจไว้”

วางระบบระบายน้ำและน้ำหยดไว้ที่โคนต้น เพื่อป้องกันปัญหาน้ำท่วมขังและเชื้อรา

ออกแบบที่นั่งรอบโคนต้นเสม็ดขาวขนาดใหญ่ เพื่อเพิ่มพื้นที่การใช้งานและซ่อนค้ำยันไว้ด้านใน

บัวดิน ไม้หัวอายุหลายปี สูง 15-30 เซนติเมตร มีหลายสี ทั้งสีชมพู ขาว ขาวอมเหลือง และเหลืองเข้ม ก้านดอกกลม เจริญเติบโตเร็ว ทนแล้งและทนน้ำท่วมขัง

อีกหนึ่งโจทย์สำคัญของการออกแบบคือเรื่องความเป็นส่วนตัว “เนื่องจากรั้วเดิมของโครงการเป็นรั้วโปร่งและมีความสูงไม่มาก ทำให้มองเห็นบ้านข้างเคียงที่ค่อนข้างรก เลยออกแบบรั้วรอบบ้านใหม่ทั้งหมด โดยบริเวณด้านข้างเลือกใช้รั้วระแนงสไตล์คอตเทจเพื่อช่วยพรางสายตา พร้อมทำหน้าที่เป็นฉากหลัง ให้สวน ส่วนบริเวณหน้าบ้านออกแบบเป็นรั้วลายอิฐผสมผสานกับเหล็กโปร่ง พร้อมเชื่อมโยงมุมมองระหว่างพื้นที่ภายในกับภายนอกด้วยไม้ดอกและไม้ยืนต้นทรงสูง อย่างเมเปิ้ลที่ปลูกทั้งสองฝั่งของรั้ว เพื่อทำให้สวนดูมีขนาดกว้างและสร้างมิติของมุมมองได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้ ยังได้ปลูกต้นเสม็ดขาวขนาดใหญ่เป็นไม้ประธานกลางสวน ซึ่งเมื่อมองออกมาจากหน้าต่างในห้องนอนหรือโต๊ะทำงานในห้องนอนของลูกสาวบนชั้น 2 ก็จะเห็นบรรยากาศที่เป็นธรรมชาติด้วยเช่นกัน”

พื้นที่ข้างบ้านที่ได้รับแสงแดดจัดในช่วงสายของวัน เหมาะสำหรับการปลูกไม้ที่ชอบแดดจัด อย่างเฟื่องฟ้าที่เจ้าของบ้านชื่นชอบ ซึ่งช่วยเติมชีวิตชีวาและทำให้บรรยากาศของสวนดูสดใส

น้ำพุหัวสิงห์เป็นของเก่าเดิมของเจ้าของบ้าน ซึ่งนักจัดสวนนำมาปรับปรุงใหม่ โดยออกแบบฐานรองรับด้านหลังให้มีขนาดใหญ่ขึ้น พร้อมเพิ่มกระบะไม้พุ่มและปลูกไอวี่เลื้อย เพื่อเพิ่มความอ่อนช้อย และช่วยให้บรรยากาศดูร่มรื่นเป็นธรรมชาติ

รายละเอียดหัวก๊อกน้ำ น้ำพุ และประติมากรรมต่าง ๆ ทำให้สวนดูมีชีวิตชีวาได้เป็นอย่างดี

เมื่อวางโครงสร้างหลักของสวนเสร็จเรียบร้อย รายละเอียดต่าง ๆ ของสวน จึงถูกเติมเต็มให้ทุกพื้นที่มีความเชื่อมโยงกันทั้งในแง่การใช้งานและมุมมอง

“เราให้ความสำคัญกับการมองเห็นสวนจากทุกพื้นที่ภายในบ้าน นอกเหนือจากเรื่องการสร้างความเป็นส่วนตัวแล้ว ไม่ว่าจะเป็นมุมห้องนั่งเล่นในบ้านที่มองออกมาเห็นบริเวณสวนน้ำตกด้านข้าง มุมโต๊ะ รับประทานอาหารที่สามารถเปิดประตูอกมาใช้พื้นที่ร่วมกับสวนหน้าบ้าน แม้แต่มุมนั่งทำงานภายในบ้าน ก็ยังมองเห็นดอกคามิเลียที่กำลังผลิบานอยู่ด้านนอก” ซึ่งสำหรับสวนขนาดเล็ก คุณโต้งมองว่าทุกรายละเอียดล้วนมีความสำคัญ จึงออกแบบและเลือกใช้องค์ประกอบอย่างพิถีพิถันตั้งแต่หัวก๊อกน้ำ ระแนงกันตกชั้น 2 หรือแม้แต่สีของผนังบางส่วนของตัวบ้านให้สอดคล้องกัน เพื่อสร้างบรรยากาศโดยรวมที่กลมกลืนและเป็นหนึ่งเดียว

ใช้ระแนงไม้สีอ่อนสลับช่องตาราง ทำหน้าที่เป็นพื้นหลังของสวน ช่วยลดความแข็งของผนังบ้าน และเพิ่มความเป็นส่วนตัว ด้านล่างออกแบบเป็นแปลงปลูกก่ออิฐยกสูง ช่วยแบ่งขอบเขตระหว่างพื้นที่เดินกับพื้นที่ปลูกอย่างชัดเจน เพิ่มความรู้สึกเป็นธรรมชาติในพื้นที่จำกัด

ซุ้มประตูอิฐโค้งที่ปลายทางเดิน ช่วยกำหนดกรอบสายตาและแบ่งระหว่างพื้นที่สวนกับโซนหลังบ้าน ที่เป็นส่วนบริการต่าง ๆ อย่างปั๊มน้ำ ถังน้ำ หรือราวตากผ้า ทำให้พื้นที่สวนดูเรียบร้อยมากยิ่งขึ้น

“ตอนนี้บ้านสวยมาก ใครมาก็ชมตลอดทั้งการตกแต่งภายในและสวนด้านนอก มีความสุขมากค่ะ” คุณหญิงกล่าวทิ้งท้ายด้วยรอยยิ้ม หลังจากบ้านที่อยู่ร่วมกันมานานได้รับการปรับปรุงใหม่ให้ตอบโจทย์การใช้ชีวิตในปัจจุบันได้อย่างสมบูรณ์

เจ้าของ: คุณอุษา แสงแจ่ม

จัดสวน: สุขเย็น การ์เด้น โดยคุณศุภกิจ มีลาภ และคุณสุวัฒน์ สุพัฒน์ชาญศิริ

สวนแห่งนี้ตีพิมพ์ในนิตยสารบ้านและสวน ฉบับสิงหาคม 2569 คลิกสั่งซื้อที่นี่

เรื่อง: สริดา จันทร์สมบูรณ์     

ภาพ: นันทิยา บุษบงค์

สวนรีโนเวตขนาดกะทัดรัด ที่ออกแบบให้มีฟังก์ชันใหม่ ในบรรยากาศธรรมชาติ

สวนทรอปิคัลร่มรื่น เคียงข้างสวนอังกฤษที่พลิ้วไหว ในเรือนขนมปังขิง