คอนกรีตเสริมไม้ไผ่ ทำได้จริงไหม

หลายคนอาจเคยเห็นภาพการใช้ไม้ไผ่แทนเหล็กเสริม หรือที่เรียกกันว่า คอนกรีตเสริมไม้ไผ่ ทำเป็นพื้นถนน พื้นลาน  เสา คาน จนถึงฐานราก จึงเกิดคำถามว่า ทำได้จริงหรือ แข็งแรงแค่ไหน และปลอดภัยไหม เรามีคำตอบจากผู้เชี่ยวชาญ คุณโจ้ – ธนา อุทัยภัตรากูร สถาปนิกและอาจารย์จากสถาบันอาศรมศิลป์ ผู้ศึกษาการใช้วัสดุธรรมชาติอย่างดินและไม้ไผ่สำหรับอาคาร มาตอบให้คลายข้อสงสัยกัน

มีการทำคอนกรีตเสริมไม้ไผ่มานานหรือยัง

“ในสมัยสงครามเวียดนาม กองทัพบกสหรัฐอเมริกาพยายามทดลองสร้างอาคาร คอนกรีตเสริมไม้ไผ่ แต่ไม่สำเร็จ เพราะคอนกรีตยึดเกาะไม้ไผ่ได้ไม่ดี มีการหดและขยายตัวไม่เท่ากัน และไม้ไผ่เป็นวัสดุธรรมชาติที่ควบคุมคุณภาพให้สามารถคำนวณได้ยาก แต่ปัจจุบันมีความพยายามจะพัฒนาเทคโนโลยีให้สามารถใช้และคำนวณได้ โดยใช้ไม้ไผ่แปรรูป (Engineered Bamboo) ให้สามารถคำนวณและยึดเกาะกับคอนกรีตได้ดีขึ้น”

ภาพ : Ashutossh Dabholkar, WatNonNongBua

ในไทยก็มีทำกันบ้าง

“ส่วนใหญ่ที่เห็น มีการใช้ทำถนนในชนบท ซึ่งเป็นการถ่ายน้ำหนักลงพื้นดิน (Slab on ground) เนื่องจากเป็นวัสดุที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น ในโคลัมเบียเองก็มีการใช้คอนกรีตเสริมไม้ไผ่ในการสร้างอาคาร แต่ผมยังไม่มีข้อมูลทางเทคนิคที่เชื่อถือได้ จึงถือว่ายังมีความเสี่ยงในการนำมาใช้เป็นโครงสร้างบ้านอย่าง ฐานราก เสา คาน และพื้นบ้านที่ยกขึ้นสูงเหนือพื้นดิน”

คำแนะนำการทำคอนกรีตเสริมไม้ไผ่

“เราสามารถนำไม้ไผ่มาใช้ในการทำพื้นภายนอก หรือคานคอดินของอาคารขนาดเล็กที่รับน้ำหนักไม่มาก เช่น พื้นลาน พื้นถนน แนะนำว่าควรใช้ไม้ไผ่ที่ผ่านกรรมวิธีรักษาเนื้อไม้แล้ว เพื่อป้องกันมอดที่อาจทำให้อายุการใช้งานลดลง”

Tips

-การทำพื้นลานหรือถนนด้วยคอนกรีตเสริมไม้ไผ่ ทำได้โดยตั้งไม้แบบกำหนดขอบเขต ปรับพื้นให้แน่น สามารถใช้ไม้ไผ่ซีกขนาดประมาณ 1 นิ้ว ผูกเป็นตารางทุกระยะ 15 เซนติเมตร และเทคอนกรีตหนา 15 เซนติเมตร หุ้มไม้ไผ่ให้มิด

คอนกรีตเสริมไม้ไผ่คอนกรีตเสริมไม้ไผ่

– คอนกรีตเสริมไม้ไผ่เป็นโครงสร้างที่ไม่ยังขาดการพัฒนามาตรฐานการคำนวณในไทย จึงยังไม่สามารถขออนุญาตก่อสร้างได้ หากต้องการสร้างอาคารไม้ไผ่ แนะนำให้ทำโครงสร้างหลักด้วยคอนกรีตเสริมเหล็กหรือเหล็ก แล้วใช้ไม้ไผ่เป็นส่วนประกอบ

-วิธีรักษาเนื้อไม้แบบภูมิปัญญาชาวบ้าน ทำได้หลายวิธี เช่น การนำไม้ไผ่แช่ในน้ำไหลเพื่อชะล้างแป้งออก หรือการนำไปแช่ในน้ำนิ่งหรือแช่โคลนเพื่อให้แป้งบูดจนมอดไม่กิน บางท้องถิ่นใช้กำมะถัน โดยการนึ่ง การต้ม หรือการเผาไฟ หรือต้มไม้ไผ่ในน้ำส้มควันไม้ผสมเกลือ

-วิธีรักษาเนื้อไม้ที่ใช้แพร่หลายทั้งในยุโรป อินโดนีเซีย และไทยในปัจจุบัน ซึ่งเหมาะกับการทำงานปริมาณมากและได้ผลดี คือ การแช่ในสารละลายโบรอน (Boron) ซึ่งเป็นสารบอแรกซ์ (Borax) ผสมกับสารบอริค แอสิด (Boric Acid) เป็นการทรีตเม้นต์แบบเคมีที่ปลอดภัยไม่เป็นพิษกับคนและสิ่งแวดล้อม


เรื่อง ศรายุทธ ศรีทิพย์อาสน์

ภาพประกอบ เอกรินทร์ พันธุนิล


วิธีเลือกไม้ไผ่สำหรับใช้ในงานสร้างอาคาร

ทำรั้วไม้ไผ่ วัสดุจากธรรมชาติที่ใช้งานได้จริง

บ้านไม้ไผ่ ท่ามกลางธรรมชาติ

ติดตามบ้านและสวนได้ที่ FB : baanlaesuanmag