กระดาษเป็นวัสดุที่ย่อยสลายง่ายที่สุด เพราะผลิตจากเยื่อไม้ธรรมชาติ ทุกวันนี้ ประเทศไทยเรามีขยะกระดาษรีไซเคิลในปริมาณทั้งสิ้น 2 ล้านตันต่อปี มีการจัดเก็บและนำมารีไซเคิลได้ 900,000 ตัน ส่วนที่เหลือถูกทิ้งปนเปื้อนกับขยะอื่นๆจนไม่สามารถรีไซเคิลได้
*** ข้อมูลจากกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม (มกราคม 2548)
โดยปกติ ขยะจากบ้านเราจะถูกแยกประเภทโดยพนักงานบนรถเก็บขยะของเทศบาล เขาจะแยกขยะที่นำไปขายได้ ซึ่งก็หมายถึงขยะที่สามารถรีไซเคิลได้ อย่างกระดาษหนังสือพิมพ์ ขวดแก้ว พลาสติก เศษโลหะ ออกจากขยะทั่วไป แล้วนำไปขายเป็นรายได้เสริมเล็กๆน้อยๆ จากนั้นก็จะนำขยะไปผ่านกระบวนการรีไซเคิล ส่วนขยะที่เหลือจะถูกทำลายโดยการฝังกลบ ซึ่งจริงๆแล้วก็มีบางส่วนที่สามารถรีไซเคิลได้ เพียงแต่มันปะปนกันจนไม่สามารถแยกได้
เราจึงอยากชวนคุณมาแยกขยะที่บ้านกัน เพื่อลดจำนวนขยะที่ต้องนำไปฝังกลบ และช่วยให้ขยะแต่ละประเภทได้ไปอยู่ในที่ที่ควร เพราะการแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง น่าจะมีประสิทธิภาพที่สุด คนไหนใช้คนไหนทิ้งย่อมรู้ดีที่สุดว่าอะไรเป็นอะไร
ก่อนจะลงมือแยกขยะ ต้องมีความรู้ก่อนว่า จะแยกอะไรจากอะไร และอะไรควรอยู่กับอะไร
ขยะจากบ้านเรือนนั้น โดยทั่วไปแบ่งได้เป็น 4 ประเภท ดังนี้
1.ขยะที่ย่อยสลายได้ ได้แก่ เศษอาหาร กระดาษชำระ เศษใบไม้ เป็นต้น
2.ขยะรีไซเคิล ได้แก่ แก้ว พลาสติก กระดาษ โลหะและอโลหะ
3.ขยะพิษ ได้แก่ หลอดไฟ กระป๋องสเปรย์ ยาฆ่าแมลง น้ำมันเครื่อง กระเบื้องใยหิน สารเคมีต่างๆ เป็นต้น
4.ขยะทั่วไป หรือขยะที่แยกไม่ได้
จากขยะทั้ง 4 ประเภท เราอาจรวมขยะที่ย่อยสลายได้กับขยะทั่วไปไว้ด้วยกัน เนื่องจากปลายทางของขยะเหล่านี้คือจะถูกนำไปฝังกลบเช่นเดียวกัน (โดยมาก ตามบ้านเรือน เรามักแยกเศษอาหารใส่ถุงทิ้งต่างหากอยู่แล้ว ซึ่งเป็นวิธีที่ดี เนื่องจากเศษอาหารจะไม่ปนเปื้อนกับขยะอื่นๆ ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ไม่สามารถแยกขยะได้) ส่วนขยะรีไซเคิลและขยะพิษ ควรทิ้งแยกในถังเฉพาะ คุณอาจจัดมุมสำหรับทิ้งขยะ โดยวางถังสำหรับทิ้งขยะแต่ละประเภทไว้เรียงกัน ทำสัญลักษณ์ข้างถังให้ชัดเจนเพื่อให้สมาชิกในบ้านทิ้งลงถังไม่ผิดใบ เมื่อขยะเต็มถุง มัดปากถุงขยะให้เรียบร้อย ก่อนนำไปทิ้ง เขียนข้างถุงเพื่อบอกประเภทของขยะภายในถุง เพื่อช่วยเบาแรงพนักงานเก็บขยะอีกต่อ
เห็นไหมว่า การเตรียมการเพื่อแยกขยะในบ้านนั้นไม่ยุ่งยากเลย ที่เหลือก็แค่ต้องมีสติก่อนจะตัดสินใจโยนขยะลงถัง หากลองทำแล้วคุณจะพบว่า เหลือขยะที่ไม่สามารถแยกได้หรือขยะทั่วไปเพียงน้อยนิดเท่านั้น
แยกขยะเฉพาะ
ของบางอย่างที่เราไม่ต้องการ แต่อาจเป็นประโยชน์ต่อผู้อื่น เรียกว่าไม่เชิงเป็นขยะเสียทีเดียว อย่างเช่น กล่องกระดาษบรรจุของ หนังสือพิมพ์ หรือเสื้อผ้า คุณอาจแยกใส่ถุงไว้ต่างหาก ไม่ให้ปะปนกับขยะอื่น โดยเฉพาะขยะประจำวันอย่างหนังสือพิมพ์ คุณอาจจัดลังพลาสติกขนาดกำลังดีวางข้างๆกลุ่มถังขยะ เพื่อใส่หนังสือพิมพ์อ่านแล้ว เมื่อจะนำไปขาย จะเอากลับมาใช้ห่อข้าวของกันแตกหรือให้ใครต่อ จะได้หยิบใช้สะดวกมือ
ขยะรีไซเคิล
อยากรู้หรือไม่ว่า ขยะอะไร นำไปรีไซเคิลเป็นอะไร
* กระดาษทุกประเภท ตั้งแต่กระดาษลัง กระดาษหนังสือพิมพ์ กระดาษ A4 จากสำนักงาน หรือนิตยสาร สามารถนำไปรีไซเคิลได้ทั้งสิ้น โดยนำไปแช่น้ำเพื่อให้เปื่อยยุ่ยกลายเป็นเยื่อกระดาษ แล้วนำไปผลิตเป็นกระดาษรีไซเคิลสีน้ำตาลนั่นเอง
* ขยะที่เป็นพลาสติกมีหลากหลายชนิด หลังจากแยกชนิดแล้ว จะนำไปผ่านกระบวนการให้กลับมาเป็นเม็ดพลาสติก แล้วผลิตออกมาเป็นถุงพลาสติกรีไซเคิล
* แก้ว เป็นขยะที่ย่อยสลายไม่ได้ แต่สามารถนำกลับมาหลอมใหม่ได้ และสามารถหมุนเวียนใช้ได้ถึง 30 ครั้ง
* อะลูมิเนียม สามารถนำกลับมาหลอมใหม่ได้ ตัวอย่างของอะลูมิเนียมรีไซเคิลที่เห็นได้ชัดคือ นำมาทำเป็นส่วนหนึ่งของขาเทียมนั่นเอง
เรื่อง : "ภัทรสิริ อภิชิต"
ภาพประกอบ : มาโนช กิตติชีวัน