เปิดเผยแต่คลุมเครือ อ่อนไหวแต่มีเหตุผล

เปิดเผยแต่คลุมเครือ อ่อนไหวแต่มีเหตุผล
          จากถนนใหญ่สายหนึ่งในย่านกลางเมืองของประเทศสิงคโปร์ ผ่านมายังแนวถนนเล็กๆ เข้าสู่ย่านพักอาศัยที่มีต้นไม้ขึ้นสองข้างทาง มองออกไปที่หัวมุมเกือบสุดปลายถนนจะเห็นหลังคาโครงเหล็กสีเข้มโค้งเป็นลอนคลื่นคลุมตัวบ้านสีขาวทรงสูงอย่างโดดเด่น เหนือแนวรั้วระแนงเหล็กเส้นเล็กๆ ที่วางในแนวตั้งเรียงต่อกันแบบโปร่งๆ จะมองเห็นกล่องแบนๆ สีขาวที่มีเส้นแนวนอนคาดอยู่รอบๆ เป็นแนวยาววางติดกับส่วนที่มีหลังคาโครงเหล็กคลุม โดยลอยอยู่เหนือพื้นที่ด้านล่างซึ่งเป็นระเบียงไม้โล่งๆ
       รูปแบบอาคารที่ปรากฏอยู่ตรงหน้าชวนให้นึกถึงสถาปัตยกรรมแบบโมเดิร์นทรอปิคัล เนื่องจากประเทศสิงคโปร์มีสภาพภูมิอากาศแบบร้อนชื้น การออกแบบอาคารเพื่อให้สอดคล้องกับสภาพอากาศและสร้างภาวะน่าสบายให้กับบ้านตามลักษณะของสไตล์ดังกล่าวจึงดูเหมาะสม แต่ความน่าสนใจอยู่ที่สถาปัตยกรรมสไตล์โมเดิร์นทรอปิคัลในแบบของสิงคโปร์จะมีรูปแบบอย่างไร
          บ้านหลังนี้เป็นของนักธุรกิจชาวสิงคโปร์เชื้อสายจีน ซึ่งเป็นครอบครัวใหญ่มีลูกสาวทั้งหมดสี่คน แม้ว่าครอบครัวนี้จะมีวิถีชีวิตความเป็นอยู่ค่อนข้างมีระเบียบแบบแผนและต้องการความเป็นส่วนตัวสูง แต่ก็เปิดกว้างและยินดีรับฟังแนวคิดของสถาปนิกอย่างเต็มที่
          ทีมสถาปนิกของ WOHA ผู้ออกแบบบ้านหลังนี้เล่าให้ฟังว่าขั้นตอนการออกแบบ เราต้องย้อนกลับไปเริ่มต้นที่พื้นฐานความเป็นอยู่ของผู้พักอาศัย และวิเคราะห์ถึงความต้องการใช้งานในพื้นที่แต่ละส่วน รวมถึงการวางตำแหน่งและปรับให้สอดคล้องกับสภาพภูมิอากาศ จนได้รูปร่างหน้าตาของบ้าน จากนั้นจึงนำมาพัฒนาต่อในรายละเอียดของแต่ละส่วนเพื่อให้ตรงกับความต้องการของเจ้าของบ้านมากที่สุด
Ž          เมื่อพิจารณาจากลักษณะตัวบ้านและการแบ่งพื้นที่ใช้งานภายในแล้ว สามารถแบ่งพื้นที่ได้เป็นสองส่วน ส่วนแรกคือส่วนที่อยู่ใต้หลังคาโค้ง มีทั้งหมดสามชั้น เป็นตัวแทนของส่วนที่ปิด คือความมีระเบียบและความเป็นส่วนตัว พื้นที่ใช้งานในส่วนนี้ ได้แก่ ห้องรับแขก ห้องทำงาน และห้องครัวในชั้นหนึ่ง ห้องนอนลูกสาวคนที่สามและคนเล็ก และโถงอเนกประสงค์ที่อยู่ระหว่างห้องทั้งสอง ซึ่งทำเป็นมุมอ่านหนังสือและทำการบ้านของเด็กๆ บนชั้นสอง ส่วนชั้นสามทำเป็นชั้นลอยมีห้องนอนลูกสาวคนโตและคนรอง ซึ่งต้องการความเป็นส่วนตัวมากกว่าอีกสองห้อง
          อีกส่วนหนึ่งคือ ส่วนที่ทำเป็นกล่องแบนๆ สองชั้น ส่วนนี้เป็นตัวแทนของความเปิดเผย ชั้นล่างทำเป็นห้องนั่งเล่นโล่งกว้าง ผนังเป็นประตูกระจกบานใหญ่สามารถเลื่อนเปิดพื้นที่ให้ต่อเนื่องกับระเบียงไม้ สระว่ายน้ำ และสนามหญ้าด้านนอก ถัดไปเป็นห้องรับประทานอาหาร  บนชั้นสองฝั่งด้านหน้าบ้านทำเป็นพื้นที่นั่งเล่นส่วนกลางสำหรับให้ครอบครัวใช้พักผ่อน ถัดเข้าไปเป็นห้องน้ำ ห้องแต่งตัว และห้องนอนใหญ่ตามลำดับ ผนังในส่วนนี้ทำเป็นแผงบานเกล็ดแบบปรับระดับได้เพื่อเปิดรับแสงธรรมชาติ ระบายอากาศ และเปิดมุมมองสู่สวนและสระว่ายน้ำ โดยมีทางเดินและโถงบันไดโล่งๆ บริเวณกลางบ้านเป็นตัวเชื่อมบ้านทั้งสองส่วนเข้าด้วยกัน
          บ้านหลังนี้คือการแสดงออกของสองขั้วที่แตกต่างกัน นั่นคือการเปิดเผยและความเป็นส่วนตัว เห็นได้จากการใช้กระจกและส่วนที่เป็นผนังเว้นช่วงสลับกัน ความรู้สึกอ่อนไหวแบบผู้หญิงและความเป็นเหตุเป็นผลในแบบผู้ชาย ผ่านการใช้จังหวะความพลิ้วไหวของเส้นโค้งและความแข็งแรงของเส้นตรง ทั้งสองส่วนนี้แบ่งแยกออกจากกัน โดยมีทางเดินบริเวณโถงบันไดคั่นอยู่ตรงกลางเป็นแนวยาวตลอดจากหน้าบ้านถึงหลังบ้าน แต่ก็ผสานให้เป็นหนึ่งภายใต้หลังคาที่ปกคลุมไว้ด้วยกันŽสถาปนิกผู้ออกแบบอธิบายถึงแนวคิดที่แฝงไว้ในแต่ละส่วนของบ้าน
          หากพิจารณารายละเอียดในแต่ละจุดจะพบว่า มีการออกแบบเพื่อแก้ปัญหา รวมทั้งปรับให้สามารถสนองตอบความต้องการการใช้งานและสอดคล้องกับสภาพภูมิอากาศ เช่น การใช้บานเกล็ดโลหะแบบปรับระดับได้ เพื่อควบคุมแสงและการถ่ายเทอากาศให้เหมาะกับความต้องการในแต่ละช่วงเวลาและสภาพอากาศที่แตกต่างกัน การเลือกใช้วัสดุที่หลากหลาย ทั้งกระจก ผนังฉาบปูน โลหะ และไม้ เว้นจังหวะ วางสลับ เหลื่อม หรือซ้อนทับกัน เพื่อสร้างความกลมกลืนและความรู้สึกต่อเนื่องให้กับพื้นที่แต่ละส่วน เช่น การใช้พื้นไม้เป็นทางเดินภายในและต่อเนื่องออกมาถึงระเบียงด้านนอก หรือการใช้เส้นตั้งเส้นนอนของระแนงโลหะตกแต่งตามส่วนต่างๆ เพื่อสร้างภาพรวมให้เป็นหนึ่งเดียว
          แม้ว่าบ้านเพียงหลังเดียวจะไม่สามารถเป็นตัวแทนสรุปความเป็นโมเดิร์นทรอปิคัลแบบสิงคโปร์ได้ทั้งหมด แต่ถ้าพูดถึงบ้านหลังนี้คงบอกได้ว่าเป็นบ้านสไตล์โมเดิร์นทรอปิคัลแบบสองขั้ว คือ ดิบแต่เนี้ยบ เรียบแต่คิดเยอะ เห็นทีน่าจะเหมาะที่สุด

เรื่องโดย : ดำรง ลี้ไวโรจน์Ž
ภาพโดย : ชัยพฤกษ์, สิทธิศักดิ์

keyboard_arrow_up