Public Health สวนสาธารณะในโรงพยาบาล

Public Health สวนสาธารณะในโรงพยาบาล
          เคยสังเกตไหมครับ สวนตามหน่วยงานราชการส่วนใหญ่มักดูคล้ายๆ กัน มีสนามหญ้าโล่งๆ ปลูกต้นไม้เป็นแถวเป็นแนว ตัดแต่งพุ่มไม้เป็นก้อนๆ แท่งๆ ดูเป็นระเบียบเรียบร้อย เพื่อให้เหมาะสมกับสถานที่ ไม่บ่อยนักที่เราจะเห็นสวนซึ่งฉีกแนวออกไปจากนี้ โรงพยาบาลสมุทรสาคร เป็นอีกที่หนึ่งครับที่มีสวนสวย ดูแตกต่างจากหน่วยงานอื่นๆ ของรัฐ สวนยังคงเป็นระเบียบตามแบบของสวนในสถานที่ราชการ แต่ดูทันสมัย ตามมุมต่างๆแฝงด้วยงานดีไซน์ที่น่าสนใจ นอกจากสวยแล้วยัง ใช้งานได้จริง ไม่ว่าจะเข้าไปนั่งเล่นพักผ่อน ดูต้นไม้หรือดูปลา ก็สร้างความรู้สึกผ่อนคลายสบายใจแก่ผู้เข้ามาใช้งานในโรงพยาบาลได้เป็นอย่างดีทีเดียว 
          เช้านี้ผมมีนัดกับผู้ออกแบบสวนแห่งนี้ คุณเอกลักษณ์ วงศ์พานิช จากบริษัท Nature & Trend จำกัด ซึ่งเล่าถึงที่มาที่ไปของสวนสวยในโรงพยาบาลแห่งนี้ให้ฟังว่า
          “เดิมบริเวณนี้เป็นพื้นที่รกร้าง มีทั้งบ่อบำบัดและเครื่องปั่นไฟ ดูไม่สวยเลย ทั้งที่อยู่บริเวณด้าน หน้าของโรงพยาบาล เป็นส่วนที่คนต้องสัญจรไปมาเข้ามาในโรงพยาบาลก็ต้องเห็นจุดนี้เป็นจุดแรกทางโรงพยาบาลได้เห็นผลงานของบริษัทซึ่งลงตามหนังสือและอินเทอร์เน็ต เลยติดต่อเข้ามาครับ เมื่อพูดคุยกันว่าเราจะจัดการพื้นที่ตรงนี้ได้อย่างไรบ้างทางโรงพยาบาลก็ไม่ได้มีโจทย์หรือกำหนดอะไรให้ออกแบบได้อย่างอิสระ งบประมาณเต็มที่ เพื่อเปลี่ยนพื้นที่นี้ให้สวยและเกิดประโยชน์มากที่สุดเมื่อพิจารณาพื้นที่และบริเวณโดยรอบทั้งหมดแล้วผมเห็นว่าในโรงพยาบาลนี้มีพื้นที่สีเขียวและบริเวณพักผ่อนค่อนข้างน้อย จึงออกแบบเป็นสวนที่มีมุมนั่งเล่นพักผ่อนหลายมุม มีศาล อเนกประสงค์สำหรับทำกิจกรรมในโอกาสต่างๆ ได้ทั้งนั่งเล่นพักผ่อน ใช้จัดงานสังสรรค์ ตลอดจนจัดเป็นที่ประชุมก็ได้ ผมกำหนดฟังก์ชันการใช้งานเป็นโซนต่างๆ ทั้งส่วนพักผ่อนและส่วนโชว์ เสนอรูปแบบของศาลา เก้าอี้ และของตกแต่งที่จะใช้ในสวนให้ทางโรงพยาบาลทราบ เมื่อทุกอย่างลงตัวก็เริ่มงานใช้เวลาทำประมาณสี่เดือนครับ”
          พื้นที่สวนกว่า 600 ตารางเมตรเป็นพื้นที่สาธารณะที่มีผู้คนเข้ามาใช้งานเป็นจำนวนมากตลอดทั้งวัน ซึ่งบางทีก็ไม่ค่อยระมัดระวังในการใช้งานผู้ออกแบบจึงจัดเป็นสวนแบบโมเดิร์นที่ดูแลรักษาง่าย
อาคารสิ่งปลูกสร้างในสวนเลือกใช้วัสดุที่มีความทนทานอย่างเช่นเหล็ก ตกแต่งด้วยไม้เพื่อให้ดูนุ่มนวลขึ้น แล้วเสริมด้วยพรรณไม้ซึ่งเน้นชนิดที่ดูแลรักษาง่าย ทนทาน หาซื้อได้ทั่วไปในท้องถิ่นนี้ และมีราคาไม่สูงมาก
          “พื้นที่สวนแบ่งเป็นสองส่วนใหญ่ๆ คือส่วนนั่งเล่นพักผ่อนและพื้นที่โชว์ ทั้งสองส่วนแยกออกจากกันด้วยชนิดของพรรณไม้ สิ่งปลูกสร้างและของตกแต่ง ในส่วนนั่งเล่นพักผ่อนเลือกใช้ทั้งไม้ใบและไม้ดอกเพื่อสร้างความร่มรื่น มีศาลาไม้ขนาดใหญ่ เลือกใช้ไม้สนนำเข้าจากสหรัฐอเมริกาซึ่งผ่านการอบมาเป็นอย่างดี เนื้อไม้จึงทนทานต่อสภาพอากาศและสภาพแวดล้อม ลายไม้ก็สวยงามแม้จะมีราคาสูง แต่ก็คุ้มค่ากับอายุการใช้งาน วางม้านั่งไม้ตัวสวยซึ่งเป็นดีไซน์เฉพาะของบริษัทกระจาย ตามมุมต่างๆ ในศาลาเพื่อใช้นั่งพักผ่อน และยังเป็นของตกแต่งสวนที่สวยงาม ศาลามีสองหลังคั่นกลางด้วยบ่อน้ำขนาดใหญ่ บ่อทำเป็นรูปตัวแอล (L) เล่นระดับ สร้างน้ำตกเล็กๆ เพื่อให้เกิดเสียงน้ำไหลทำให้สวนดูมีชีวิตชีวาและช่วยให้รู้สึกผ่อนคลายเมื่อเข้ามานั่งในสวน ในบ่อปลูกบัวและเลี้ยงปลาด้วยครับ นอกจากนั้นก็มีชิงช้าไม้ ส่วนพื้นที่โชว์จะเป็นสนามหญ้าประดับด้วยประติมากรรม พรรณไม้จะเลือกใช้ชนิดที่มีทรงต้นสวยงาม เช่น ปาล์มหางกระรอกปาล์มฟ็อกซ์เทล น้ำเต้าต้น และพิกุล ปลูกเป็นระยะและไม่เยอะมาก เพื่อให้ดูไม่รกเกินไปครับ”
          สิ่งหนึ่งที่สะดุดตาผมคือกำแพงไม้สูงด้านหลังสวน คุณเอกลักษณ์เล่าให้ฟังว่า
          “ด้านข้างเป็นอาคารพาณิชย์เก่าครับ พื้นหลังของสวนจึงดูไม่สวย ผมออกแบบเป็นผนังไม้สูง 6 เมตร เลือกใช้แผ่นไม้เฌอร่านำมาทำสีใหม่ให้ดูเป็นไม้เก่า แล้วปลูกต้นไม้เป็นแนวสูงต่ำต่างกันไปสร้างความร่มรื่น มีทั้งไม้ระดับสูงอย่างเหลืองปรีดียาธรชงโค ถัดลงมาระดับกลางก็ปลูกโมกเป็นแนวยาวด้านล่างปลูกเฟินตลอดความยาวผนัง ผนังสูงนี้นอกจากจะช่วยบังอาคารพาณิชย์เก่าที่ไม่น่ามองแล้วยังให้ความเป็นส่วนตัวและสร้างทัศนียภาพใหม่ให้สวนดูสวยงามน่ามองมากขึ้น”
          ในความรู้สึกของผม ถ้ามองแค่สวน ผมคงคิดว่าเป็นสวนสวยที่อยู่ในมุมบ้านหลังใหญ่ๆ หลังหนึ่งไม่น่าเชื่อนะครับว่าสวนที่เห็นนี้จะอยู่ในพื้นที่ของโรงพยาบาลรัฐ ถ้าสถานที่ราชการหลายแห่งมีสวน สวยๆ แบบนี้ก็น่าจะดีไม่น้อย เพราะจะดูเป็นสถานที่ที่ไม่น่าเบื่อและเคร่งเครียดเหมือนอย่างที่เราเคย รู้สึกกัน

วชิรพงศ์ หวลบุตตา
สังวาล พระเทพ, สุเมธ แสงวะนาค

keyboard_arrow_up