ข้อจำกัดของพื้นที่ อิสระภายในกรอบ

          ความพิเศษของบ้าน ครอบครัวธิติชน หลังนี้อยู่ที่ข้อจำกัดในการออกแบบ อาจารย์ศรีศักดิ์พัฒนวศิน อาจารย์ประจำคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และเป็นผู้ออกแบบบ้านหลังนี้ บอกกับเราว่า ตอนรับหน้าที่ออกแบบ ส่วนฐานรากของบ้านได้ก่อสร้างเสร็จเรียบร้อยแล้ว แต่เจ้าของบ้านต้องการเปลี่ยนแบบแปลนใหม่ทั้งหมด โดยไม่ให้กระทบพื้นที่ใช้สอยภายในและตำแหน่งฐานรากเดิมที่มีอยู่ นี่จึงถือเป็นงานที่ยากและท้าทายความสามารถ 
          นอกจากข้อจำกัดดังกล่าวแล้ว ยังมีเรื่องของงบประมาณการก่อสร้างที่ตายตัว และต้องใช้วัตถุดิบที่มีอยู่แล้วไม่ให้เสียเปล่า อาจารย์ศรีศักดิ์จึงปรับผังบ้านเป็นรูปตัวยู (U) ส่วนที่ว่างตรงโถงกลางบ้านเปิดพื้นที่โล่งต่อเนื่องถึงกันตลอดสามชั้น ช่วยให้บ้านดูกว้างขวางขึ้นและไม่อุดอู้เหมือนบ้านตึกทั่วไป แถมยังเพิ่มอากาศถ่ายเทด้วยการติดบานเลื่อนกระจกใสโดยรอบ?ให้ลมธรรมชาติผ่านเข้า – ออกได้ พร้อมให้ความสำคัญกับการแทรกสวนขนาดเล็กไว้ตรงพื้นที่ด้านข้างของบ้าน เพื่อเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างภายนอกกับภายในบ้าน
          แม้บ้านหลังนี้จะมีขนาดที่ดินเพียง 63 ตารางวา แต่ออกแบบพื้นที่ใช้สอยได้อย่างคุ้มค่าโดยชั้นล่างแบ่งเป็นส่วนรับแขก ซึ่งเป็นไฮไลท์ของบ้านที่ฝ้าเพดานสูงโปร่งถึง 6 เมตร พร้อมวางชุดโซฟาสีสดที่ดึงให้แขกอยากเข้ามาสัมผัสความสบายภายในบ้าน ถัดไปเป็นส่วนรับประทานอาหารและแพนทรี่ นอกจากนี้ยังเพิ่มจุดเด่นเป็นบ่อน้ำเล็กๆ ที่มุมใต้บันได?ส่วนชั้นสองและชั้นสามเป็นส่วนห้องนอนจำนวน 3 ห้อง พร้อมส่วนพักผ่อนของสมาชิกในครอบครัว
          สำหรับวัสดุที่ใช้ทั้งภายนอกและภายในบ้านก็เป็นวัสดุสมัยใหม่อย่างปูนเปลือย เหล็กและสเตนเลส ซึ่งตรงกับความชอบส่วนตัวของเจ้าของบ้านที่หลงใหลในความดิบของวัสดุและบ้านสไตล์โมเดิร์น นอกจากนี้สถาปนิกยังเลือกใช้วัสดุอย่างหินขัดมวลละเอียด (Finazzo)ด้วย โดยนำมาทำเป็นพื้น บางส่วนมีการขึ้นรูปเป็นบันได รวมถึงเฟอร์นิเจอร์บิลท์อินภายในบ้าน งานบิลท์อินเหล่านี้สถาปนิกได้ออกแบบไปพร้อมๆ กับงานโครงสร้างบ้าน จึงเหมือนกับว่าเฟอร์นิเจอร์เหล่านี้ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของบ้าน ซึ่งมีข้อดีคือ ประหยัดพื้นที่ ดูลงตัว และสบายตาอีกด้วย
          ปัญหาอีกประการที่บ้านหลังนี้ประสบก็คือการหันหน้าไปทางทิศใต้ ซึ่งจะได้รับแดดเต็มๆสถาปนิกจึงออกแบบให้มีผนังสองชั้น ชั้นในเป็นบานเลื่อนกระจกยาวตลอดแนว ส่วนชั้นนอกเป็นระแนงไม้บานหมุน นอกจากแก้ปัญหาเรื่องความร้อนจากแสงแดดที่จะส่องมากระทบตัวบ้านแล้ว ยังช่วยลดความอึดอัดของบ้านที่อยู่ชิดเขตที่ดินมากเกินไปด้วย
          บางครั้งข้อจำกัดที่เกิดขึ้นก็ทำให้เราสามารถสร้างสรรค์สิ่งแปลกใหม่และน่าสนใจขึ้นได้ คงเหมือนกับบ้านของครอบครัวธิติชนหลังนี้ ที่พิสูจน์ความเชื่อที่ว่า ต่อให้มีกรอบกำแพงมาขวางกั้น แต่ที่สุดแล้วความคิดสร้างสรรค์นั่นละที่จะพาเราก้าวข้ามอุปสรรคเหล่านั้นมาได้อย่างสวยงาม

รนภา นิตย์
ปิยะวุฒิ ศรีสกุล

keyboard_arrow_up