ถูกเวนคืนที่ดินจะได้ค่าต้นไม้ไหม?

camping-1

ปัญหาจากทางบ้าน: กำลังจะถูกเวนคืนที่ดินเพื่อตัดถนนใหม่ครับ บนที่ดินทำสวนยางพารา ไร่สับปะรด และปลูกต้นไม้ใหญ่ไว้หลายต้นบอกตรงๆ ว่าเสียดายต้นไม้ อยากทราบว่า กรณีนี้เราจะได้ค่าชดเชยต้นไม้ ที่ปลูกไปแล้วหรือไม่อย่างไรบ้างครับ

The EDITORS: คำถามนี้ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่คุณผู้อ่านหลายท่านมีความสงสัยอยู่ไม่น้อย อย่างไรก็ตามแม้ว่าการเวนคืนที่ดินเป็นสิ่งที่ไม่มีใครอยากประสบกับตัวเอง แต่ก็เป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะเกี่ยวข้องกับการพัฒนาความเจริญต่างๆ โดยรัฐจะเวนคืนเพื่อประโยชน์ของส่วนรวม ซึ่งการประเมินค่าทดแทนมีตั้งแต่ที่ดิน อาคาร ต้นไม้ ไร่นาฟาร์มปศุสัตว์ โรงงาน โรงนา ตลอดจนอสังหาริมทรัพย์ในเชิงพาณิชย์อื่นๆสำหรับกรณีที่คุณสุวรรณถามมานั้น ต้นไม้ก็เป็นสิ่งที่ต้องเวนคืน ในการประเมินราคาสำหรับยืนต้นที่เป็นพืชเศรษฐกิจ เช่น ยางพาราหรือไม้ผลประเภทต่างๆ เราต้องพิจารณาจากรายได้สุทธิที่จะได้รับจากการเก็บเกี่ยวผลิตผล เช่น ยางพาราที่มีอายุ 7 ปีแล้ว ย่อมสามารถเก็บเกี่ยวได้อีกประมาณ 25 ปี ในกรณีนี้ผู้ประเมินค่าทรัพย์สินต้องคำนวณว่าควรจะได้ผลผลิตเท่าไรและมีรายได้เฉลี่ยอยู่ที่เท่าไร (โดยพิจารณาจากข้อมูลในอดีตประกอบกัน) และเมื่อประมาณการเป็นรายได้สุทธิหลังจากหักค่าใช้จ่ายต่างๆ แล้ว ก็นำรายได้สุทธิมาคิดเป็นมูลค่าตามระยะเวลาของพืชที่เหลืออยู่และหลังจากนั้น ทั้งนี้ต้นไม้บางประเภทยังสามารถขายลำต้นไปใช้ประโยชน์ทางอื่นได้อีก เช่น ทำบ้านเรือน เฟอร์นิเจอร์ ไม้แปรรูปต่างๆ มูลค่าปัจจุบันสุทธิจึงต้องคำนึงถึงรายได้จากส่วนนี้ด้วยแต่สำหรับไม้ยืนต้นประเภทอื่นๆ ที่ไม่ได้ให้ผลผลิตจะพิจารณาจากอายุ ขนาด เส้นรอบวงและจำนวนต้น ซึ่งราคาขายขึ้นอยู่กับสถานการณ์ความต้องการในท้องตลาด อย่างไรก็ตาม หากเป็นกรณีพืชอายุสั้น เช่น ข้าว สับปะรด อ้อย พืชเหล่านี้ ไม่มีผลต่อราคาที่ดิน เพราะสามารถเก็บเกี่ยวไปก่อนการนำที่ดินไปใช้ประโยชน์ทางอื่น ซึ่งส่วนใหญ่ทางภาครัฐจะรอให้เก็บเกี่ยวก่อนโดยไม่จ่ายค่าชดเชยในส่วนนี้ให้ค่ะ

v1

ข้อมูล : ขอขอบคุณ ดร.โสภณ พรโชคชัย

ประธานกรรมการบริหาร มูลนิธิประเมินค่าทรัพย์สินแห่งประเทศไทย <www.thaiappraisal.org>